Toplumları ayakta tutan kolonlar taş veya beton değil, “güven” ve “doğruluktur”. Eğer bir toplumda yalan, sadece bir kişinin ağzından çıkan bir hata olmaktan çıkıp, bir grup tarafından kurgulanan ve çevresi tarafından onaylanan bir “operasyon” hâlini almışsa, orada ahlâkî bir çöküşten değil, tam manasıyla bir kokuşmuşluktan bahsedilir.
Halkımızın o meşhur tespitiyle; “Bozacının şahidi şıracı” olduğunda, pazar yerinde artık sadece sahtekarlık satılır hale gelmiş demektir.
Bir Suç Ortaklığı Olarak “Arkadaşlık”
Genelde “arkadaşlık” veya “dostluk” kavramı üzerinden bu rezalet kutsanmaya çalışılır. “Arkadaşımı satmadım” ya da “Dostumun arkasında durdum” savunması, aslında bir yalanın altına atılmış en kirli imzadır.
Bir yalancı sahneye çıkıp bir iddia ortaya attığında, çevresindeki “şıracıların” koro halinde onu onaylaması, aslında bir sadakat gösterisi değil, bir nifak antlaşmasıdır. Çünkü o zincirin bir halkası koptuğunda, hepsinin foyasının ortaya çıkacağını bilirler. Bu yüzden birbirlerini doğrularla değil, yalanlarla beslerler.
Oysa bu nifak antlaşmasının tam zıddı, İslâm ahlakındaki “Hayırhahlık” müessesesidir. Müminlerin birbirlerine karşı en büyük vazifesi birbirlerinin hayırhahı, yani karşılıksız iyiliğini isteyen ve samimiyetle nasihat eden dostları olmaktır. İşte İslâm ahlâkında dostluk; kardeşini günahın içine çekmek veya onun günahına kalkan olmak değil, onu ateşten korumaktır.
Gerçek bir dost, arkadaşının yalanına şahitlik eden değil; gerekirse ona karşı durup “Kardeşim, bu yaptığın yanlıştır, gel bu yoldan dön” diyebilen kişidir. Bir kişi kendisine bir hayırhah seçerken aslında şunu demiş olur: “Ben beşerim, şaşarım; eğer bir yanlış yaparsam beni uyar, ateşe gitmeme izin verme.” İşte bu hayırhahlık müessesesinin yerini “yalan şahitliği” aldığında, dostluklar rahmet olmaktan çıkıp birer nifak yuvasına dönüşür.
Münafıklığın Sosyal Portresi
Kur'an-ı Kerim münafıkları tarif ederken onların birbirlerine olan bağlılıklarını; “Münafık erkekler ve münafık kadınlar birbirlerindendirler. Kötülüğü emrederler, iyilikten menederler, ellerini sıkı tutarlar. Allah'ı unuttular, Allah da onları unuttu. Şüphesiz münafıklar fâsıkların ta kendileridir.” (Tevbe, 67) şeklinde anlatır. İşte bu “birbirinden olma” hâli, tam da bugünün organize yalan mekanizmasını tarif eder:
Kötülükte ittifak, iyilikte engel olma, cimrilikle hakikati örtme… Münafıklık sadece namazda saf tutup kalben inanmamak değildir; sosyal hayatta hakkın hatırını dostun hatırından aşağı tutmaktır. Arkadaşının yalanını bile bile “Doğrudur” diyerek kafasını sallayan her kişi, o yalanın inşa ettiği nifak kulesine bir tuğla koymaktadır. Ve en acısı: Allah'ı unutanlar, eninde sonunda Allah tarafından da unutulur – rahmetten, hidâyetten, kurtuluş yolundan mahrum bırakılır.
Şahitliğin Katli ve Toplumsal Çürüme
İslâm, şahitliği hayatın merkezine koyar. Öyle ki; “Kendi aleyhinize, ana-babanızın ve yakınlarınızın aleyhine de olsa adaleti titizlikle ayakta tutan, Allah için şahitlik eden kimseler olun” (Nisa, 135) emri, bu dinin en temel ahlâk yasasıdır.
Şimdi bu ilâhî emirle, “Arkadaşım zor durumda kalmasın diye şahitlik ettim” diyen zihniyeti yan yana koyun. Aradaki uçurum, iman ile nifak arasındaki uçurum kadardır. Bir toplumda yalan şahitliği sıradanlaşmışsa, o toplumda artık mahkemeler de ticaret de komşuluk da birer tiyatrodan ibarettir.
Velhasıl:
Gerçeklerin er ya da geç ortaya çıkmak gibi “kötü!” bir huyu vardır. O gün geldiğinde, bozacının tezgâhı devrildiğinde, şıracının şahitliği onu kurtarmaya yetmeyecektir. Zira yalan üzerine kurulan her bina, kendi ağırlığı altında ezilmeye mahkumdur.
Bugün birbirinin ayıbını yalanlarla örtenler, yarın o yalanların altında beraber kalacaklardır. Unutulmamalıdır ki; hakikat yalnız kalsa da azizdir, yalan ise ordularla gelse de zelildir.
Dr. Murat Ergüven/TİMETÜRK
