Yıllardır "gelecek elektrikte" dedik. Egzoz dumanından kurtulacağız, hem cebimiz hem doğa nefes alacak diye heyecanlandık. Devlet teşvikleri, yerli otomobilimiz Togg'un yollara çıkışı ve yükselen çevre bilinciyle bir "ekosistem" kuruluyor sanıyorduk. Ama görünen o ki, bu ekosistemin aktörleri, yani şarj operatörleri, masanın üzerine "altın yumurtlayan tavuğu" değil, doğrudan "faturayı" koyuverdi.
Son günlerde önümüze düşen tablo, elektrikli araç sahipleri ve bu dönüşüme niyetlenenler için tam bir soğuk duş etkisi yarattı. Trugo %30, ZES %27, Eşarj ise %22 oranında zam yaptı. Daha ortada genel bir elektrik zammı bile yokken, piyasanın bu dev isimlerinin "erken gelen" zam iştahı, sadece rakamlardan ibaret değil; bu, büyümeye çalışan bir bebeğin elinden mamasını almak gibi bir şey.
Piyasayı Kendi Eliyle Baltalamak
Türkiye yollarındaki elektrikli araç sayısı henüz emekleme aşamasında. Evet, sayı artıyor ama toplam araç parkı içindeki payımız hala çok düşük. Böyle bir ortamda operasyonel maliyetleri, yatırım bedellerini veya kâr paylarını gerekçe göstererek fiyatları bir anda içten yanmalı araçlarla (benzin/dizel) yarışır hale getirmek, bindiği dalı kesmektir.
Şarj operatörlerinin şunu anlaması gerekiyor: Elektrikli aracın en büyük tercih sebebi, operasyonel maliyet düşüklüğüydü. Eğer 100 kilometredeki şarj maliyeti, benzinli bir aracın yakıt maliyetine yaklaşıyorsa; insanlar neden daha yüksek satın alma bedeli ödeyip şarj sırası beklesin? Bu zamlar, potansiyel alıcıyı "Acaba hata mı yapıyorum?" noktasına sürüklemekten başka bir işe yaramıyor.
Bu Acele Niye?
Büyük operatörlerin "hava parası" ödercesine yaptıkları yüksek yatırım bedellerini kullanıcıya bu kadar hoyratça yansıtması, vizyonsuzluk maalesef. Piyasayı domine eden bu üçlü, sanki aralarında anlaşmışçasına fiyatları yukarı çekerek, şarj sektörünü bir tekele dönüştürme riski taşıyor. Oysa akaryakıtın aksine, şarjın onlarca alternatifi var. Evden şarjdan tutun, butik şarj ağlarına kadar seçenekler artarken; "devler" bu kibirli fiyat politikasıyla aslında kendi sonlarını hazırlıyor.
Müşteri memnuniyetini hiçe sayıp sadece kâr marjına odaklanan bu tutum, elektrikli araç ekosistemine verilen en büyük zarardır. Sektörü büyütmek yerine, pastayı daha büyümeden bölüşmeye çalışmak, bu ülkenin teknolojik dönüşümüne ket vurmaktır.
Teşvik Değil, Engel Oluyorsunuz
Buradan şarj operatörlerine sesleniyorum: Fiyatları makul tutan, müşteri sadakatini önemseyen butik ağlar kapıda bekliyor. Siz bu "uçuş" modundan inmezseniz, kurduğunuz o gösterişli istasyonlar sadece birer dekor olarak kalacak.
Daha elektrik zammı kapıyı çalmadan yapılan bu zamlar haksızlıktır, zamansızdır ve mobilitenin geleceğine ihanettir. Elektrikli araç bir lüks tüketim nesnesi değil, bir dönüşümün parçasıdır. Bu dönüşümü boğmanıza bu toplumun ve bu piyasanın izin vermeyeceğini bilmeniz gerekir. Bir sonraki köşe yazımda buluşmak dileğiyle...
Adem Eyüpoğlu \ Timeturk
