Almanya’da güvenlik algısı her geçen gün değişiyor buna son örnekte özellikle Alman istihbaratındaki yeni gelişmeler diyebiliriz. Bu güvenlik algısı özellikle 24 Şubat 2022 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile birlikte değişmeye başlamış ayrıca Avrupa güvenlik mimarisi içerisindeki değişimde Almanya’yı doğrudan etkilemiştir. Avrupa’daki gelişmeler yanında dünyadaki jeopolitik kırılmalarda Almanya’nın güvenlik mimarisini değiştirmeye sürüklemiştir diyebiliriz.
Almanya’nın güvenlik mimarisindeki ilk değişim orduda attığı kurumsallaşma adımları ve silahlanma hamleleri olmuştur diyebiliriz. Bu çerçevede sadece 2026 tarihi içerisinde 108 milyar euro yatırım yaparak Bundeswehr’ın personel geliştirme ve teknolojik yatırımlarını arttırmış durumda ayrıca hava kuvvetleri içinde alımlar gerçekleştirilerek son teknoloji çerçevesinde yatırımlar yapılmaya devam ediliyor. Ordunun ihtiyaçları içinde özellikle askeri stratejide önemli yere sahip olan İHA sistemleri oldukça önemli yer tutuyor diyebilirim. İlk aşamadan baktığımızda ise özellikle Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında “Zeitenwende” yani dönüm noktası ilan edilerek ordunun güçlendirilme çalışmaları başlamış durumdaydı bugüne baktığımızda ordunun gelişimi için ayrılan kaynaklar üst seviyeye çıkarılmış durumda ayrıca aktif asker sayısını da yetersiz olsa da oldukça yukarıya çekmiş durumdalar. Alman Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan strateji belgesi doğrultusunda da Rusya en büyük ve doğrudan tehdit ilan edilmiş askeri stratejiler ve askeri desteklemelerde bu yönde ilerletilmeye çalışılıyor diyebilirim. Bunun en iyi örneği ise İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Baltık bölgesine Alman 45.Tank Tugayını konuşlandırılması oldu. Bu örnek oldukça önemli zira Almanya askeri hamlesiyle pasifist ordu yapılanmasından çıkarak doğrudan savunma odaklı hale getirilmiş bir ordu kurumsallaşmasına kavuşmuş durumda fakat ordunun yeteneği için daha uzun yıllar gerekli ve gerekli yatırımlar daha fazla arttırılmalıdır.
Almanya ordunun gelişimi yanında istihbarat noktasında da güçlenmek istiyor zira bu dönemde istihbarat bir ülkenin savunma gücü adına oldukça kritik. Almanya’nın geçmiş istihbarat mimarisine baktığımızda Nazi geçmişinin tekrarlanmaması adına istihbarat yapısını parçalı, yetkileri kısıtlı ve parlamenter denetime bağlı kılmıştı. Alman anayasası gereği iç istihbarat ve dış istihbarat doğrudan kesin hatlarla ayrılmış durumdaydı ve analiz gözlem dışında aktif görevleri de yoktu. Bu çerçevede ilk eleştiri özellikle Rusya’nın Ukrayna işgali sonrasında BND ve BfV Rusya’nın dezenformasyon hamlelerini casusluk faaliyetlerini siber saldırılarını ve kritik altyapılara sabotaj tehditlerini engellemekte oldukça zorlanmasıydı. Bu eleştiriler ve değişen Alman güvenlik mimarisi kapsamında önemli bir karar alınarak istihbarat reformu gerçekleştirildi bu reform özellikle istihbarat teşkilatının örtülü operasyonlar yürütme ve dış tehditlere karşı koyma gücünü arttırma üzerine kurulu şekilde değiştirildi. Sonuç itibariyle bugüne kadar Alman anayasası gereği analiz ve bilgi toplama görevi olan istihbarat birimleri bu süreçten sonra doğrudan yetkilerini arttırmış durumda fakat bu sürecin de bir kurumsallaştırma gerekeceği kanaatindeyim zira uzun süredir yetkileri kısıtlı olan Alman istihbaratı bu süreçten sonra personel gücünü arttırma ve eğitim süreçlerini hızlandırma yoluna gidecektir. Bu da ordunun kurumsallaşması gibi bir süreç gerektirecektir. Bu kurumsallaşma Almanya’nın güvenlik mimarisini tamamlaması adına oldukça önemli zira bu reform NATO içinde kritik bir noktayı oluşturuyor diyebiliriz zira NATO standartlarına entegre bir Alman istihbaratı doğrudan NATO’ya katkı sağlayabilecek ve Rusya’nın karşı tehditlerine doğrudan yanıt verebilme kapasitesini güçlendirecektir.
Sonuç itibariyle bu reform Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı’ndan bugüne geçirdiği değişimin ordu kurumsallaşması sonrasında ilk büyük kanıtı oldu. Özellikle 2022 sonrasında Avrupa’nın güvenlik mimarisindeki değişim Almanya’nın pasifist tutumunu tamamen değiştirmiş durumda güvenlik mimarisinin gelişimi Almanya’yı özellikle güvenlik çemberi içinde daha fazla değiştirecek ve geliştirecektir diye düşünüyorum fakat bu kararların hepsi tamamen bir süreci oluşturuyor. 2022 tarihinde Zeitenwende kararı tamamen hedefine ulaşmış değil hala envanter yetersizliği ve mühimmat kıtlığı söz konusu diğer yandan ordu kanadında hedef 2031 tarihine kadar personel sayısının 200.000 üstü olması üzerine fakat mevcutta 180.000 civarında Alman askeri personel söz konusu ve bu sayı uzun süredir yükselmiyor. Askeri personelin artışındaki kritik diğer nokta Almanya’da sürekli gündemde olan zorunlu askerliğin geri getirilmesi üzerine bu model ile personel sayısında değişim düşünüyorlar. İstihbarat reformu sonrasındaki süreçte aynı ordu içindeki gelişmeler gibi olacaktır zira personel yetersizliği ve uzun süredir pasifist kalmış istihbarat yapısı süreç içinde ancak belirli bir güvenlik noktasına erişebilir. Ayrıca Alman toplum yapısındaki fikirleri de ve güvenlik anlayışını da iyi okumak gereklidir zira bu kadar hızlı bir güvenlik dönüşümü isteğine Alman halkı yetişemeyebilir.
Mustafa Metin Kaşlılar/TİMETÜRK
