Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye’de yıllardır bitmek bilmeyen, her iki tarafı da canından bezdiren “süresiz nafaka” uygulamasını iptal etti. Kimi "nafaka tamamen bitti" dedi, kimi "mağduriyetler başlayacak" diye ayaklandı.?Kulaktan dolma yanlış bilgileri bir kenara bırakalım. 1. En Büyük Yanılgı: Nafaka Tamamen Kalkmadı! "Artık kimse nafaka ödemeyecek" lafları tamamen asılsız. Mahkemenin iptal ettiği şey nafakanın kendisi değil, "ömür boyu" sürmesidir. Çocuk Nafakası (İştirak Nafakası) Aynen Devam: Çocuğun süt parası, okul masrafı, üstü başı için ödenen nafakaya kimse dokunmadı. Velayeti almayan taraf, çocuk 18 yaşına gelene kadar (okursa üniversite bitene kadar) bu parayı tıkır tıkır ödeyecek. Boşanma Sürecindeki Nafaka (Tedbir Nafakası) Devam: Dava açıldığında hakimlerin bağladığı, dava bitene kadar geçerli olan geçici nafakalar aynen duruyor. İptal Edilen Şey "Süresizlik": İptal edilen tek şey, evlilik bir ay bile sürmüş olsa, boşanılan eşe ölene kadar ya da yeniden evlenene kadar maaş gibi para ödenmesi zorunluluğuydu. Artık nafaka bağlanacak ama bir yerde sonu olacak. 2. "Karar Çıktı, Yarın Parayı Kesiyorum" Diyemezsiniz! Eski Kararlar Aynen Geçerli: Anayasa Mahkemesi’nin kararları geriye doğru işlemez.?Nafaka borçlularının en çok yanlış anladığı konu bu "Nasıl olsa kanun iptal oldu, artık ödemiyorum" mantığı hukuken başınızı çok büyük belaya sokar. Hapsen tazyik, icra ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Mevcut nafakaların bitip bitmeyeceği, meclisin önümüzdeki aylarda çıkaracağı yeni kanunun içine koyacağı özel maddelerle belli olacak. O kanun çıkana kadar ödemeye devam. 3. Önümüzdeki 9 Ayda Ne Olacak? Yeni Sistem Nasıl İşleyecek? Anayasa Mahkemesi, "Ben bu maddeyi iptal ettim ama bugünden yarına ortada kanunsuz bir boşluk kalmasın" diyerek meclise 9 ay süre verdi. Bu 9 ay boyunca eski sistem (yani süresiz nafaka kararları) mahkemelerde uygulanmaya devam edebilir. Ancak meclis bu süre bitmeden yeni bir yasa çıkarmak zorunda. Konu hakkında halkın da vicdanen kabul edeceği muhtemel modeller şunlar: Evlilik Süresine Göre Sınır: En çok kabul gören formül bu. Ne kadar evli kaldıysan, o kadar nafaka ödeyeceksiniz. Mesela 1 yıl evli kalan adam 1 ya da 2 yıl nafaka ödeyecek. 25 yıl evli kalıp ev hanımlığı yapmış, bu saatten sonra iş bulması imkansız olan bir kadına ise çok daha uzun, belki de ömrünün sonuna kadar nafaka ödenebilecek. Yani herkese aynı elbise giydirilmeyecek. Azalarak Biten Nafaka: İlk yıl yüksek bir nafaka ödenecek; sonraki yıllarda bu miktar kademeli olarak düşecek. Amaç, nafaka alan tarafın (ekseriyetle kadınların) bu süreçte bir iş bulmasını, evlenmesini, meslek edinmesini ve kendi ayakları üzerinde durmasını teşvik etmek. ?Devlet Desteği (Fon Modeli): Eğer nafaka alan kadının hiçbir geliri, mesleği yoksa ve yaşı da ilerlemişse, eski kocanın sırtından bu yük alınacak; belirli bir süreden sonra devreye devletin sosyal yardım fonları girecek. Özetle;Mahkeme, bir tarafı korumaya çalışırken diğer tarafı ömür boyu borç sarmalına sokan, boşandıktan sonra bile insanların yeni bir hayat kurmasını engelleyen adaletsiz sistemi bitirdi. Hem kadınları ani bir yoksullukla ortada bırakmayacak hem de erkekleri ömür boyu rehine tutmayacak adil bir süreli nafaka yasası hazırlanacak.
Yurdal Kılıçer/TİMETÜRK
