Eskiden dijital dünya bizi "ayak izlerimizden" tanırdı. Neye tıkladık, kimi beğendik, hangi videoda ses açtık... Bu kadarı onlara yetiyordu. Ama artık yetmiyor. Çünkü Meta, sessiz sedasız devreye aldığı "Andromeda" projesiyle artık ne yaptığımıza değil, "ne yapacağımıza" odaklanıyor.
Önümdeki teknik raporlara bakıyorum; gördüğüm tablo bir pazarlama devriminden çok, bir "zihin okuma" teknolojisi.
Eskiden algoritma şöyle derdi: "Bu kişi cilt bakımı videosunu beğendi, ona krem reklamı göster." Andromeda ise şöyle diyor: "Bu kişi şu an ekranda duraksadı, iş çıkış saati, yorgun ve ödüllendirilmek istiyor. Ona kremin faydasını değil, yaratacağı duygusal rahatlamayı sat."
Farkı görebiliyor musunuz? Biri istatistik, diğeri psikoloji.
Yeni dünyada "Erişim" artık hiçbir şey ifade etmiyor. Önemli olan "Dikkat". Raporlar açıkça uyarıyor: Tek bir mesajla kitleleri etkileme devri kapandı. Andromeda bizden "Yaratıcı Çeşitlilik" istiyor. Yani aynı yalanı değil, aynı gerçeğin 50 farklı yüzünü, 50 farklı duyguyla anlatmamızı bekliyor. Sadece ürünü değil, hikayeyi, açıyı, o anki ruh halini hedefliyor.
Peki, işin korkutucu ama bir o kadar da heyecan verici tarafı ne?
Bu teknoloji bugün size doğru zamanda doğru ayakkabıyı satmak için kullanılıyor olabilir. Ama yarın? Bir seçmenin "kararsız" kaldığı o milisaniyelik duraksamayı yakalayıp, tam da duymak istediği o vaadi, tam da en savunmasız olduğu o duygusal anda önüne düşürebilecek bir siyasi iletişim gücünü hayal edin.
Buna "reklamcılık" deyip geçemeyiz. Bu, dijital bir mühendislik.
2026'ya girerken şunu çok iyi anlamalıyız: Telefonun ekranına bakan biziz ama asıl izlenen, asıl analiz edilen ve yönlendirilen de biziz. Andromeda, biz daha ne istediğimizi bilmeden, onu önümüze koyacak.
Soru şu: Kararı veren gerçekten biz miyiz, yoksa bizim yerimize "niyetimizi" hesaplayan algoritmalar mı?
Kubilay Öztürk \ Timeturk
