Oğuz ESER / TIMETURK
İsrail?de 10 Şubat?ta yapılan genel seçimler, Kadima ve Likud?un beraberliğiyle sonuçlandı. 120 sandalyelik Knesset?te Tzipi Livni liderliğindeki Kadima 28 ve Benyamin (Bibi) Netanyahu?nın Likud?u 27 sandalyeyle zaferi paylaştı. Oyların yüzde 99?unun sayıldığı seçimin sürprizi aşırı sağcı Avigdor Lieberman?ın Yisrael Beitenu?sun 16 sandalye kazanması oldu. Ehud Barak?ın Labor (İşçi) Partisi, seçimden hezimetle çıktı. Barak?ın partisi yarıdan fazla eriyerek 13 sandalyeye düştü.
İsrail?in 18?nci Knesset?inde, Shas 11; UTJ 5; UAL Ta?al, National Union ve Hadash 4?er; Meretz, Habayit Hayehudi ve Balad 3?er milletvekiliyle yer alacak.
Sonuçlar Merkez Seçim Komitesi tarafından da doğrulandı. 64 ek seçim sandığında seçimlerin yenilenmesine karar verildi. IDF askerleri, denizciler ve yurtdışındaki İsrail temsilcilerinin oylarının önümüzdeki birkaç gün içerisinde sayılması bekleniyor.
Livni ve Netanyahu farklı telden
İsrail?in bir sonraki başbakanın kim olacağı konusu henüz netlik kazanmadı. Hem Livni ve hem Netanyahu, bir sonraki başbakanın kendisi olacağını açıkladı. Tel Aviv?de kutlamaları kabul eden Livni, kendi başbakanlığı altında rakibi Netanyahu?ya birlik hükümetine davet etti. Livni şöyle konuştu: ?Seçimlerden önce İsrail Devleti?nin önündeki sorunlar için önderliğimde bir birlik hükümeti önermiştim. Geri çevirmiş ve bana insanların seçmesini söylemiştiniz. Bugün insanlar kararını verdi, yani Kadima?yı?.
Konuşması ?Peki, ya Shalit? ile kesilmesi üzerine Livni, ?Askerlerin gönderilmesinden ben sorumlu olduğuma göre, onu geri getirmekten de ben sorumluyum? cevabını verdi. Sağcı bloğun zaferiyle ilgili olarak Livni: ?Şunu açık ve yüksek sesle söylemek istiyorum. Barış sadece sola ait olmadığı gibi İsrail toprağı da sağa ait değildir?.
Ancak Netanyahu?ya göre durum böyle değil. ?İsrail halkı güçlü ve açık şekilde bizim yolumuzun zafer olduğunu ilan etti ve biz önderlik edeceğiz? diyen Netanyahu, ?büyük katılımlık istikrarlı bir hükümet? kuracağından emin olduğunu söyledi. Netanyahu şöyle konuştu: ?Likud?un önderliğindeki ulusal cephe açıkça galiptir. Soru seçimlerin ne söylediği değil, gerçeğinkidir. Bir önceki Knesset?te hatırlarsanız ulusal cephenin 50 milletvekili vardı, bugün artık çoğunluk?.
Aşırı-sağ ?gündemi? belirledi
İsrail seçimlerinin sürprizi oylarını ikiye katlayan aşırı-sağcı Lieberman?ın Yisrael Beitenu?su oldu. Lieberman, partisinin ?bu seçimin gündemini belirlediğini? belirterek, ulusal ajandayı belirlemeye devam edeceklerini söyledi. Livni ya da Netanyahu?nun hükümeti için belirleyici rolüyle ilgili soruya Lieberman, ?vatandaşlık ve sadakat olarak gündemi belirlediklerini? söylemekle yetindi.
Ynet?ten Attila Somfalvi imzalı yoruma göre, İsrail halkı 2009 seçimlerinde ?iki potansiyel başbakan? seçti. 60-63 sandalyeli sağcı ve dinci partilerin hükümete daha yakın olduğu belirtilen yorumda buna karşılık merkez-sol bloğun 50-52?de kalacağı bildirildi. Balad ve United Arap List, her iki blokta da yer almayacağını açıklamıştı.
Kadima Livni?nin seçenekleri oldukça sınırlı. Açılış konuşmasında Labor ve Likud?u hükümete davet eden Livni, Lieberman?ın Yisrael Beitenu ve Shas?ı da ikna etmeye çalışacak. 4 milletvekili kazanan Meretz?nin Lieberman?la aynı hükümette yer almayacağına kesin gözüyle bakılıyor.
Dönüşümlü 'başbakanlık'
Netanyahu?nun seçenekleri fazla olsa da onun da işi kolay değil. Shas ve Y. Beitenu?nun katılmasıyla elde edeceği 25 sandalye hükümet etmesine yetmeyecek. Netanyahu, Kadima ya da Labor?u dahil etmek zorunda. Likud, bu ikisini dışarıda bırakarak dinci partiler Jewish Home ve National Union?la da koalisyon yoluna gidebilir.
Somfalvi?nin yorumunda verilen diğer ilginç bir olasılık da 1984?te yaşanan bir senaryonun tekrarı. Tıpkı Peres ve Shamir gibi Livni ve Netanyahu da dönüşümlü başbakanlık yoluna gidebilir. O zamanlar bu yol İsrail?in 4 yıl boyunca hükümeti için tek seçenek olmuştu.
Netanyahu ya da Livni bu olasılığa sıcak olmadığını belirten yorum ?Ancak istikrar ve seçmenlerin kararsızlığı karşısında her ikisinin de başka yolu olmayabilir? ile sonlandı.
Sağ bloğun zaferine karşılık Haaretz?den Aluf Benn, Kadima ve Labor?un birleşmesi gerektiğini söyledi. Benn şöyle yazdı: ?Böylesi birleşimin iki mantığı olacaktır: İlki 40 Milletvekillik bu blok siyasi sistemin ortasına oturacak ve herhangi bir koalisyonun merkezi olacaktır. Aynı zamanda da orta büyüklükte partiler arasında bölünmüş sisteme de istikrar getirecektir?.