İş Kanununa göre yasal çalışma süresi haftalık 45 saattir. Ancak siz bu saatten fazla çalışıyorsunuz ama
fazla mesai ücretiniz ödenmiyorsa ne yapmalısınız?
Fazla mesai yaptığınızı nasıl ispatlayacaksınız?
İşçinin “Ben sürekli fazla çalıştım” demesi tek başına yeterli olmayabilir. Bu nedenle çalışma saatlerini
gösteren deliller büyük önem taşır.
Öncelikle işyerinin giriş-çıkış kayıtları, kart basma sistemi, turnike kayıtları, puantajlar ve benzeri
belgeler önemlidir. İşverenin sisteminde işçinin düzenli olarak mesai bitiminden saatler sonra çıktığı
görülüyorsa bu kayıtlar önemli bir delil oluşturabilir.
Tanıklar da kullanılabilir. Özellikle aynı işyerinde çalışan ve işçinin çalışma düzenini bilen kişilerin
anlatımları önem taşır. Ancak tanığın “fazla çalışıyordu” demesinden çok, çalışma saatlerini ve
düzenini somut olarak bilmesi önemlidir.
Günümüzde e-posta ve WhatsApp mesajları da önemli hale geldi. Mesai saatleri dışında verilen
görevler, gönderilen e-postalar, yapılan işler ve dijital sistemlerdeki kayıtlar, fazla çalışmanın
ispatında kullanılabilir.
Ancak önemli bir ayrıntı var:
İşçinin fazla çalışmayı ispat etmesi ile fazla mesai ücretinin ödendiğinin ispatı da birbirinden farklıdır.
İşveren yaptığı ödemeleri bordro ve diğer belgelerle ortaya koyabilir.
Bu nedenle fazla mesai yapan işçinin yapması gerekenler aslında basit:
Çalışma saatlerini takip edin. Giriş-çıkış kayıtlarını bilin. Mesai dışında gönderilen e-postaları ve
mesajları saklayın. Puantajı okumadan imzalamayın. Gerçeğe aykırı bir belgeyi imzalamayın.
Bir başka önemli mesele de fazla mesaiye ilişkin zamanaşımıdır.
İşçilik alacaklarında zaman unsuru önemlidir. “Nasıl olsa hakkım var” diyerek yıllarca beklemek doğru
değildir. Hak kaybı yaşamamak için somut olayın tarihleri ve zamanaşımı süreleri ayrıca
değerlendirilmelidir.
Fazla mesai zamanaşımı süresi 5 yıldır. İş Kanunu'na göre, fazla mesai alacakları için zamanaşımı
süresi 5 yıldır. Zamanaşımı süresi dolduğunda, işçi fazla mesai alacaklarını yasal olarak talep edeme
z ve hak kaybına uğramış olur.
Çalışma hayatında mesele hakkınızın olup olmaması değil, o hakkı ispat edebilmenizdir.
Fazla çalışma işverenin lütfu değil, şartları oluştuğunda işçinin kanundan doğan hakkıdır.
Yurdal Kılıçer/TİMETÜRK
