Yeni eğitim yılının başlamasıyla birlikte çocukların ve gençlerin günlük hayatında pek çok şey değişiyor. Sabah telaşı, okul temposu, spor aktiviteleri, gün içinde kullanılan saç ürünleri ve özellikle ergenlik döneminde değişen saçlı deri yapısı… Bütün bunlar, saç sağlığını düşündüğümüzden daha fazla etkileyebiliyor.
Saç sağlığı denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk olarak saç dökülmesi geliyor. Oysa özellikle öğrencilerde saçlı derinin sağlığı da en az saçın kendisi kadar önemli. Günlük hayatta yapılan bazı küçük hatalar zaman içerisinde saç ve saçlı deri problemlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor.
Bunların başında saçları sürekli ve çok sıkı toplamak geliyor. Özellikle uzun saçlı öğrencilerde sıkı at kuyruğu, örgü veya benzer modeller saç kökleri üzerinde sürekli bir çekme kuvveti oluşturabiliyor. Bu durum uzun süre devam ettiğinde saç köklerinde travmaya bağlı dökülmeler görülebiliyor.
Bir diğer konu ise ısı kullanımı. Saç kurutma makineleri, düzleştiriciler ve şekillendiriciler doğru kullanılmadığında saç telinin yapısını bozabiliyor. Özellikle yüksek ısıya sık ve uzun süre maruz kalan saçlarda kuruluk, kırılma ve yıpranma daha belirgin hale gelebiliyor.
Saçlı deriye uygulanan ürünler de göz ardı edilmemeli. Her saç ürünü her saçlı deri için uygun değildir. Yoğun jöle, sprey, şekillendirici veya yanlış seçilmiş bakım ürünlerinin sık kullanılması bazı kişilerde saçlı deride yağlanma, kaşıntı, kızarıklık veya kepeklenme gibi şikâyetleri artırabilir. Ergenlik döneminde bu konu daha da önem kazanıyor. Hormonal değişimlerle birlikte saçlı deride yağ üretimi artabiliyor. Bunun sonucunda kepeklenme ve seboreik dermatit gibi problemler daha belirgin hale gelebiliyor.
Burada yapılan önemli hatalardan biri de saçlı derideki problemi yalnızca kozmetik bir sorun olarak görüp uzun süre kendi kendine ürün değiştirmeye devam etmek. Örneğin sürekli kaşınan, kızaran veya kabuklanan bir saçlı deri yalnızca “kepek” olmayabilir. Benzer şekilde bölgesel saç kaybı da basit bir saç bakım problemi olarak değerlendirilmemelidir.
Bir başka yanlış alışkanlık ise saç dökülmesi fark edildiğinde doğrudan vitamin veya takviye ürünlerine yönelmektir. Saç dökülmesinin çok farklı nedenleri olabilir. Demir eksikliği, bazı hormonal değişiklikler, enfeksiyonlar, stres, hızlı kilo kaybı veya genetik yatkınlık bunlardan yalnızca birkaçıdır. Dolayısıyla her dökülmeye aynı vitaminin iyi geleceğini düşünmek doğru değildir.
Özellikle çocuklarda ve gençlerde saç dökülmesi fark edildiğinde, önce dökülmenin şekline ve saçlı derinin durumuna bakmak gerekir. Saç çizgisinde değişiklik, tepe bölgesinde belirgin seyrelme, bölgesel açıklıklar veya uzun süre devam eden dökülme varsa bunun nedeninin araştırılması önemlidir. Saçlı deride kaşıntı, kızarıklık, yoğun kepeklenme ya da kabuklanma eşlik ediyorsa da yalnızca kozmetik ürünlerle çözüm aramak yerine bir hekime başvurulmalıdır.
Doktor Tavsiyesi
Yeni eğitim yılında saç sağlığı için yapılabilecek en doğru şey, karmaşık bakım rutinleri oluşturmak değil; saç ve saçlı deriye gereksiz müdahaleleri azaltmak. Saçları çok sıkı toplamamak, aşırı ısıdan kaçınmak, saçlı deriye uygun ürünler kullanmak ve ortaya çıkan belirtileri uzun süre görmezden gelmemek iyi bir başlangıçtır. Çünkü sağlıklı saç, yalnızca güzel görünen saç değildir. Sağlıklı bir saçlı deri de saçın geleceğinin önemli bir parçasıdır.
Dr. İsmail Coşkun/TİMETÜRK
