Bist

14.259,90

$

Dolar

44,8793

Euro

52,8737

Altın

7.011,23

£

Sterlin

60,7238

Bitcoin

$98,542

Bist

14.259,90

$

Dolar

44,8793

Euro

52,8737

Altın

7.011,23

£

Sterlin

60,7238

Bitcoin

$98,542

Makale 01.05.2026 4 dk okuma

Mustafa Özcan yazdı: İslam’ın kayıp halkaları

Paylaş:

Arapçada ‘et tağyib el kasri’ diye bir tabir bulunuyor. Zorla yerinden edilme ve kaybetme ve kaybettirme politikası olarak da anılıyor. Mezalimin tavan yaptığı ülkelerde can güvenliği kalmıyor. İnsanlar rejimler veya örgütlü güçler tarafından tutuklanıyor ve onlardan bir daha haber alınamıyor. Bir şekilde görünmez hale getiriliyor ve elimine ediliyorlar. Arap aleminde tutuklu kişiye gidildiğinde ‘beş dakika sonra döneceksiniz’ deniliyor ama bazen bu beş dakika ömür boyuna tekabül ediyor. Kitlesel anlamda da zorla kaybetme politikası tarih içinde orada burada Müslüman kitlelere karşı da uygulanmıştır. Bu yönde akademiysen/diplomat Ahmet Kavas Bey, ‘Batılı birini keseleseniz altından Müslüman çıkar’ anlamındaki deyimi hatırlatıyor.

Lemahat et tarihiye adlı siteden aktardığına göre bunun hikayesi şöyle: İspanyol tarihçi Francisco Codera kilise duvarlarındaki sıvalar kaldırılırsa Kufi yazısıyla Allah’ın adı tecelli eder.  Yaratıcının yaldızlı ibareleri ortaya çıkar. Sarı Avrupalı tenler tırnakla kazılsa altından Arapların ten rengi çıkar. Batı milliyetçiliğimiz dış görünüşümüz, Doğu milliyetçiliğimiz ebedi gerçekliğimizdir, buyurmuş.

Burada dini soykırıma uğrayan iki Müslüman halktan bahsedebiliriz. Bunlardan ilki Endülüs Müslümanlarının kayıp halkası olan Moriskolardır. Moriskolar, 1492'de Gırnata'nın düşüşüyle Endülüs'teki İslami yönetimin sona ermesinin ardından, İspanya'da Hıristiyan yönetimi altında yaşamaya devam eden ve zorla Hıristiyanlaştırılan Müslümanlardır. "Küçük Mağribi" anlamına gelen Morisco terimi, görünüşte Hıristiyan olup gizlice İslam'ı uygulamaya çalışan bu halkı ifade eder. 1492 sonrasında İspanyollar nereye gitseler İslam’ın kökünü kazımaya çalışmışlardır. Sözgelimi, Filipinler’de Moro Müslümanlarına bu isim İspanyollar tarafından takılmıştır. Moro Mağrip demektir ve Müslümanları coğrafi terimle ifade etmişlerdir.

İnkıraza uğrayan yani soyları tükenen ya da izleri kaybettirilen ikinci Müslüman topluluk ise Tatarlardır. Kısmi imhaya maruz bırakılmışlardır. En azından bir kısmı itibarıyla böyledir. En son olarak Kırım’da tutunmaya çalışmışlardır. Rusya oraya da damlamıştır. Ruslar yayıldıkları bölgelerde Tatarları yok etmişler ya da asimile etmişlerdir. "Bir Rus'u keselesen altından Tatar çıkar" (Rusça: Поскреби русского — найдёшь татарина) deyimi, Rusya'nın köklü tarihsel ve kültürel melezliğini ifade eden meşhur bir sözdür. Genellikle Napolyon Bonaparte veya bazı kaynaklara göre Rus yazar Aleksandr Puşkin'e atfedilen bu söz, Rus halkının oluşumunda Türk-Tatar unsurlarının derin izlerine dikkat çeker.

Günümüzde Filistinliler de zorla yerinden edilen Müslüman kitleler sınıfına girmektedir.

Buna mukabil İslam ülkelerinde de devşirmeler veya kripto unsurlar dikkat çeker. Bunlardan birisi gizlice dinini yaşayan kimi Yahudilerdir. Müslüman kisvesine girmelerine rağmen altını eşeleğinizde Yahudi kimliğiyle karşılaşırsınız. Bunlardan bir kısmı da Ermenilerdir.  Zamanla mücavir alandaki Müslümanlarla kaynaşmış ve onların kimliğine bürünmüşlerdir. Bu suretle kritik zaman dilimlerinde çoğunluğun kovuşturmasından veya tenkilinden kurtulmuşlardır. Kimi zaman bu kategoriye zorla mezhep değiştirmeler de girer. Son dönemlerde mezhep temelli olarak yerinden edilmelere misal Irak ve Suriye’de yaşananlardır.

Etiketler: islam
Mustafa Özcan
Mustafa Özcan

Köşe Yazarı