Türkiye'de en çok mağduriyet doğuran konulardan biri ev, arsa, işyeri gibi taşınmaz alım satımında sözlü anlaşmalara güvenilmesidir.
“Biz kendi aramızda anlaştık”, “Kapora verdik”, “Evi bana söz verdi” gibi ifadeler ile güven duyarak mağdur olmak toplumda çok yaygındır. Çünkü hukuk açısından bu tür sözler mülkiyet devri için yeterli değildir.
Bir taşınmazın gerçek sahibi resmi kayıtlarda malik olarak görünen kişidir.
Türkiye'de gayrimenkul satışı ancak resmi işlemle yapılabilir. Bu işlemler bugün iki kurum üzerinden gerçekleştirilebilmektedir:
-Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne bağlı tapu müdürlükleri
-Türkiye Noterler Birliği sistemine bağlı noterler
---------“Kapora verdim, ev benim oldu” yanılgısı---------
Gayrimenkul alım satımında en sık görülen hatalardan biri kapora verilmesidir.
İnsanlar küçük el yazısı ile bir kağıt imzalar, bazen hiçbir belge düzenlemez kapora verip evi satın aldığını düşünür.
Oysa kapora vermek tek başına mülkiyet hakkı vermez. Resmi satış işlemi yapılmazsa ev hala satıcının üzerindedir, satıcı evi başkasına da satabilir.
-----------“Parayı verdik, tapuyu sonra devredecek” riski-----------
Bir başka büyük hata ise tapudan önce paranın verilmesidir.
Evin satış parasını tamamen ödeyip, “tapu işlemini sonra yaparız” diye vaadlere kanmamak lazım.
Bu çok riskli bir durumdur. Çünkü bu süreçte: taşınmaza haciz gelebilir, satıcı borçlu olabilir, taşınmaz başkasına satılabilir, miras ihtilafı ortaya çıkabilir.
Böyle durumlarda alıcı yıllarca sürebilen davalarla karşı karşıya kalabilir.
------------''Akraba ve tanıdıklar arasında yapılan satışlar''...........
Türkiye'de en büyük mağduriyetlerin önemli bir kısmı akraba ve tanıdıklar arasında yapılan sözlü satışlardan doğar.
Örneğin: “Evi sana bıraktım” denir, para elden verilir, fakat resmi satış yapılmaz.
Yıllar sonra miras veya aile içi anlaşmazlık çıktığında o sözlü anlaşmanın hukuki değeri kalmayabilir.
-----------Gayrimenkul işlemlerinde mağduriyet yaşamamak için bazı temel kurallar-----
1- Satış mutlaka resmi işlemle yapılmalı (tapu müdürlüğü veya noter).
2-Tapu devri yapılmadan tam ödeme yapılmamalı.
3- Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz veya şerh olup olmadığı kontrol edilmeli.
4-Büyük ödemeler mümkünse banka üzerinden yapılmalı.
5-Büyük işlemler öncesinde uzman bir avukattan hukuki danışmanlık alınmalı.
Gayrimenkul işlemlerinde en büyük hata “güven ile hukuku karıştırmaktır.”
Gayrimenkul alım satımında unutulmaması gereken basit ama hayati bir kural vardır:
“Söz değil, resmi işlem güvence sağlar.”
Yurdal Kılıçer/TİMETÜRK
