Adil Yurtkuran - Endonezya / TİMETURK
9 Aralık Dünya Yolsuzlukla Mücadele Günü Endonezya?da çeşitli etkinliklere konu olurken, ülkede ortaya çıkan yeni yolsuzluk haberlerine de medyada geniş yer veriliyor.
Yolsuzlukla Mücadele Günü?nün Endonezya için anlamı büyük. Yeryüzünde sahip olduğu Müslüman nüfusuyla İslam ülkeleri arasında ilk sırada yer alan Endonezya, yolsuzluk konusunda hiç de iç açıcı olmayan bir durum sergiliyor. Bu durum, son yıllarda açıklanan dünya yolsuzluk sıralamasında da çok açık bir şekilde görülüyor. 2004, Endonezya Yolsuzluk İndeksi 146 ülke arasında 137, 2008 yılında ise 180 ülke arasında 127. sırada yer aldı.
Endonezya?da son yılların en büyük sorunu olarak dikkat çeken yolsuzluk olayı, reform dönemi olarak da adlandırılan Suharto sonrası dönemde yeni bir boyut kazandı. Bu bağlamda, ülke ulusal meclisi başta olmak üzere yerel parlamentolarda da yolsuzluk suçlamaları gündeme gelmeye başladı. Örneğin, ulusal Temsilciler Meclisi?nde (DPR- Dewan Permusyarawatan Rakyat) kurulan çeşitli komisyonlarda yer alan milletvekilleri yolsuzluğa karışmalarında temel neden söz konusu komisyonların işleyişinden karşılanıyor.
Söz konusu bu uygulama nedeniyle bin 728 meclis üyesinin yolsuzluğa bulaştığı bildiriliyor. Bu nedenle, bugüne kadar 758 milletvekili hakkında soruştur açıldı. Yolsuzluğun başlıca nedenleri arasında milletvekillerine büyük sorumluluk verilmesinnin yeraldığı ileri sürülüyor.
Büyükelçilikler, emniyet müdürlükleri ve ordudaki atamalar nedeniyle ilgili komisyonlarda görevli milletvekillerinin yolsuzluğa karıştığı belirtiliyor. Yolsuzluğa neden olan bir diğer durum ise, ülke genelinde yapılan büyük çaplı projelerde karar merciinin milletvekillerinin oluşturduğu komisyonlar olması. Söz konusu bu durum nedeniyle, milletvekillerinin bugün sahip oldukları rolün yasama sürecinden çok, yürütmeye dönüştüğü ileri sürülüyor. Yukarıda zikredildiği üzere, yürütmelerdeki rolleri sayesinde milletvekilleri yeni bir yolsuzluğun yaratılmasına da aracı oluyorlar. Bölge valisi veya belediye başkanı olmak isteyenler de siyasi partilerden ve milletvekillerinden büyük miktarlarda para karşılığında destek bulma yoluna gidiyor.
Son on yılı reform dönemi olarak adlandırıldığı ve henüz bu sürecin başarıyla atlatılamadığı Endonezya?da halk siyasilerden pek de umutlu değil. Bu nedenle, uzmanlar 2009 yılında yapılacak ulusal ve yerel parlamentolar ile akabinde gerçekleştirilecek başkanlık seçimlerine katılımın düşük olabileceği görüşünü ileri sürüyorlar.
Dünya Yolsuzlukla Mücadele günü nedeniyle açıklama yapana Endonezya Devlet Başkanı Susilo Bambang Yudyohono, ülkede yolsuzluğun temelinde devlet memurluğuna giriş sınavları, emniyet ve orduda atamalar, eyalet bütçelerinin oluşturulması bulunduğu 8 temel hususun yattığını belirtti.