Bir dönem insanlar borca girerken kalın sözleşmeler imzalardı.
Şimdi ise milyonlarca liralık anlaşmalar bazen tek bir mesajla kuruluyor:
“Tamamdır.” “Anlaştık.” “Gönderiyorum.” “Kapora geldi.”
Ve çoğu insan bunun hukukî sonuç doğurabileceğini hâlâ tam olarak kavrayabilmiş değil.
Çünkü dijital çağda insanlar artık mürekkeple değil; ekran ışığıyla borç altına giriyor.
SÖZLEŞME İÇİN HER ZAMAN ISLAK İMZA GEREKMEZ
Türk hukukunda sözleşmelerin önemli kısmı belirli bir şekle bağlı değildir.
Yani tarafların: İrade açıklaması, Anlaşma iradesi, Karşılıklı kabulü çoğu zaman sözleşme ilişkisi doğurabilir.
İşte tam da bu nedenle WhatsApp yazışmaları bugün mahkemelerde ciddi delil niteliği taşıyabiliyor.
İnsanlar hâlâ telefonu sohbet aracı sanıyor. Oysa bazı mesajlar artık dijital senet gibi çalışıyor.
“SADECE MESAJDI” SAVUNMASI HER ZAMAN YETMİYOR
Özellikle: Araç satışlarında, Kapora ilişkilerinde, Eşya alım satımlarında, İş anlaşmalarında, Hizmet sözleşmelerinde yazışmalar büyük önem taşıyor.
Bir taraf: “500 bine bırakıyorum” yazıyor. Diğeri: “Tamamdır” cevabını veriyor.
Sonra ödeme, teslim, cayma, zarar gibi ihtilaflar başlıyor. Ve insanlar ilk kez şunu fark ediyor:Mesaj kutusu bazen dava dosyasına dönüşebiliyor.
EKRAN GÖRÜNTÜSÜ ÇAĞININ HUKUKU
Eskiden insanlar söz uçar yazı kalır derdi.
Şimdi ise: “Mesaj silinir sanıyordum.”
Oysa dijital dünyada silinen birçok şeyin izi kalıyor. Mahkemelerde artık: SMS Mesajları, WhatsApp kayıtları, Instagram mesajları, Mail içerikleri, Dekontlarla birleşen yazışmalar çok ciddi değerlendirme konusu oluyor.
Çünkü hukuk teknolojiyi geriden takip etse de sonunda kayıt altına alınmış iradeye ulaşıyor.
HER “TAMAMDIR” SÖZLEŞME SAYILIR MI?
Hayır.
Burada önemli olan; Tarafların gerçek iradesi, Mesajların bütünü, konuşmanın bağlamı, ödeme ve davranışlarla desteklenip desteklenmediğidir.
Yani tek başına her emoji, her kısa cevap otomatik sözleşme doğurmaz. Ama bazı insanlar da sanıyor ki: “İmza yoksa hiçbir şey olmaz.”
İşte en büyük yanılgı burada başlıyor.
DİJİTAL ÇAĞDA EN BÜYÜK RİSK: RAHATLIK,
İnsanlar telefonda çok daha rahat konuşuyor. Çünkü ekranın arkasında hukukun sustuğunu düşünüyorlar.
Oysa bazen bir: emojisi bile ticari ilişkinin parçası hâline geliyor.
Modern çağın en büyük ironisi şudur: İnsanlar noter önünde kurduğu cümlelere dikkat ediyor ama gece yarısı telefondan yazdığı mesajlarla hayatını bağlıyor.
HUKUK ARTIK CEBİMİZDE TAŞIDIĞIMIZ CİHAZLARIN İÇİNDE
Bugün bir telefon sadece iletişim aracı değildir.
İçinde: Borç ilişkileri, Ticari anlaşmalar, Hakaretler, Tehditler, Taahhütler, İkrarlar taşıyor.
Ve birçok kişi hukukla ilk temasını adliyede değil; ekran görüntüsünde yaşıyor.
Çünkü artık çağ değişti. İnsanlar bazen tek bir “tamamdır” mesajıyla, fark etmeden hukukî bir dünyanın kapısını aralıyor.
Yurdal Kılıçer/TİMETÜRK
