Ukrayna’dan Avrupa’ya hibrit tehditlerin artışı
24 Şubat 2022 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile başlayan savaş günümüzde barış görüşmelerinin bir noktaya varmadığı ve karşılıklı saldırıların tekrar artış gösterdiği bir dönemecin içerisinde. Rusya özellikle Ukrayna’da artan İHA saldırıları ve enerji noktalarına verdiği hasarlar ile Ukrayna’yı bir yıpratma savaşının içine çekmiş durumda fakat cephe hattında bir kilitlenme söz konusu ve Rusya 2022 tarihinde belirlediği “Özel Askeri Operasyon” hedeflerine oldukça uzak durumda. Bu yüzden Ukrayna’da İHA saldırılarını daha fazla arttırarak Ukrayna’yı yıpratmaya çalışıyor hem de “Oreşnik” füzelerini kullanarak Ukrayna’nın hava savunmasını sürekli test halinde tutuyor. Bu noktada Ukrayna’nın son dönemde en çok zorlandığı nokta ise şüphesiz hava savunma sistemlerindeki lojistik gecikme. Bu kronik eksikliğinin toparlanması Ukrayna için oldukça elzem bir konu olmayı sürdürüyor.
Rusya Ukrayna’ya saldırılarını arttırırken Avrupa ülkelerinin de durumlarını test etmeye çalışıyor diyebilirim. Bu noktada Baltık sahasında en son NATO’nun bölgedeki en stratejik üssü olan Siauliai üssünde karşılıklı gerilimde yükseldi zira bu üs Rus sınırına en yakın üslerden biri ve bu üs üzerinden NATO Rus uçaklarını engelleme görevleri yürütüyor. Buraya gelen her sevkiyat Rusya tarafından sürekli takip altında. Baltık’ta diğer bir kritik konu ise Rus Dış İstihbarat Servisinin Rusya’ya karşı gerçekleşen İHA saldırılarının Baltık ülkelerinin topraklarından gerçekleştirdiğini söylemesiydi zira bu NATO toprakları üzerinden Rusya’ya saldırılıyor iddiası taşıyor. Bu çerçevede Rus İHA’ları Baltık ülkelerinin sınırlarını sürekli halde ihlal eden duruma gelmiş vaziyette diyebiliriz. Bu hibrit tehditler Avrupa Birliği ve NATO için bir sınama taşıyor Rusya için ise karşı tarafın kapasitesini görme imkânı… Bu noktada bu sınır ihlalleri daha fazla artacaktır diyebilirim. Estonya’da buna karşı Rusya ile olan doğu sınırında sabit İHA tespit ve gözetleme sistemlerini devreye almış durumda bu ilk adım olarak değerlendirilebilir zira ülkenin genelinde İHA izleme ağı kurulacak bu diğer Baltık ülkeleri içinde böyle seyredecektir.
Rusya’nın bir diğer önemli sınama kapsamı Romanya’da gerçekleşti. Bir Rus İHA’sı Romanya’da bir binaya isabet etti ve iki kişi yaralandı. Bu NATO içerisinde bir infial yaratmış durumda zira bu saldırılar sürekli artabilecek kapasitede gözüküyor. Bu sürekliliği ise şuradan net görebiliriz Dmitriy Medvedev Avrupa için huzurlu uykunun son erdiğini söylediği bir demeç verdi. Bu oldukça kritik zira Avrupa içinde bu ihlaller artarsa gerginlik daha da büyüme kapasitesi taşıyacaktır.
Rusya ayrıca İskandinav ülkeleri üzerinde de ciddi bir baskı yaratıyor. Daha önce Norveç ve Danimarka’da İHA tehditleri belirmiş ve havalimanları bu ülkelerde belirli süre kapalı kalmıştı. En son Norveç ve Fransa arasında imzalanan “Nükleer Karşı Önlemler ve İstihbarat Alışverişi” anlaşması imzalanması sonrasında Rusya ve Norveç ilişkileri daha da gerilmiş durumda zira bu anlaşma ile Norveç’in kuzeyine ciddi bir askeri tahkimat yapılması öngörülüyor ayrıca kriz anlarında Fransız uçakları doğrudan Norveç’e geçici konuşlanma sağlayacak. Norveç’in artan silahlanma kapasitesi ve savunma harcamalarını arttırması Rusya’yı kuzeyde zayıflatma ihtimali bulunması açısından kritik Rusya ise bu durumu ulusal güvenliğine yönelik bir plan olarak gördüğü için Norveç üzerindeki baskı daha da artacaktır. Özellikle Rusya’nın nükleer denizaltı üslerinin ve Kuzey Filosunun açık denizlere çıkışı buradan Norveç tarafından engellenebilir bu yüzden baskının artması net gözüküyor. Rusya için ulusal güvenliğin tanımı da bu diyebiliriz.
Bu noktada şuna dikkat etmek gerekli Rusya’nın cephe hattında ilerlemeleri çok kısıtlı bir noktada bu maliyeti taşıma kapasitesi kritik fakat Rusya hem Ukrayna’yı hem de Avrupa’yı doğrudan bir yıpratma içine çekme stratejisi yürütmek istiyor. Bu durum gerginliği daha fazla arttıracak bir taraf olacaktır ve barışa giden yolların iyice zayıflamasını beraberinde getirecektir zira Rusya’nın Avrupa’daki hibrit yöntemleri Avrupa’nın Ukrayna’ya maddi açıdan bağlılığını daha fazla arttıracaktır. Bu çerçevede aynı zamanda Avrupa kendi askeri gücünü arttırmaya çalışarak Rusya sınır bölgeleri boyunca caydırıcılık sağlama kapasitesini arttıracaktır. Hali hazırda bakıldığında Avrupa Birliği için Rusya bir tehdit konumunda bu tehdit karşısında özellikle Rusya’nın bu hibrit saldırıları karşısında daha fazla etkisini arttırmaya çalışacak ve Rusya’dan daha fazla uzaklaşacaktır. Rusya hibrit saldırılar ile Avrupa’nın olağan gücünü test ediyor ve bu testler Avrupa’nın savunmaya yatırımlarını daha fazla ve daha hızlı şekilde arttıracaktır.
Rusya ayrıca sınır ihlallerini arttırarak NATO içinde bir çatlak yaratma gayretinde özellikle bu saldırıların artması Avrupa içinde şu kırılmayı getiriyor Rusya ile daha sert bir karşılık içine girmek mi yoksa Ukrayna’ya yapılan yardımları minimize etmek mi bu soru iç çatlaklardan biri. Brüksel’de güçlü kollar şu an için Ukrayna’ya artan desteğin devamını sunuyor ve bu destek artarak devam edecektir.
Mustafa Metin Kaşlılar/TİMETÜRK
