Kıymetli Time Türk Okurları,
Tarih boyunca sömürgecilik; toprağın işgali, madenlerin gasp edilmesi ve limanların kontrol altına alınmasıyla yapılırdı. Ancak 21. yüzyılda işgal orduları postallarla değil, görünmez veri kablolarıyla, uydularla, nano ve piko çiplerle, sosyal medya ve kullanıcı sözleşmeleriyle geliyor. Bugün dünya, devletlerin sınırlarını aşan, ordulardan daha büyük bütçelere sahip olan teknoloji devi şirketlerin ilan edilmemiş "Dijital Sömürgecilik" dönemiyle karşı karşıya.
Veri: Yeni Dünyanın Petrolü ve Sömürge Aracı oldu. Enerji/Petrol için verilen savaşlar, bugün aynı zamanda "veri" için de veriliyor. Şehir büyüklüğünde “Veri Merkezleri” inşa edildi. Öyle ki bir savaşta veri merkezleri vuruldu ve küresel ölçekte kesintiler olayı yaşandı. Evet, bu olay İran / İsrail-Abd savaşında Bae ve Bahreyn’de bulunan Amazon veri merkezinin vurulması ile meydana geldi. Bu olay ile anlaşıldı ki bu tür veri merkezleri sadece ekonomik/finansal sistemler ile değil aynı zamanda askeri, istihbarat ve stratejik alt yapılar ile uyum halinde idi.
Bizim alışkanlıklarımız, tercihlerimiz, ailevi mahremiyetimiz ve hatta siyasi eğilimlerimiz, küresel teknoloji şirketlerinin elinde devasa sermayeye, “Big Data” dönüşüyor. Bu şirketler, sadece birer hizmet sağlayıcı değil; ulus devletlerin yasalarını hiçe sayabilen, kendi mahkemelerini kurabilen ve hatta devletlerin egemenliğini tehdit edebilen modern sömürge imparatorlukları gibi davranıyorlar.
Verimizi kontrol eden, geleceğimizi de kontrol eder.
Siber Egemenlik ve Dijital Sınırlar: Bu sömürge düzenine karşı durmanın tek yolu, fiziksel sınırlarımızı koruduğumuz gibi dijital sınırlarımızı da korumaktır. Siber Egemenlik, bir devletin kendi vatandaşının verisini kendi topraklarında (yerli bulut sistemlerinde, yerli veri merkezlerinde) tutması, kendi savunma yazılımlarını üretmesi ve kendi iletişim ağlarını kontrol etmesidir. Eğer verimiz okyanus ötesindeki sunucularda saklanıyorsa, tam bağımsızlıktan söz etmek mümkün değildir. Yerli ve milli siber güvenlik kalkanları, artık bir tercih değil, bir beka meselesidir.
Geleceğin Meta’sında Dijital Öz Güven İnşa Etmek: Ancak mesele sadece savunma yapmak değildir. Geleceğin dijital dünyasında (Metaverse, Yapay Zeka, Web 3.0) var olabilmek için sömürge psikolojisinden kurtulup bir "Dijital Öz Güven" inşa etmeliyiz. Bizler sadece başkalarının ürettiği teknolojinin "kullanıcısı" veya "verisi" değil; o teknolojinin mimarı, yazılımcısı ve etik kurallarını koyan iradesi olmalıyız.
Kendi yazılımını kodlayan, kendi yapay zekâsını kendi değerleriyle eğiten ve dijital dünyada kendi kimliğiyle var olan bir nesil, küresel işgalin en büyük panzehridir. Unutmayın; dijital dünyada "misafir" kalmaya devam edersek, bir gün kendi evimizde "yabancı" oluruz.
Geleceği sadece bekleyen değil, onu milli bir şuurla inşa edenlerden olmak dileğiyle.
Yahya Keleş/TİMETÜRK
