24 Şubat 2022 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’yı tam kapsamlı işgali ile başlayan süreç günümüzde İHA saldırılarının arttığı, sivil yerleşim yerlerinin sürekli tehdit altında kaldığı, cephede kilitlenmelerin olduğu ve barışın yakın olmadığı dönemeçte devam ediyor. Bu süreçte cephe hattından karşılıklı enerji hat saldırıları ve sivil yerleşim alanlarının hedef alındığı bir yıpratma savaşına dönüşen savaşta özellikle Ukrayna’nın yeni hamleleri de oldukça önemli.
24 Şubat 2022 tarihine döndüğümüzde özellikle cephe hattında bir savaş hakimdi fakat son birkaç senedir cephe hattında ayrı olarak bir yıpratma savaşı uygulandığını net olarak görebiliyoruz. Rusya İHA saldırılarıyla hem Ukrayna’nın enerji hatlarını hedef alıyor hem de sivil yerleşim yerlerine sürekli olarak İHA saldırıları gerçekleştirerek Ukrayna halkını yıpratmaya çalışıyor. Ukrayna ise Rusya’nın enerji gelirlerini kesmek adına hem enerji rafinelerini hedef alıyor hem de AB yaptırımları ile Rusya’yı ekonomik olarak düşürmek istiyor. Ukrayna bu çerçevede yeni bir strateji de geliştirmiş durumda uzun menzilli saldırıların mesafesini arttırma stratejisini plana koymuş durumda normal şartlarda cephe hattı çerçevesinde 1000 kilometre uzaklıktaki hedefler Ukrayna tarafından tercih ediliyordu. Bu mesafe daha fazla arttırılarak Rusya şehirlerinin savaşı daha fazla hissetmesi sağlanmak isteniyor. Ukrayna’nın bu menzil kararı İHA saldırılarının karşılıklı şekilde artacağının da işareti olacaktır. Ayrıca Rusya için başkent Moskova’da daha fazla tehdit altında kalacaktır. Ayrıca Ukrayna’nın Rusya’daki rafinelere saldırıları da bu oranda artacaktır ki bu noktada Rusya’nın petrol ihracatından elde ettiği gelir hali hazırda sürekli olarak düşüş ivmesinde bu saldırılar ayrıca üretimde de düşüşlerin olacağının göstergesi olacaktır.
Rusya’nın İHA saldırıları ise özellikle Ukrayna’nın enerji noktalarını hedef almaya devam ediyor. Bilindiği üzere Rusya işgalin ilk zamanlarında Zaporijya Nükleer Tesisini ele geçirmişti. Bu santral normal şartlarda Ukrayna için oldukça kritik bir santraldi savaş öncesi Ukrayna’nın toplam elektrik üretimin %20’sini karşılıyordu. Bu tesisin Rusya’nın elinde olması diğer yandan Ukrayna’nın diğer enerji rafinelerine saldırılar Ukrayna’yı karanlıkta bırakan en önemli durum. Ukrayna bu çerçevede Avrupa ülkeleriyle çok sayıda enerji anlaşması imzalamış durumda fakat bu santral olmadan enerji ithal eden bir ülke konumuna düşmüş durumda.
Rusya’nın özellikle üniversite öğrencilerine yönelik programı da bu noktada kritik ve ilginç zira Rusya İHA pilotluğu çerçevesinde üniversite öğrencilerine imkanlar sunmaya başlamış durumda. Bu İHA’ların savaş doktrinlerinde ne kadar önemli olduğunu da ortaya koyması bakımından önemli ayrıca bu tarz adımlar İHA savaşlarının artarak devam edeceğinin de işareti diyebiliriz. Rusya ayrıca Ukrayna’nın hızlı İHA teknolojisine de hızlıca adapte olmaya çalışıyor zira Ukrayna İHA kullanımını bir devlet politikası haline getirmiş durumda bu sayede Ukrayna İHA kullanımında Rusya’ya oranla üstün konumda Rusya bu geri kalmışlığı toparlama döneminde.
Savaşın seyrinde bir azalma söz konusu değil ve kısmi ateşkeslerde sadece karşılıklı cenaze teslimleri yaşanıyor ayrıca esir takasları… barış görüşmeleri bu nokta dışında bir sonuca varmıyor diyebilirim. Bunun temel sebeplerini daha önceki yazılarımda da yazdım en önemli konu güven bunalımı iki ülke arasında bu güvenin aşılması oldukça zor. Ukrayna hem cephe hattında hem de karşılıklı saldırılarda direnme gücünü arttırıyor bu Rusya’nın direncini de zayıflatıyor fakat savaşı sürdürme kapasitesi hala yüksek özellikle yükselen petrol fiyatları sonrasında Rusya savaşı finanse etmek için tekrar toparlanma dönemine girecektir fakat bu da geçici diyebilirim zira artan maliyetler ve yaptırımlar hala büyük sorunları oluşturuyor. Ukrayna açısından ise iki kritik detay söz konusu biri Donbas’ın kaybedilmemesi üzerine zaten bu çerçevede barış görüşmeleri tıkanıyor Donbas bölgesi savaşmadan verilmek istenmiyor zira Donbas Ukrayna için hem ekonomik hem de ileriye dönük olarak Rusya’ya karşı bir kalkan bölge burası ayrıca Avrupa güvenliği içinde kritik. Ukrayna için ikinci konu Zaporijya Nükleer Tesisi bu tesis yukarıda da bahsettiğim gibi Ukrayna’nın elektrik üretimi için oldukça önemli bu santralin geri alınması Ukrayna için kritik bir konu bu şartlarda da barış görüşmeleri tıkanıyor. Ukrayna için limanlar da oldukça önemli konumda zira Karadeniz’e çıkışın kapanmaması Ukrayna’nın ticareti için elzem durumda. Şunu belirtmek gereklidir Rusya’nın artan İHA saldırıları Ukrayna’nın cephe hattı direnişini yıkmak üzerine kurulu zira cephe hattında ilerlemeler Rusya için beklenen ve istenen seviyede değil bu yüzden Ukrayna şehirlerine daha ağır saldırılar gerçekleşebilir diye düşünüyorum. Karşılıklı İHA saldırılarını savaşın bu seyrinde sıkça görmeye devam edeceğiz.
Mustafa Metin Kaşlılar/TİMETÜRK
