Dostlarım, elektrikli otomobil tutkunu yol arkadaşlarım merhaba...
Bugün köşemi, sadece bir otomobil tutkunu olarak değil, garajında teknoloji harikası bir Skywell saklayan, sessiz sürüşün huzuruna ve dijitalleşmenin konforuna alışmış bir "yeni nesil sürücü" gözüyle açıyorum. Biliyorsunuz, biz elektrikli araç sahipleri biraz farklıyızdır; motorun o eski usul gürültüsünü değil, rüzgarın fısıltısını ve yazılımın tıkır tıkır işleyişini dinleriz. Ancak son günlerde sektörde öyle bir gürültü koptu ki, benim Skywell'in o izole kabini bile bu yankıyı bastırmaya yetmedi. Ticaret Bakanlığı'nın paylaştığı ‘Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı'ndan bahsediyorum. Bu belge, sadece bir kâğıt yığını değil; yıllardır "merdiven altı" tabiriyle anılan, güvenin pamuk ipliğine bağlı olduğu kiralama sektörüne vurulan tam isabet bir neşterdir.
Sessiz Devrim: Elektrikli Araçlar Artık Bir Tercih Değil, Zorunluluk!
Bir Skywell kullanıcısı olarak beni en çok heyecanlandıran, hatta "nihayet" dedirten maddeyle söze girmek istiyorum: Filolarda elektrikli araç bulundurma şartı. Taslak diyor ki; büyükşehirlerde faaliyet gösteren her kiralama işletmesi, filosunda en az iki adet hibrit veya elektrikli taşıt bulunduracak. Üstelik bunlardan birinin yerli üretim olması şart koşuluyor.
Yıllardır bir araç kiralamaya gittiğimizde karşımıza çıkan o yorgun, siyah duman atan, dizel gürültüsüyle sarsılan "emektar" araç devri artık kapanıyor. Kiralama sektörü de artık benim elektrikli arabamda her gün yaşadığım o teknolojik sessizliği, o çevreci ruhu ve karbon ayak izini azaltma vizyonunu tatmak zorunda kalacak. Bu hamle, Türkiye'nin mobilitesini modernize etmek adına atılmış en stratejik adımlardan biri. Düşünsenize, artık tatilde veya iş seyahatinde kiraladığınız araçla sessizce süzülürken, doğaya zarar vermemenin huzurunu yaşayacaksınız. Devlet, bu düzenlemeyle "Gelecek elektrikte, hazırlanın!" diyor.
100 Bin Kilometre Sınırı: "Yorgun Araç" Dayatmasına Son!
Hatırlayın; acil bir işiniz çıkar, güvenilir sandığınız bir yerden araç kiralarsınız, ama direksiyonu tuttuğunuz an o metal yorgunluğunu ellerinizde hissedersiniz. Gösterge panelinde 200 binleri devirmiş, süspansiyonu bitmiş, "ben yoruldum hayat" diyen araçlarla uzun yola çıkmak gerçekten cesaret ister. İşte yeni yönetmelik bu tehlikeli oyunu bitiriyor. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 100 bin kilometreyi aşmış veya 5 yaşından büyük taşıtlar artık kiraya verilemeyecek. Bu madde, sektörün kalitesini bir gecede yukarı taşıyacak güçte. Bir elektrikli araç kullanıcısı olarak ben şuna inanıyorum: Güvenlik lüks değil, en temel haktır. Bakımı aksatılmış, can güvenliğini hiçe sayan o eski model araçların yollardan çekilmesi, hepimiz için daha güvenli bir trafik, daha az kaza ve daha az can kaybı demektir. İşletmeler artık "ne koparırsak kâr" diyemeyecek; sermayesini, filosunu genç tutmaya harcayacak.
Depozito Çilesi ve "Haksız Kazanç" Kapıları Kapanıyor
Gelelim madalyonun diğer yüzüne, yani biz tüketicilerin en çok canını yakan o meşhur depozito meselesine... Aracı sağ salim teslim edersiniz, ancak o kapora veya depozito ücretinin iadesi için peşlerinde dedektif gibi koşarsınız. Yeni taslak burada masaya yumruğunu vuruyor: Depozito iadesi için 7 günlük kesin bir süre geliyor. Ayrıca depozito tutarı, kiralama süresine göre net sınırlarla belirleniyor. 1-6 günlük kiralamada en fazla 3 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Daha da güzeli var: Bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi donanımlar artık ücretsiz sunulacak. Yahu, yıl 2026 olmuş; navigasyon için, çocuğumuzun güvenliği için ek ücret talep etmek çağın gerisinde kalmış bir kurnazlıktı. Elektrikli arabamın devasa ekranında her şey parmağımın ucundayken, kiralık araçta navigasyon için para ödemek trajikomikti. Artık bu komedi son buluyor. Ayrıca, özel bir sözleşme ya da mahkeme kararı olmadan "değer kaybı" adı altında tüketiciden haksız ücret talep edilmesi de yasaklanıyor. Yani tüketici artık korumasız değil.
Kayıt Dışı İşletmelere Dijital Kelepçe
Sektörün en büyük kanayan yarası, "sahibinden" görünümlü yetki belgesiz işletmelerdi. Ev-ofis üzerinden, vergisiz, denetimsiz, sigortasız araç kiralayanlar hem dürüst esnafın rızkıyla oynuyor hem de vatandaşı mağdur ediyordu. Yeni dönemde Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi devreye giriyor. Devlet, her kiralamayı anlık izleyecek. İlan siteleri, yetki belgesi olmayan firmanın ilanını yayınlayamayacak. Bu, dijital bir denetim ağıdır; kaçış yok, kayıt dışılık yok!
1 Ocak 2027 Milat Olacak
Ben bugün elektrikli arabamın koltuğuna her oturduğumda hissettiğim o "yarının teknolojisiyle bugünden buluşma" güvenini, yarın araç kiralayan her vatandaşın hissetmesini canı gönülden istiyorum. 1 Ocak 2027'ye kadar tanınan geçiş süreci, sektörün kendini tepeden tırnağa check-up'tan geçirmesi için son şanstır. Standartlara uymayan elenecek, dürüst ve vizyoner olan kalacak.
Bu düzenleme; sadece kuralları değil, kiralama kültürünü değiştirecek. Artık "araç kiraladım başıma ne gelecek?" korkusu, yerini "kuralları devlet garantisinde olan profesyonel bir hizmet alıyorum" huzuruna bırakacak. Yollar hepimizin, güvenli yolculuk ise her birimizin hakkı. Sessiz, güven dolu bir köşe yazısında daha buluşmak dileğiyle...
Adem Eyüpoğlu/TİMETÜRK
