Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde hazırlıkları sürdürülen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi kapsamında planlanan “vatandaşlık maaşı” uygulamasının ödeme takvimi, gelir şartı ve destek kapsamına ilişkin ayrıntılar şekillenmeye başladı. Gelir düzeyi belirli sınırın altında kalan hanelere destek sağlanmasını hedefleyen modelde ilk ödemenin 2027'nin ilk çeyreğinde yapılması planlanıyor.
2,5 MİLYON HANEYE ULAŞMASI HEDEFLENİYOR
Üzerinde çalışılan plana göre uygulamanın ilk aşamada yaklaşık 2,5 milyon haneye ulaşması hedefleniyor. Program için yaklaşık 1,5 trilyon liralık bütçe öngörülürken, sistemin 81 ilde kademeli olarak devreye alınması planlanıyor.
GELİR ŞARTI: 23.552 TL’NİN ALTI
Modelde temel kriter hane geliri olacak. Vatandaşlık maaşı alabilmek için hane gelirinin, en düşük emekli aylığı olarak belirtilen 23 bin 552 liranın altında kalması gerekecek. Geliri bu sınırın üzerine çıkan ailelere ödeme yapılmayacak. Destek tutarı ise tek tip olmayacak.
DESTEK NASIL BELİRLENECEK?
Yardımların belirlenmesinde yalnızca gelir düzeyi değil, hanelerin özel koşulları ve bölgesel ihtiyaçları da dikkate alınacak:
- Büyükşehirler: Kira desteği öne çıkacak.
- Soğuk bölgeler: Doğal gaz ve elektrik yardımlarına ağırlık verilecek.
- Kırsal bölgeler: Temel tüketim ve gıda destekleri uygulanacak.
Sürekli bakıma muhtaç bireylerin, kronik hastaların ve yalnız yaşayan yaşlıların bulunduğu hanelere öncelik verilmesi de planlanıyor. Hak sahipliği tespitinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları’nın mevcut veri tabanının yanı sıra SGK, Gelir İdaresi Başkanlığı, Tapu ve Kadastro kayıtları ile banka hesap hareketlerinden yararlanılması bekleniyor.
BAŞVURU VE “VATANDAŞLIK MAAŞI KARTI”
Başvuruların, yasal düzenlemenin TBMM’ye sunulmasının ardından e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması planlanıyor. Hak sahibi vatandaşlara “Vatandaşlık Maaşı Kartı” verilmesi ve desteklerin bu kartta toplanması öngörülüyor.
Kart bakiyesinin bir bölümünün nakit çekilebileceği, bir bölümüyle de anlaşmalı noktalardan temel gıda ve temizlik ürünleri alınabileceği belirtiliyor. Hane gelirlerinin her ay elektronik ortamda kontrol edilmesi, gelir sınırını aşan hanelerin ödemelerinin otomatik olarak sonlandırılması planlanıyor.
PİLOT İLLERLE BAŞLANACAK
Uygulamanın önce pilot bölgelerde başlatılması, pilot illerin 2026 sonuna kadar belirlenmesi ve 2027 içinde ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
