AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, ocak ayında ihracat 12,3 milyar dolarla geçen yılın aynı ayına yakın seviyede olurken, ithalat yüzde 13,7 azalışla 16,6 milyar düzeyinde gerçekleşti.
Böylelikle ocak ayında dış ticaret açığı, 4,3 milyar dolarla 4,9 milyar dolar olan piyasa beklentisinin altında gerçekleşirken, 2010 yılı mayıs ayından beri en düşük düzeyi gördü. 2010 yılı mayıs ayında dış ticaret açığı 4,9 milyar düzeyindeydi.
İthalat alt gruplarında tüketim malı ve ara malı ithalatı sırasıyla yüzde 11,1 ve yüzde 16,4 yıllık azalış kaydederken, sermaye malı ithalatı ise yüzde 1,1 geriledi.
Ekonomistler, ithalatın azalmasında emtia ve petrol fiyatlarındaki düşmenin yanı sıra yatırım ve tüketim mallarındaki gerilemenin etkili olduğunu dile getiriyor.
- "Dış ticaret dengesini altın çok olumlu, enerji grubu ise ılımlı pozitif etkiledi"
Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi, dış ticaret dengesini altının çok olumlu, enerji grubunun ise ılımlı pozitif etkilediğini söyledi.
İthalat alt gruplarından gelen sinyallerin üretim, iç talep ve yatırımlar açısından olumlu olmadığına dikkati çeken Bürümcekçi, şunları belirtti:
"Dış açık için şubat sinyalleri olumsuz, ihracat yine zayıf ve altın ticareti lehte bir baz etkisi oluşturmuyor. İhracatçı birliklerinin öncü verilerinden izlediğimiz kadarıyla, şubat ayı TİM öncü ihracat (altın hariç) verileri yıllık bazda yüzde 10 civarında bir düşüş kaydedilebileceğini düşündürmektedir.
Ayrıca, geçen yıl şubatta altın ihracatı ithalatının çok üzerinde gerçekleşmişti, eğer ocak ayındaki sıçrama devam etmezse bu nedenle aleyhte bir baz etkisi oluşturabilir. Buna karşılık, enerji ithalatının olumlu etkisi gözlenmeye devam edilebilir. Daha net bir görünümü 2 Mart'ta açıklanacak gümrük verilerinden edinmeyi bekliyoruz."
Cari açığın birincil belirleyicisi olan dış ticaret dengesinde 2015 yılı için artan risklere rağmen beklentilerin olumlu tarafta kalmaya devam ettiğini ifade eden Bürümcekçi, son dönemde petrol fiyatlarının 45 dolardan 60 doların üzerine doğru hareketlenmesine rağmen 2015 yılı dış dengesi açısından olumlu etkilerinin gözlenmeye devam edileceğini aktardı.
Bürümcekçi, buna karşılık, son yıllarda altın ithalat ve ihracatı faktörlerinin artan etkisi ve enerji fiyatlarındaki oynaklıklar nedeniyle manşet dış açık verileri yerine enerji ve altın hariç dış ticaret açığının seyrini takip etmeyi tercih ettiklerini ve bu yıla da iyileşme yönünde başlamış olmasını olumlu gördüklerini kaydetti.
Buradaki daralmanın sertleşmesinin büyüme açısından olumsuz bir gelişme olacağının da bilincinde olduklarını vurgulayan Bürümcekçi, "Öte yandan, gelişmiş ülkelerin (özellikle AB) büyüme hızlarında görülen yavaşlama, Irak ihracatımızın daralmaya devam etmesi ve Rusya pazarında da gözlenmeye başlanan daralmanın şiddetlenmiş olması ise buradaki aşağı yönlü riskleri artırmaktadır. Ocak ayında AB'ye ihracat yıllık bazda yüzde 3,4, Irak'a olan ihracat yüzde 16 ve Rusya'ya olan ihracat yüzde 32 daralma göstermişti" ifadelerini kullandı.
- "Cari açığın yılı 36 milyar dolar düzeyinde kapatmasını bekliyoruz"
Halk Yatırım'ın Yatırım Danışmanlığı ve Araştırma Direktörü Banu Kıvcı Tokalı konuya ilişkin değerlendirmesinde, dış ticaretin her iki tarafında da yavaşlama eğilimi sürerken, ithalattaki gerilemenin daha belirgin olmasının, dış ticaret dengesindeki iyileşme görünümünün sürmesini sağladığını söyledi.
Mevsimsel düzeltilmiş verilerde de, ihracat daha ılımlı bir görünüm sunarken, ithalattaki düşüş eğiliminin korunduğunu aktaran Tokalı, böylece, ihracatın ithalatı karşılama oranının bu yılın ilk ayında yüzde 74,1'e yükselirken, geçen yılın ortalama yüzde 65,1'lik seviyesinin bu yıl üzerine çıkılmasıyla ilgili olumlu beklentileri desteklediğini vurguladı.
Ocak ayında dış ticaret dengesinde gözlenen düzelmede, ılımlı talep koşulları ve düşük enerji maliyetlerinin yanı sıra, altın ihracatındaki belirgin artış ve ithalatındaki düşüşün de etkisinin bulunduğuna dikkati çeken Tokalı, tüketim mallarına yönelik ithalat eğilimi zayıf kalırken, yatırım eğilimiyle ilgili belirsizliklerin devam ettiğinin gözlendiğini kaydetti.
Avrupa Birliği'ndeki (AB) zayıflığın, ihracatın dış dengeye katkısı açısından en önemli risk unsuru olmaya devam ettiğini dile getiren Tokalı, diğer taraftan, petrol fiyatlarındaki düşük seyrin devamı ve TL'nin değerli olmaktan uzak görünümünün net ihracatın gelişimi açısından önemli dengeleyici unsurlar olduğunu belirtti.
Tokalı, geçen yılı 45,8 milyar dolar düzeyinde tamamlayan cari açığın, bu yılın ilk ayında düşüşünü belirginleştirerek 43 milyar dolar civarına inmesini, yılı da 36 milyar dolar düzeyinde kapatmasını beklediklerini ifade etti.
Yorum Yap