24 Şubat 2022 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile başlayan süreç günümüzde karşılıklı hava saldırıları ve kritik altyapı saldırıları çerçevesinde şiddetini artırarak devam ediyor. Ukrayna’nın askeri stratejisinde kritik öneme sahip olan Rusya’nın petrol rafinelerine saldırılar sonrasında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump istihbarat paylaşımını kesmek ile Ukrayna’yı tehdit etmiş ayrıca Zelenski yönetimine baskıyı arttırmıştır.
İstihbarat noktasında şunu söylemek gerekli Ukrayna’ya verilen istihbarat desteği özellikle ABD kaynaklı istihbarat desteği savaşın en kritik unsurunu oluşturmaktadır. ABD’nin İstihbarat desteğini kesme tehdidi Ukrayna için kritik zira ABD’nin SBIRS uyduları Rus balistik füzelerinin fırlatılmasını saniyeler içinde tespit edebiliyor. Bu ABD istihbaratı sayesinde Kiev gibi şehirlerde kısa bir sürede olsa sığınma süreleri kazanılıyor. Eğer bu destek olmazsa sığınma süresi hiç olmayacaktır ki bu noktada geçtiğimiz hafta Pazartesi’yi Salı’ya bağlayan gece Rus hava saldırıları öncesinde sirenler çalmadı Ukrayna Devlet Başkanı Zelesnki Kiev’e yönelen füzeler için istihbarat desteği alamadığını belirtmişti. ABD bu noktada Ukrayna’nın karşı saldırılarını durdurmak amacıyla istihbarat desteğini bu süre bandında kesmiş olabilir.
ABD İstihbarat desteği sadece savunma değil aynı zamanda hedefleme ve derin vuruşlar içinde kritik öneme sahip HIMARS, Storm Shadow, ATACMS veya uzun menzilli drone saldırıları için gerçek zamanlı uygu görüntüleri, sinyal istihbaratı gereklidir. Rus hava savunma sistemlerinin, Rus lojistik hatlarının veya füze fırlatıcılarının konumlarını ABD istihbaratı tespitini ediyor bu sayede atışların isabet oranı yükseliyor bu veriler gelmezse saldırıların isabet oranı oldukça düşük kalır diğer deyimle yarı kör ateş şeklini alır.
ABD İstihbaratının Ukrayna için diğer önemi de Rus birliklerinin hareketleri, niyetleri ve zayıf noktaları hakkında net bilgiler vermesi bu sayede operasyon planlaması ve savunma gücü artıyor. Ukrayna Avrupa üzerinden de istihbarat desteği alıyor fakat ABD’nin istihbarat desteği olmadan savaşı yönetmek Ukrayna için oldukça zor zira ABD istihbaratının veri toplama, işleme ve analiz gücü oldukça yüksek bu da Avrupa ile kıyaslanamaz.
Daha önce Mart 2025 tarihinde Ukrayna’ya verilen istihbarat desteği bir süre kesilmiş ve etkileri kısa süre de olsa sarsıcı olmuştu. ABD’nin son dönemde Ukrayna’ya yine istihbarat desteğini kesmesi gibi aktif düşüncelerin olması ve geçtiğimiz hafta Kiev’e ağır saldırıların hava sirenleri çalmadan gerçekleşmesi bir süre istihbarat desteğinin kesildiğinin en büyük işareti olmuştu. Fakat Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski yaptığı açıklamada kısa bir süre için kesilen desteğin tekrar başladığını belirtti.
Bu durum Ukrayna’nın ABD askeri stratejilerine göre ilerlemesini de zorunlu kılıyor zira ABD’nin istihbarat desteğini kesmesi Ukrayna’nın Rus hava saldırılarına karşı önlem almasını geciktireceği gibi Rusya’yı etkili vurma kabiliyetini de doğrudan kaybettirir bu da savaşın Rusya lehine kayması demektir.
ABD’nin Ukrayna üzerinde baskıyı arttırma sebebi son dönemde yaşanan petrol fiyatlarındaki artış ile doğrudan bağlantılıydı. Bu noktada ABD Başkanı Trump doğrudan Ukrayna’yı hedef almış olsa da Trump’ın enerji ateşkesi ilanından sonraki bir haftada Rusya Ukrayna’nın enerji altyapılarına doğrudan 76’dan fazla hava saldırısı düzenlemiş durumda. ABD’nin amacı Rusya’ya karşı belirli bir süre enerji yaptırımlarını kaldırmak ve piyasaya daha fazla enerji ikame etmek üzerine kurulu olsa da Ukrayna’da askeri stratejisinden kolaylıkla vazgeçemeyecektir Avrupa Birliği de Rusya’ya olan yaptırımlarından vazgeçmeyecektir.
Mustafa Metin Kaşlılar/TİMETÜRK
