Haber Merkezi / TIMETURK
Avrupa?nın Bosna?daki Avrupa barış gücü varlığını yeniden gözden geçirme planları Müslümanlar arasında korku yarattı. Boşnak Müslümanlar etnik savaşın yenilenmesinden endişe ediyor.
Boşnak Müslüman lider Süleyman Tihiç, AFP?ye 8 Kasım Cumartesi yaptığı açıklamada, ?EUFOR?un çekilmesi tehlike anlamına geliyor. Korkarım bu çok riskli. Barış için çok tehlikeli olabilir? diye konuştu.
AB savunma bakanları Pazartesi günü Bosna?daki 2 bin 125 barış gücü askerinin varlığını gözden geçirecek.
Barış gücü, 1992-1995 arasında yaşanan savaşı sonlandıran Dayton barış anlaşmasını gözetmek için bölgeye konuşlandırıldı.
Bosna?daki AB yüksek temsilcisi Miroslav Lajcak, Balkan devletindeki durumun istikrarı için gücün hale gerekli olduğu uyarısını yaptı.
Bosna 1992?de büyük bir iç savaşa yaşanmıştı. Bu savaşta 200 bin insan ölmüş milyonlarcası da evlerinden olmuştu.
Savaşın son aylarına doğru Srebrenica?ya giren Sırp kuvvetleri, modern tarihteki en dehşet verici katliamlardan birini yaparak 8 binden fazla Müslüman erkek ve genci katletmişti.
1995 Dayton barış anlaşması Bosna?yı Müslüman-Hırvat federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti olarak iki etnik özerk bölgeye ayırdı.
Sırplar ve Hırvatlar istemiyor
Politik uzmanlar barış gücünün çekilmesinden sonra yeni bir iç savaş başlaması ihtimalinin düşük olduğunu öne sürüyorlar. Analist Milos Soloja şunları söyledi: ?Bugün ülkede savaş için en istek ne de yeterince silah var. İnanıyorum ki siyasi liderler bunun kimsenin faydasına olmayacağının farkında?.
Ancak Solaja, uluslararası müdahalenin savaşı sona erdirmek için 3,5 yıl beklediği uyarısını yaparak, ?NATO hızlı saldırı gücüyle müdahale edebilirdi? dedi. 2003?te kurulan bu birim, 25 bin askeri herhangi bir noktaya intikal ettirebiliyor.
Askeri uzman Antonio Prlenda, EUFOR?un geri çekilmesinin operasyonel bakış açısıyla haklı görülebileceğini söyledi. Prlenda, ?Ancak siyasi olarak, politik gerilimler nedeniyle hataya dönüşebilir? dedi.
Bosna Sırp Başbakanı Milorad Dodik, Bosna?nın ?istikrarlı? olduğunu ve savaşın ?geriye getirilemez geçmişe ait? olduğunu belirterek, ?RS (Republica Srpska) hükümetinin Bosna?da askeri varlığın sürdürülmesine karşı bir niyeti yok? diye konuştu.
Dodik, Bosna?nın sorunlarına uluslararası müdahalelerin ciddi sorunların çözümünde siyasi liderlerde isteksizlik yarattığını öne sürdü. Dodik şunları söyledi: ? OHR?nin (Bosna?daki Yüksek Temsilci Ofisi) AB bürosuna dönüşümü normal bir gelişme olacağına inanıyoruz?.
Bosnalı Hırvatlar, EUFOR?un amacına ulaştığını ve şu anki şekli ve büyüklüğüyle zaruri olmadığını söyledi. Boşnak Hırvat siyasi partisi Hırvat Demokrat Birliği sözcüsü Miso Relota, ?Böylesi varlığı zorunlu kılan riskler artık yok? dedi.
Ancak ?dönüştürülmüş ve azaltılmış? EUFOR varlığının ülkede Avrupa Birliği?nin varlığının yansıtacağı için gerekli olacağını ekledi.