ABD, Fransa ve İngiltere'yi temsil edenlerin de bulunduğu çok sayıda Batılı heyet 3 Mayıs Pazartesi günü BM'de düzenlenen Nükleer Silahların Azaltılması Anlaşması Değerlendirme Toplantısı'nının açılışı vesilesiyle İran Cumhurbaşkanı'nın konuşma yapmak üzere kürsüye çıktığı sırada salonu terk ederek protesto etti.
Konuşması sırasında başta ABD olmak üzere elinde nükleer silah bulunduran ülkeleri hedef alan Mahmud Ahmedinecad, söz konusu ülkeleri dünyayı tehdit etmekle suçladı. « Japonya'ya karşı atom bombası kullanmış bir ülke nasıl oluyor da Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun üyesi olabiliyor?» sorusunu yönelten Ahmedinecad, bunun yanı sıra Washington'u Irak savaşı sırasında fakirleştirilmiş uranyum kullanmakla itham etti.
İran Cumhurbaşkanı, Nükleer Silahların Azaltılması Anlaşması'nın (NTP) düzenlenmesi çerçevesinde « Konferansın idare yetkisini elinde bulunduran bağımsız bir uluslararası grubun oluşturulması » çağrısında bulundu. Cumhurbaşkanı bu grubun « önceden belirlediği bir takvim doğrultusunda nükleer silahların tamamında bir azaltmaya gidilmesi için net bir tarih belirleyebileceğini » belirtti.
İran Cumhurbaşkanı'nın konuşmasından birkaç saat sonra konuşan Amerikan Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ise yöneltilen suçlamaları «bayağı, yanlış ve çılgınca » şeklinde nitelendirdi. Nükleer Silahların Azaltılması Anlaşması hükümlerini ihlal eden ülkelere uyarıda bulunmayı da ihmal etmeyen Bakan «İhlal etme niyeti taşıyan ülkeler, anlaşma hükümlerini dikkate almamalarının bedelini ağır bir şekilde ödeyeceğini bilmeli.» şeklinde konuştu.
Silahsızlanma konusunda ilerleme kaydetme ve dünya genelinde nükleer programların takibini daha etkili bir hale getirme hedefi taşıyan (her beş yılda bir gerçekleştirilen) değerlendirme toplantısı, BM Güvenlik Konseyi'nin, tartışmalı nükleer programı sebebiyle İran'a karşı yeni yaptırımlar getirmeyi hedefleyen Batı kaynaklı öneriyi tartıştığı bir döneme denk geldi. Bugüne kadar Batı İran'ı el altından atom bombası elde etmeye çalışmakla suçlamış, Tahran ise yürütmekte olduğu uranyum zenginleştirme projesinin sadece sivil amaçlar taşıdığını iddia etmişti.
BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon da İran'a, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya almasını öngören Konsey kararlarına tam anlamıyla riayet etme çağrısında bulundu. Ban ki-moon ayrıca, nükleer programının barışçıl mahiyeti konusunda uluslararası camianın rahatlatılması için ülkenin UAEK ile eksiksiz işbirliği yapması gerektiğini belirtti. Bu çerçevede Tahran'dan, geçen Ekim ayında UAEK'nin önerdiği nükleer yakıt değişim programını kabul etmesini isteyen Genel Sekreter bunun « güven inşasına giden yolda önemli bir adım olacağını » ifade etti.
Ancak İran'ın yakıt değişiminin bir kereye mahsus olmak üzere ve kendi toprakları üzerinde gerçekleştirilmesinde ısrar etmesi, diğer ülkelerin ise bu talebe rıza göstermemesi sebebiyle söz konusu çözüm önerisi çıkmaza girmiş durumda. Konferans sırasında kürsüye çıkan UAEK Başkanı Yukiya Amano da, ajansın henüz, İran'ın nükleer faaliyetlerinin tamamen barışçıl olup olmadığını teyit edemediğini bildirdi.
ekopolitik