İktisadi hayatın en etkin unsurlarından şirketler ile finansal ürün ve hizmetlerin ve dolayısıyla finansal piyasaların merkezi olan bankalar arasında kuvvetli bir ilişki mevcuttur. Her iki tarafta varlıklarını devam ettirmek, işlerini yürütmek için birbirlerine vazgeçilmez bir bağ ile bağlıdırlar. Hal böyle olunca ikisi arasındaki ilişkiler ve bu ilişkilerin sıhhati de büyük önem arz etmektedir.
Sağlıklı bir şirket banka ilişkisi her iki taraf içinde kazanç demektir. Sürekli bir tarafın kazandığı, diğer tarafın özveride bulunduğu ya da kazanamadığı ilişkiler sürdürülebilir değildir.
Uzun yıllar bankacılık yapmış biri olarak şirketlerin bankalarla ilişkilerinde nelere dikkat etmesi gerektiği konusunda birtakım tavsiyelerde bulunacağım;
Şirketler, bankaları sadece kredi kullandığı ya da parasını değerlendirdiği bir yer olarak görmemelidir. Bankaları ortakları gibi görmeli, işlerinde ve ticaretlerinde daha yakın ve samimi ilişkiler kurmalıdırlar.
Şirketler kendi işlerinde tecrübe sahibi olabilir ancak finans konusunda herkesin aynı tecrübe ve bilgi birikimine sahip olması mümkün değildir. Bu konuda en iyi yardımcıları bankalardır. Finansal konularda bankalardan destek almalı, bankaları bir danışman gibi kullanabilmelidirler. Zaten bankalar da size bu konuda yardımcı olmak isteyeceklerdir. Çünkü kredi verdikleri ve çalıştıkları şirketlerin başarısı aynı zamanda kendilerinin de başarısı sayılmaktadır.
Şirketler bankalarla ilişkilerinde, bankalara güven vermeli, güvene dayalı ilişkiyi ön planda tutmalıdırlar. Bankalar için şirketlerin güven veren duruşu ve samimiyeti çok önemlidir.
Şirketler, faaliyetlerini düzenli olarak raporlamalı, uygun gördükleri rapor ve rakamsal verileri bankalarla paylaşmalıdırlar. Bankalardan bilgi saklamak güvensizlik doğurabilir. Bankaların bilgi edinme ve istihbarat konusunda güçlü kaynaklara sahip olduğunu bilmek gerekir.
Şirketler, yatırımlarında ve işlerini büyütmek istediklerinde banka kredilerinden de faydalanmayı planlarlar. Ancak, bankalar her zaman sizin yaptığınız planlara uygun kredi desteği sağlamayabilirler. Bu durumda yatırıma başladıktan sonra değil, planlama aşamasında bankalarla istişare yapılması en uygun olanıdır.
Şirketlerle bankaların ilişkisi çoğu zaman o şirketin finansman müdürü ile banka personeli arasında şekillenmektedir. Şirket ortakları mümkünse çalıştıkları bankanın müdürleri ile tanışmalı, fikir alışverişinde bulunmalı, periyodik zamanlarda bankayı ziyaret ederek şirketi ile ilgili bilgileri birinci ağızdan öğrenmeli, bankanın şirketine bakışını değerlendirmelidir.
Şirketler bankaları sadece ucuz kaynaklı kredi sağlayan kuruluşlar olarak görmemeli, rotayı hep ucuz kredi veren bankalara çevirmemeliler. Günlük hayatta nasıl ki, hep ucuz yemek, ucuz giysi, ucuz eşya peşinde koşmuyor, kaliteyi ve hizmeti satın almaya çalışıyorsak, bankacılıkta da böyle hareket etmeliyiz. Şirketler, bankalarını seçerken, uygun fiyat yanında kaliteyi, sürekliliği, hızlı ve güvenilir hizmeti, ilkeli duruşu benimsemiş bankaları tercih etmelidirler.
Bankalarla ilişkiler şirketler için bugünden yarına değişen kısa süreli birliktelikler değildir. Kimi şirketler 3 kuşak aynı banka ile çalışan ortaklara sahiptirler. Bu nedenle ilişkilerin seyrinde karşılıklı anlayış ve güven önemlidir. Şirketler bankalarla yaşadıkları sorunlarda hemen gemileri yakmamalı, ilişkileri koparmamalıdırlar.
Her bankanın imkân ve kabiliyetleri ile şirketlere yaklaşımı farklıdır. Bu nedenle şirketlerin çalıştığı banka sayısını yeterince geniş tutmasında fayda vardır. Tek bir bankaya mahkumiyet sağlıklı değildir. Hiçbir banka bir şirketin tüm ihtiyaçlarını optimum seviyede karşılayacak konumda değildir. İhtiyaçlarınıza göre alternatiflerinizin olduğu bir banka çalışma gurubu oluşturmak en doğru yaklaşımdır.
Başarılı şirketlerin hepsinde gördüğümüz gerçek, banka ilişiklerini duygusallıktan uzak, profesyonel, sürdürülebilir sağlam temeller üzerine kurmuş olduklarıdır.
Dr. Yüksel Keleş/TİMETÜRK
