7 Ekim 2023 tarihi sonrasında İsrail Gazze’de ağır askeri operasyonlar düzenleyerek bölgede adeta bir soykırım yapmış ve bu süreç sonrasında sadece Gazze’de değil Lübnan’ın güneyinde de terör estirmeye devam etmiş bölgedeki sivilleri zorla yerinden etmiş sözde güvenlik hatları çizerek bölgede genişleme alanı başlatmıştır.
Bunun yanında kritik olan konu da Batı Şeria’da yapılan yayılmacı hamlelerdir diyebiliriz. 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Batı Şeria’da askeri operasyonlar güvenlik kısıtlamaları ve en önemli konulardan biri olan arazi politikaları üzerinde oldukça sert kararlar almaya başladılar. İsrail bu bölgede sözde güvenlik açıklamalarıyla ve gerekçeleriyle mülteci kamplarını sürekli olarak hedef alıyor ayrıca merkez bölgelerde de İHA saldırıları ve operasyonlar sürekli hale getirilmiş durumda. Ayrıca Batı Şeria’daki Filistinliler üzerinde doğrudan ve sebepsiz tutuklamalar yaparak Filistinlilerin üzerinde korku politikası uygulamaya çalışıyorlar.
Burada en önemli detay arazi politikaları demiştik zira bu arazi politikalarında ki değişim süreci ve İsrail içinde aşırı sağcı olan politikacıların desteklemeleriyle bölgede yasa dışı yerleşim yerleri oluşturulmaya devam ediliyor ayrıca bu bölgeye gelen Yahudi yerleşimciler silahlandırılmış durumda bu da Filistinli köylüler üzerinde korku politikasını besliyor ayrıca yasa dışı yerleşimciler Filistinli köylülerin arazilerine zorla sahip olmaya çalışıyor ve bölgede ki Filistinlileri yerlerinden etmeye çalışıyorlar. Burada İsrail’in amacı oldukça net askeri baskıyı arttırırken diğer yandan arazi politikalarında ki sertleşme ve yasa dışı yerleşimler ile coğrafi bütünlüğü bölmeye ve Filistin devletinin var olma hakkının elinden almasını sağlamaya yönelik çalışmalar amaçlanıyor aşırı sağcı İsrailli bakanlar da bunu açık açık belirtiyorlar yani Filistinlileri bölgeden sürme ve arazilerinden koparma hareketiyle hem Filistin devletinin var olmasını engelleme hem de bölgede hiçbir Filistinli bırakmama aracı planlanıyor.
İsrail’in Gazze yanında Batı Şeria’da yürüttüğü politikalar doğrudan Cenevre sözleşmelerine ve Roma Statüsüne göre savaş suçu ve uluslararası hukuk ihlali bu oldukça net zira Nüfus aktarım çalışmaları altyapı ve bina yıkımları yasa dışı yerleşimler keyfi tutuklamalar tamamen savaş suçu kapsamındadır.
Özellikle Batı Şeria’da artan bu şiddet sarmalı ve yerlerinden etme politikası Batı’da büyük tepki çekmeye başlamış durumda. İngiltere Dışişleri Bakanlığı bu noktada yasa dışı yerleşim yerlerindeki satılan ürünlere ithalat yasağı koydu ayrıca yasa dışı yerleşimi finanse eden kişilere de yaptırımlar getirileceğini net şekilde söyledi. Bu ithalat yasağına ayrıca Kanada, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve Fransa’da katıldı. Burada Batı için kritik olan konu iki devletli çözümün çökme riskinden kaynaklı zira bu gerçekleşirse Batı’nın uluslararası diplomatik mimarisi tamamen yıkılır bu yüzden İsrail’e tepki vermek zorundalar ayrıca iç ve dış kamuoyu baskısı da bunda oldukça belirleyici zira İsrail hükümeti sosyal medya üzerinde milyonlarca dolar harcasa da, belirli influencerlere milyon dolar kaynak ayrılsa da savaş suçunu gizleyemiyor ve bunu asla gizleyemeyecek.
İsrail’e karşı özellikle ekonomik yaptırımlar noktasında Batı’nın daha sert olması kamuoyu özelinde kritik bir öneme sahip olacaktır. Fakat İsrail’in savaş suçlarını durdurması için daha sert mekanizmalara her zaman ihtiyaç var.
Türkiye ise İsrail’in bölgede yarattığı kaos ve acıyı dindirmek amacıyla birçok platform üzerinden İsrail’i baskı altına almaya çalışmıştır ve çalışmaya devam ediyor. Batı ülkelerinin bu kararını da memnuniyetle karşılamış durumda. Türkiye, İsrail’in vurdumduymaz hareketlerini ve savaş suçu işleyen hükümetleri üzerinde baskıyı daha fazla arttırma politikası takip edecektir. Diğer yandan Batılı ülkeler de çifte standartları tamamen yıkıp İsrail üzerinde baskıyı daha fazla arttırmalıdır ve İsrail yalnızlaştırılmalıdır zira bu Avrupa’nın her zaman ders verdiği ve sahip olduğuna inandığı insan hakları ve değerler bütünü üzerinde ciddi bir sınavdır.
İngiltere’nin Batı Şeria kararı sonrasında İngiltere ve İsrail ilişkileri ciddi seviyede düşmüş durumda. İngiltere’nin politikalarına karşı İsrail, Ramallah'taki Filistin Yönetimi ile doğrudan temas yürüten Doğu Kudüs'teki İngiltere konsolosluğunun kapatılması ve bölgedeki İngiliz temsilcilerin kovulması kararı aldı. Gazze Koordinasyon Merkezi’nde bulunan İngilizler içinde ülkelerine dönmesi için süre tanındı. Bu İsrail yönetiminin ne kadar gözü dönmüş durumda olduğunu görmemiz açısından da kritik bir sonuç çıktısı diyebiliriz.
Mustafa Metin Kaşlılar/TİMETÜRK
