Şam veya Arapça Dimaşk, Litince Damascus ilk cinayet olan Kabil ile Habil olayının meydana geldiği yer olarak bilinmektedir.
Şamlı Yuhanna, yedinci yüzyılda Şam'da varlıklı bir Süryani Hristiyan ailesinde doğdu, Kudüs'te keşiş olmadan önce Emevî sarayında kıdemli bir memur olarak çalıştı.
Şamlı Yuhanna, diğer adıyla John Damascene önde gelen bir Hristiyan ilahiyatçı ve ikonlara saygının savunucusu.
Şamlı Yuhanna, Suriyeli Hristiyan Aziz ve Doğu Hristiyanlığının son Kilise Babası.
*****
Bağdat ilim için gidilen mekânlardan birini temsil ederken Şam ticaret ile tanındı. İslam öncesi dönemde özellikle Arabistan'dan Şam'a ticaret kervanları gelirdi. Kureyşli tüccarlar kış mevsiminde kuzeye Filistin, Şam, Mısır'a ticaret kervanları gönderirlerdi.
Hz. Peygamber de henüz çocuk yaşta iken, amcası Ebû Tâlib tarafından bir Kureyş ticaret kervanı ile Suriye'ye götürüldü. Şam'a giden Kureyş kervanı Bahira adında bir rahibin manastırı yakınında konakladı.
Peygamberimiz tarafından yapılan bir başka ticaret seferi de Şam'a Hz. Hatice'nin develeriyle yaptı.
*****
Tarih içinde Şam, bir ticaret merkezidir. Genellikle burada ticaret yapan tüccarlar, kandıran, aldatan, kurnaz, akıl çelen insanlar olarak tanınmaktadırlar.
Şam tüccarları yalan söyleme, çok yemin etme, aldatma gibi özellikleri ile bilindiği için Şam Şeytanı olarak adlandırılmıştır.
Kültür tarihimizde halkımız bütün bu olumsuz özellikleri Şam Şeytanı, Kıyamet Cücesi ve Mahşer Midillisi gibi benzetmeler veya metaforlar üzerinden tanımlamıştır.
Bu olumsuz özellikleri taşıyanlar genellikle fizik olarak kısa boylu, biraz cüce görüntü verdikleri için sempatik bulunurlar.
Fakat bu tipler fitne kumkuması olmuştur, her taşın altından beklenmedik zamanda çıkarlar.
Fitne fesat tipler oldukları için karıştırma ve çatıştırma becerileri ile bulundukları yerde kargaşa ve savaş çıkarabilirler.
Kargaşa ve çatışma durumunda ortada görünmezler, bulundukları taşın altında, bıyık altından gülerek çatışmayı izlerler.
*****
Şam şeytanları ticaret erbabı oldukları için insan ve insan ilişkileri konusunda çok fazla deneyime sahiptirler. Bu nedenle, her türlü olumsuzluğa rağmen sevecen tavır ve gülümseyen yüzü hiç eksik etmezler.
Bu sevecen görüntüyü ve güler yüzlülüğü o kadar ustaca kullanırlar ki masumiyetlerinden kuşkulanmanız mümkün olmaz.
Tam ustalaşmış bir Şam Şeytanı tek başına bile koca bir aileyi, kurumu, topluluğu kısa süre içerisinde cadı kazanına çevirebilir. Cadı kazanında yer alan insanlar da nerede ve nasıl olduklarını fark edemezler, ne yaptıklarının bilincinde değildirler.
Bu nedenle Şam Şeytanının sadece Şam'da bulunduğu yanılgısına düşmeyin. Hemen yanıbaşınızda, hemen önünüzde veya arkanızda olabilir.
*****
Şam Şeytanı özelliklerini taşıyan birisi hangi cinsiyette olursa olsun, makamı ve konumu ne olursa olsun kesinlikle aldatmaca, ihanet içindedir ve haindir.
Şam Şeytanını tanımak dikkat ve feraset gerektirir. Dikkatli bir zihin, ferasetli bir dimağ sadece Şam Şeytanını değil tüm şeytan tiplerini hemen görür ve anlar.
Bulunduğunuz toplumda, çalıştığınız kurumda insanları, görevlileri birbiri ile çatıştıran, devlet ile vatandaşı karşı karşıya getiren, kendisini tek ve eşsiz gören, güler yüzlü ve sevecen gözüken, fitne kumkuması olmuş, buna rağmen sırıtkan tipler gözünüzden kaçmasın.
Şam Şeytanı, şeytani gülümseyen yüzüyle taşın altından her an çıkabilir.
Etrafımızda, yolumuzda, iş çevremizde Şam Şeytanları, Kıyamet Cüceleri veya Mahşer Midillileri hiç de az değil.
Şam Şeytanı sadece Şam'da değildir. Siz de Şam'da değilsiniz zaten!
