Bilgi, insanlık tarihi boyunca her zaman en büyük güç olmuştur. Ancak dijital çağda, bilginin üretimi ve dağıtımının şekil değiştirdiğini ifade etmekte fayda var. İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte kütüphanelerin yerini alan dijital bilgi platformları hayatımıza girdi.
Bu yeniliğin en büyük temsilcisi ise yıllarca "özgür ansiklopedi" sloganıyla hareket eden Wikipedia oldu. Wikipedia’nın oluşturduğu bilgi tekeli, beraberinde hakikatin eğilip bükülmesini ve dijital bir tahakkümü getirdi. Wikipedia, uzun bir süre boyunca internet kullanıcılarının "mutlak doğru" olarak başvurduğu ilk ve tek adres oldu. Ancak zaman içinde platformun perde arkasında yaşananlar, bu yapının tarafsızlıktan ne kadar uzaklaştığını gözler önüne serdi.
Platformun belirli editör grupları tarafından nasıl ele geçirildiği, siyasi ve ideolojik lobilerin çıkarlarına hizmet eden bir "algı operasyonu" merkezine dönüştüğü defalarca belgelendi. Biyografilerden tarihi olaylara, uluslararası krizlerden siyasi gelişmelere kadar pek çok başlıkta maddeler, objektiflikten uzak bir şekilde, Batı merkezli veya yanlı bir anlatıyı destekleyecek şekilde yazıldı. İstenmeyen gerçekler ise algoritma ve yetkili editörlerin müdahaleleriyle ya tamamen silindi ya da manipüle edildi.
Tam da bu noktada, hakikatin manipüle edilmesine karşı güçlü bir itiraz ve yenilikçi bir alternatif olarak Küre Ansiklopedi sahneye çıkıyor. Kendi coğrafyamızın ve değerlerimizin Batı merkezli bir filtreden geçirilerek çarpıtılmasına son veren bu yaklaşım, Wikipedia’nın yıllardır sarsılmaz sanılan tahtını sallıyor.
Küre Ansiklopedi’nin sunduğu en büyük yenilik, bilginin gücünü belirli lobilerin elinden alıp teyit edilebilir, şeffaf ve çok sesli bir yapıya kavuşturmasıdır. Hakikati eğip büken, sansürleyen ve bilgiyi bir silaha dönüştüren eski düzenin karşısında, Küre Ansiklopedi temiz ve güvenilir bilginin adresi olarak yükselmektedir.
Anadolu Ajansı Genel Müdürü Serdar Karagöz’ün bir TV programında, öğretmenlere seslendiği bölüm ise üzerinde oturulup düşünülmesi gereken konuların başında geliyor: “Ortaokul öğretmenleri çocuklara ödev veriyorlar. Diyorlar ki, "Wikipedia'ya da bakabilirsiniz." öğretmenlerimiz şöyle demeliler: "Wikipedia'ya bakmayın." Wikipedia hakikatleri bozmak için dizayn edilmiş bir yapı.”
Algı ve manipülasyonlarla yazılmış bu makalelerin körpe zihinlere ‘doğru bilgi’ olarak okutulması, elbette çocuklarımıza yapılacak en büyük kötülerin başında geliyor.
Küre Ansiklopedi’nin çocuklar için ayrı bir kategori oluşturması ve burada üretilen içeriklerin yapay zekâ desteğiyle çocuklar için daha çekici hale getirilmesi de iyi düşünülmüş önemli bir detay olarak karşımıza çıkıyor.
Türkiye Teknoloji Takımı, Kültür Medeniyet Vakfı, İslam Araştırmaları Merkezi, Anadolu Ajansı ve TÜBİTAK gibi pek çok kurumun paydaşları arasında yer alan Küre Ansiklopedi, gelecek adına umut vadediyor.
Küre Ansiklopedi’nin hayata geçirilmesinde emeği geçenlere teşekkür ediyorum. Yolu açık, menzili uzun olsun…
Muhsin Şenol/TİMETÜRK
