İnsanlık tarihi, prangaların şekil değiştirdiği ama köleliğin baki kaldığı devasa bir yanılsamalar sahnesidir. Fransız Devrimi öncesinde kilisenin ve kralların elinde tuttuğu o aşikâr, hoyrat hegemonik güç, bugün yerini çok daha sinsi bir sisteme bıraktı. Modern dünya, demokrasinin, özgürlük vaatlerinin ve seküler söylemlerin arkasına saklanmış görünmez bir teokrasi tarafından yönetiliyor. Coğrafyalara göre elitlerin adı, maskesi ya da rengi değişse de bu hiyerarşik kast sisteminin yarattığı enkaz hep aynı kitlenin üzerine çöküyor: Çoğunluk.
Buradaki en büyük trajedi, asıl kamu gücünü elinde tutan kitlelerin, bu gücü nasıl ve ne şekilde kullanması gerektiğinin bilincinde olmamasıdır. Teoride egemen olan halk, pratikte sistemin ürettiği "algı popülasyonu" altında ezilmektedir. Medya, dijital dünya ve yapay kimlik siyaseti vasıtasıyla kitlelerin zihinleri sömürgeleştiriliyor. İnsanlar, içine doğdukları inançları ve kültürleri şuurla, taklitten uzak bir tahkikle yaşayamadıkları için, farklı ideolojilerin gölgesinde maskelerle sahneye çıkan aktörlerin piyonu haline geliyor. Sonuç ise kitleler üzerinde biriken, yönünü bulamayan ve toplumsal bir çürümeye dönen derin bir "pasif agresyon."
Bu kısır döngüyü kıracak olan şey, sistem içi makyajlar ya da yapısal reformlar değildir; köklü bir zihniyet devrimidir. Zihniyet devrimi, felsefenin o en kadim düsturu olan "Kendini bil" ilkesinin toplumsal uyanışa tahvil edilmesidir. İnsana neyi, neden yaptığını, inancının ve kültürünün gerçek özünü bildirmediğimiz sürece, maskeli siyasetin kitleler üzerinden güç devşirmesini engelleyemeyiz.
Peki, kitleleri bu konforlu uykudan, bu hipnotik algı duvarlarından koparacak olan şey nedir?
Cevap, bu çağın en çıplak ve en kaçınılmaz gerçeğidir: Acı.
Sistem dünyayı ideolojilerle bölebilir, algıları yönetebilir ama acıyı asla manipüle edemez. Acı, sistemin sunduğu sahte aidiyetleri, tüketim illüzyonlarını ve yapay maskeleri saniyeler içinde darmadağın eder. Statülerin, kastların ve coğrafi sınırların ötesinde, insanı en saf ve en eşit haliyle ortak bir paydada —yani kırılganlıkta— buluşturur. Bir annenin evladını kaybettiğinde çektiği sızı ya da aç bir insanın hissettiği o çaresizlik hiçbir ideolojiye sığmaz. Tarihin tüm büyük kırılmaları da entelektüel metinlerin, toplumun etinde ve kemiğinde hissettiği ham acıyla birleştiği anlarda yaşanmıştır.
Bugün entelektüelin ve sivil dayanışmanın en büyük sorumluluğu, kitlelerin çektiği o ham, yıkıcı acıyı alıp; onu yapıcı bir şuura, bilgeliğe ve küresel bir insanlık vizyonuna dönüştürmektir. Küresel teokrasinin ve kast sistemlerinin bölemediği yegâne evrensel dil acıdır ve zihniyet devrimi, bu acıyı şuurla küreselleştirerek insana kendi gücünü bildirme çabasıdır. Çünkü insana yapılacak en büyük hizmet, onu zihnindeki prangalardan kurtarıp özgürleştirmektir.
Unutmamak gerekir ki; ecdadın mirası Nizam-ı Alem, nizam-ı Adem’dir.
Hatice Kübra Özbirinci/TİMETÜRK
