TİMETURK / Muaz Erdem
13,7 milyar yıl önce büyük patlamayla yoktan var olan kâinatın yaratılışından yalnızca 420 milyon yıl sonra oluşan bu gökada, bilim insanlarına önemli bilgiler sunuyor. MACS0647-JD adındaki ihtiyar gökada, bizden 13,3 milyar ışık yılı uzakta, yani ışığı bize 13,3 milyar yılda ulaşıyor.
Bilim adamları bu tür uzak gökadaları keşfetmek için ilginç bir yöntem geliştirdi. Marc Postman başkanlığındaki ekip, uzak gökadaları görebilmek için daha yakın gökada kümelerini bir mercek gibi kullandı. Büyük gökada kümelerinin yakınından geçen ışık, kümenin güçlü kütle çekimi etkisiyle büküldüğü için arkasındaki cisimleri adeta bir mercek gibi büyütür. Bu olaya kütle-çekimsel mercek etkisi adı veriliyor.
Gökbilimciler de bu yöntem ışığında bizden 8 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir gökada kümesini mercek olarak kullanarak, uzak gökadaların parlaklıklarını arttırdı ve bu şekilde görülemeyen gökadalar görünür hâle geldi. Keşfin sahibi olan ekibin başındaki Marc Postman “Mercek olarak kullandığımız bu yıldız kümesi hiçbir teleskobun yapamayacağı bir şeyi yaptı. Onun büyütme etkisi olmasaydı gökadayı görmek için çok büyük çabalar sarfetmek gerekirdi.” diyerek, yıldız kümesinin keşifteki büyük payına dikkat çekiyor.
Keşfedilen en uzak gökadanın gökyüzündeki yerini gösteren video çalışması: