Bir dönem AVM’lerin rekabeti “hangi marka geldi”, “hangi restoran açıldı” üzerinden yürüyordu. Şimdi ise yeni rekabet alanı çok daha farklı bir noktaya doğru gidiyor: Şarj altyapısı.
Geçtiğimiz günlerde Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği Başkanı Nuri Şapkacı ile yaptığımız görüşmede bunu çok net gördüm. Konu yalnızca birkaç adet şarj cihazı koymak değil. Asıl mesele, geleceğin şehir yaşamına hazır olmak.
Bugün Türkiye’de birçok AVM hâlâ elektrikli araç şarj istasyonlarını bir “ek hizmet” gibi görüyor. Oysa dünyada iş çoktan başka bir noktaya evrildi. Amerika’da Tesla’nın Hollywood’da açtığı yeni nesil Supercharger merkezi bunun en dikkat çekici örneklerinden biri oldu. İnsanlar sadece araç şarj etmiyor; restoran, sinema deneyimi ve sosyal alanlarla birlikte tamamen yeni bir “bekleme kültürü” oluşuyor.
Bugün dünyanın en başarılı şarj ağı deneyimlerine baktığımızda kullanıcı memnuniyetinin yalnızca şarj hızından oluşmadığını görüyoruz. Yapılan araştırmalarda kullanıcıların önem verdiği başlıklar arasında şunlar öne çıkıyor:
• Şarj alanını kolay bulabilmek
• Ödeme sisteminin sorunsuz çalışması
• Bekleme sırasında yapılabilecek aktiviteler
• Güvenlik hissi
• Aydınlatma ve yönlendirme kalitesi
• Boş şarj ünitesi bilgisinin anlık görülebilmesi
Türkiye’de ise hâlâ birçok AVM’de sürücüler şarj alanını bulabilmek için otopark içinde tur atıyor. Bazılarında yönlendirme tabelası yetersiz, bazılarında mobil uygulama entegrasyonu eksik, bazılarında ise istasyonların önü başka araçlar tarafından işgal ediliyor.
Bence artık AVM yönetimlerinin şu soruyu sorması gerekiyor:
“Biz gerçekten elektrikli araç kullanıcısını düşünüyor muyuz, yoksa sadece mevzuatı mı yerine getiriyoruz?”
Çünkü mevzuat minimum standardı belirler. Kullanıcı deneyimi ise marka değerini oluşturur.
Nuri Şapkacı’nın da özellikle altını çizdiği konu, trafo kapasitesi ve ölçeklenebilir altyapı oldu. Bana göre işin en kritik noktası da tam olarak burası. Bugün 6 cihaz koyup yarın 60 cihaza çıkamayacak bir altyapı kuruluyorsa, yapılan yatırım birkaç yıl içinde yetersiz kalacaktır.
Dünyadaki örneklere baktığımızda başarılı AVM projeleri artık “önce elektrik altyapısı” yaklaşımıyla ilerliyor. Çünkü gelecekte asıl problem şarj cihazı bulmak değil, yeterli enerji kapasitesini yönetebilmek olacak.
Bir başka önemli konu da güvenlik.
Elektrikli araç yangınları konusunda sosyal medyada ciddi bilgi kirliliği var. Ancak bu durum riskin yok sayılabileceği anlamına da gelmiyor. Özellikle kapalı otoparklarda kamera sistemleri, termal algılama çözümleri, yangın battaniyeleri ve eğitimli güvenlik personeli artık standart hale gelmek zorunda.
Bugün Avrupa’daki birçok yeni nesil şarj merkezinde sadece cihaz değil; güvenlik protokolü, uzaktan izleme sistemi ve acil durum senaryoları da birlikte planlanıyor.
Benim dikkatimi çeken başka bir dönüşüm ise şu:
Eskiden insanlar AVM’ye gidince “arabayı nereye park edeceğim?” diye düşünürdü.
Şimdi ise elektrikli araç kullanıcıları “Şarj istasyonu bulabilecek miyim?” diye düşünüyor.
Yakın gelecekte bu soru çok daha belirleyici olacak. Hatta bazı kullanıcılar sırf şarj imkânı nedeniyle belirli AVM’leri tercih edecek. Amerika’da yapılan çalışmalar da şarj altyapısının alışveriş merkezlerine müşteri çekiminde önemli rol oynadığını ortaya koyuyor.
Bence AVM’ler için artık yeni dönem başladı.
Şarj istasyonu artık yalnızca teknik bir ekipman değil; müşteri deneyiminin, sürdürülebilirliğin ve yeni nesil şehir yaşamının merkezindeki unsurlardan biri.
Ve açık konuşmak gerekirse…
Bugün doğru planlama yapan AVM’ler, yarının şehir yaşamında büyük avantaj elde edecek.
Geç kalanlar ise birkaç yıl sonra sadece şarj cihazı değil, müşteri de arayacak.
Bir sonraki köşe yazımda görüşmek dileğiyle…
Adem Eyüpoğlu/TİMETÜRK
