Osmanlı'nın yetiştirdiği ilk pilotlardan Fethi Bey, Sadık Bey ve Nuri Bey Mısır hava seyahati sırasında şehit olmuşlardı. Fethi, Sadık ve Nuri Beylerin şehadetinden sonra bütün gözler Mısır'a hava seyahatini yapacak üçüncü uçakta idi.
Bu uçağın pilotu Salim Bey ve rasıdı da Kemal Bey idi. Tarih 6 Mart 1914'ü gösteriyordu. Binlerce İstanbullu uçağın kalkacağı yere trenle ulaşıyordu. Yapılan törenden sonra Salim Bey'in idare ettiği Ertuğrul uçağı Yeşilköy'den havalandı. Güneye doğru ilerledi. Edremit güzergâh üzerindeydi. Cuma sabahı Edremit halkı şafak sökerken yollara düşmüş, bayraklarla donatılmış hava meydanına akıyordu. 10- 11 Mart günlerini kemer deresinde uçağın tamiriyle geçiren Salim ve Kemal Bey 12 Mart günü de şiddetli rüzgâr ve kalın bulutlar nedeniyle yola çıkamadılar. Salim ve Kemal Bey 13 Mart günü cuma sabahı havanın çok uygun olduğu 08.45 sularında Ayvacık Kemer deresinden havalandılar. Salim Bey'in idare ettiği Ertuğrul uçağı kalktıktan sonra bütün Edremit körfezinin sis içinde olduğu görüldü. Sadece Kaz Dağının zirveleri seçiliyordu. Uçak 1700 metre yükseklikte denize doğru uçuyordu. Bu esnada motordan bozuk sesler gelmeye başladı ve motor durdu. Kanat süzülüşüyle tutunmaya çalıştılar. Ancak irtifaları 300 metreye kadar düşmüş idi. Pilot Salim Bey ağaçlık olan dik bir yere gözü takıldı. Oraya iniş yapabilirlerse uçağı kıracak ama kendileri kurtulacaktı. Salim Bey'in idare ettiği Ertuğrul uçağı büyük bir sarsıntıyla ağaçların arasına oturdu. Salim Beyin başı ağacın iki çatalı arasında sıkıştı. Çelik telli başlığı olmasaydı çarpmanın şiddetinden ölebilirdi. Salim Bey çabalarıyla kafasını çataldan kurtardı ve arkadaşını aradı. Kemal Bey ise uçağın gövdesi üzerinde etrafa bakınıyordu. Yere atladılar ve haritalarını açarak bulundukları yeri tespit etmeye çalıştılar. Çanakkale'nin Küçükkuyu bucağı yakınlarında olduklarını anladılar.
14 Mart Cuma günü Edremitliler arabalarla Küçükkuyu'ya geldiler. Pilotlar uçakla inmeleri beklenen Edremit'e arabayla gidiyorlardı. Halk ve talebeler onları kasabanın girişinde karşıladı. Salim ve Kemal Beyler etraflarına içlenerek bakarken 10-12 yaşlarında bir çocuk pilotların yanına sokuldu. Paltosunun altından bir uçak maketi çıkardı ve ağlar bir ses tonuyla ‘' Sizleri burada uçakla bekliyorduk arabalarla geldiniz'' dedi. Salim bey çocuğun bu sözünden sonra adeta taş kesildi. Kemal bey ise gözyaşlarını daha fazla tutamadı ağlamaya başladı. Pilotların misafir edilecekleri Yazıcızade İsmail Hakkı Bey'in konağına kadar gözyaşları dinmedi.
Edremitliler aralarında para topladı ve yeni bir uçak satın alındı. Uçak deniz yoluyla Marsilya'dan İstanbul'a getirildi. Bu uçağa Edremit adı verildi. Salim Bey ve rasıdı Kemal Beyin 11 Nisan günü yola çıkmalarına karar verildi. Pilotlar vapurla İstanbul'dan Beyrut'a gidecekler, Beyrut'tan sonra Edremit uçağıyla Mısır hava seferini tamamlayacaklardı. Salim ve Kemal Bey 11 Nisan'da Harbiye Nezaretine giderek Enver Paşa'ya veda ettiler. Bu iki Osmanlı havacısı saat 14.30'da Saidiye vapuruna bindiler. Havacılarımızı uğurlamak üzere toplananlar arasında Edremit Donanma Cemiyeti Başkanı İsmail Hakkı Bey ve bazı Edremitliler vardı. İsmail Hakkı Bey, Salim ve Kemal Bey'e Edremit halkı adına güzel işlemeli altında muhafaza içinde altın zincirle tezyin edilmiş 2 adet Kuran-ı Kerim hediye etti. Bu Kur'an-ı Kerimleri Mescid-i Aksa'da okumalarını rica etti. Salim ve Kemal Bey'in bindiği gemi 16.30'da İstanbul'dan hareket etti. 19 Nisan'da Beyrut'a ulaştılar. Pilotlarımız Beyrut'ta görkemli bir törenle karşılandı. Burada Edremit uçağı tecrübe uçuşu yapıldı. Tarih 1 Mayıs 1914'ü gösteriyordu. Salim Beyin idare ettiği Edremit uçağı meydana toplanan kalabalık Beyrut halkının hayır duaları arasında havalandılar. Sahil şeridini takip ederek uçuyorlardı. Saat 9.00 sularında Yafa şehri üzerinden geçtiler. Buradan sonra hava çok sıcaktı. Pilot Salim Bey ve rasıdı Kemal Bey 800 metre irtifada uçuyorlardı. Birçok defa hava boşluğu yaşadılar. Salim Bey'in idare ettiği uçak bütün badireleri atlattıktan sonra 11. 30'da Kudüs'e indiler. Burada coşkulu bir kalabalık vardı. Fethi Bey, Sadık Bey ve Nuri Bey'in Kudüs'e ulaşamadan şehit olmaları Kudüslüleri çok üzmüştü. Salim ve Kemal Bey'in uçaklarıyla Kudüs'e sağ salim varmaları Kudüs ahalisini çok sevindirdi. 3000 kişilik bir cemaatle Cuma namazını eda edildi. Kurbanlar kesildi ve fakirlere dağıtıldı. Pilotlarımız İsmail Hakkı Beyin hediye ettiği ve Mescid-i Aksa'da okunmasını istediği Kuranı Kerim'i okumayı ihmal etmediler. Salim ve Kemal Bey geceyi Kudüs'te geçirdiler. 2 Mayıs 1914 Cumartesi günüydü pilotlarımız Yafa Belediye Başkanı Ömer Efendiyle birlikte binlerce Kudüslünün alkışlarıyla bir süre uçuş yaptılar. Gece pilotlarımızın gelişi şerefine ziyafet verildi. Kudüs halkının ısrarları neticesinde ertesi günü de bu mukaddes şehirde geçiren Salim ve Kemal Bey 4 Mayıs gün doğarken Kudüs'ten kalkarak bir sonraki durakları olan El Ariş'e hareket ettiler…
Ramazan Akbaş/TİMETÜRK
