19'uncu yüzyılda ittihad-ı İslam'dan daha geniş vizyonlu, çerçeveli bir büyük doğu mefkuresi ortaya atılmıştır. Batı hegemonyasına karşı doğunun siperi olacaktır. Çaresizliğe karşı bu mefkureden medet umulmuştur.
Türkiye, Pakistan ile Suudi Arabistan arasında çekirdeği veya çatısı kurulan büyük doğu mefkuresi Mekke İttifakı ile birlikte start almış görünüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu yapının yeni katılımlara da açık olduğunu hatırlatmıştır. Demek ki üç ülke ile başlayan süreç üç ülke ile sınırlı kalmayacak. Yeni katılımlarla ve katarlarla yoluna devam edecektir. Şark içinde safları sıkılaştıracak ve barış ve huzur iklimine hizmet edecek buna mukabil batı'ya karşı da mevzii ve siper olacaktır. Belki ortak cephe görevi ifa edecektir. Müslümanlar bir ve beraber olsalar sadece bulundukları havzaya değil aynı zamanda küresel ölçekte istikrar ve barışa da hizmet edeceklerdir. Hızır gibi bulundukları alanı yemyeşil hale getireceklerdir. O takdirde kaçırdığımız treni muayyen bir mesafede yakalayabiliriz. İslam dünyasının düzensizliği küresel düzeni de bozuyor. Çünkü sahipsiz İslam dünyası başkalarının sömürme iştahını da kabartıyor ve barış girişimleri kısa devre yapıyor. Barış zayıf değil güçlü omuzlarda ve pazularla yükselir. Son mesaj olan İslam güneşinin tutulması dünyayı buzul çağına sevk eder. Bu açıdan durdurulan İslam mesajının yeniden harekete geçmesi gerekiyor.
Son demlerinde Medrese-i Yusufiye’de gün tüketen veya ömür dolduran Tunuslu Raşid Gannuşi'nin damadı ve Tunus eski dışişleri bakanlarından Refik Abdusselam Mekke İttifakının aslında Cemaleddin Afgani ve talebelerinin geriye bıraktıkları miras olduğunu söylüyor. Bu proje şimdi askıdan indiriliyor ve yeniden yola revan oluyor. ( https://x.com/RafikAbdessalem/status/ 2086801709779517896 ). Refik Abdusselam Büyük Proje olarak tasvir ettiği Büyük Doğu mefkuresinin teşekkül aşamasına geldiğini ifade etmektedir. Bu aynı zamanda erdemliler ittifakını da hatırlatmaktadır. İyilik üzerine kurulu bir ittifak. Pakistan nasıl ki pak ülke olma namzediyle kurulmuşsa bu ittifak da temiz gayelere matuf olarak kurulmuştur. Geniş yelpazede Batı hegemonyasına karşı şarkı tutup kaldırmayı hedeflemektedir. Bunun literatürdeki adı büyük doğu mefkuresidir. Refik Abdusselam'a göre Afgani ile birlikte başlayan bu süreç ve fikriyat Muhammed Abduh, Reşid Rıza, Muhibbiddin Hatip ile birlikte yoluna devam etmiş ve aşama kaydetmiştir. Bu anlamda Mısır ulusal liderlerinden Mustafa Kamil ve Muhammed Ferid de bu proje ile anılabilir ve iltisaklı isimler arasında sayılabilirler.
Amerikalı bayan kahine Jeane Dixon de bu mefkureden veya projeden bahsetmiş ve büyük şarkın çocuğu dediği gelecekte zuhur edecek bir zata temas etmiş ve onun bu projeyi veya mefkureyi ayağa kaldıracağını ve hayata geçireceğini ve ikmal edeceğini söylemiştir ( https://www.fikriyat.com/ yazarlar/mustafa-ozcan/2020/04/03/buyuk-dogunun-cocugu ). Büyük
Doğu’nun beklenen bu eşsiz evladının Mısırlı olacağına da parmak basmıştır.
Necip Fazıl Kıskürek de mefkuresini büyük doğu üzerine bina etmiştir.
Dünya, dümeninde Müslümanlar olmadan makustur, eksiktir. Dünyanın Müslüman barışına ihtiyacı var. Son mesaj dirilmeden dünya karanlıkta kalmaya mahkumdur.
Mustafa Özcan/TİMETÜRK
