DİĞER İÇERİKLER

SOSYAL HESAPLAR

DOLAR

17,0652 ₺

EURO

17,5226 ₺

ALTIN

966,89 ₺

BİST

2.371,25 ₺

Afganistan'daki felaketin boyutları

Dünyadaki büyük medya, Afganistan?la ilgili sadece ABD ve NATO kuvvetlerinin haberlerine yer vermektedir. İşgal altındaki ülkede durum hiç de anlatıldığı gibi değil.

12.09.2008 00:55:00

 

Haber Merkezi / TIMETURK

Afganistan?daki dramla ilgili sayısız haber yaptık. ABD ve NATO işgali altındaki ülkede, yerli ve yabancı büyük medyadaki haberlerin aksine durum hiç de iç açıcı değil. Yaklaşan kış, ormanların tahribatı, aşırı yoksulluk, Karzai hükümetinin beceriksizliği, uluslararası güçlerin öldürdükleri siviller, rüşvet ve yozlaşma gibi sorunlar ?Afganların ülkesinde? gündelik hayatın artık bir parçası?

Afganistan?daki Özgür Radyo?nun sunucusunun Afganistan?da gördüklerine dayanarak, ülkedeki kuvvetlerden Kanada?nın bir vatandaşı gözüyle değerlendiren John W. Warnock?un* yazısını TIMETURK için tercüme ettik.

AFGANİSTAN?DA FELAKET

Afganistan?da neler olup bittiğini öğrenmek hiç de kolay değil. Büyük medyanın odağında sadece Kanada ve NATO kuvvetlerinin askeri harekâtları yer alır. Siyasi gelişmelerle ilgili kesinlikle haber bulunmaz. Ekonomiyle ilgili haberler afyon endüstrisinin durumuyla sınırlıdır. Bu kazara bir durum değildir. CBC dâhil tüm Kuzey Amerika medyası ABD/NATO stratejisinin ve Başkan Hamit Karzai?nin güçlü savunucularıdır. Büyük medyanın mesajının aksine işler hiç de iyi değildir.

SİVİL KAYIPLARDA ARTIŞ

Son birkaç hafta içerisindeki olaylarda NATO güçleri sivilleri öldürdü ve batılı askeri çabalara yaygın muhalefet de sürekli artıyor. 22 Ağustos?ta Birleşik Devletler, Herat Eyaleti?nde Azizabat köyünü bombaladı: sonuç 60?dan fazlası çocuk olan 91 kişi öldü. Roketler ve füzeler kullanıldı. Birçok ev yıkıldı. Yerel halk yardım getiren Afgan ordusunu taşladı. Paktika eyaletinde NATO güçleri Taliban?a karşı genel arama ve yok etme görevi sırasında bir köye 1 Eylül?de top saldırısı düzenledi. 3 çocuk öldü ve 7 kişi yaralandı. Aynı gün ABD ve Afgan güçleri Kabil?in doğusunda Hud Kheil?de gece harekâtı düzenledi. İkisi çocuk 4 kişilik bir aile evlerine atılan el bombalarıyla öldürüldü. Kabil?de yüzlerce kişi ana yolu kapatarak uluslararası güçlerin askeri harekatlarını protesto etti.

Afgan hükümeti ve NATO?nun saldırılarındaki sivil kayıplardaki bu yılki artışa karşılık olarak Afgan Parlamentosu, Ağustos?ta NATO ve Birleşik Devletler?le Afgan ve uluslararası kanunlara uygun yeni bir güçlerin-statüsü anlaşması yapması için Karzai yönetimine çağrıda bulunan bir karar çıkarttı. Başkan Karzai kabinesi, ?sivil bölgelere hava saldırılarının, yasal olmayan tutuklamaların ve tek taraflı ev aramalarının durdurulmasını? istedi. 2008 Haziran?ında Senlis Konseyi en son yaptıkları kamuoyu araştırmasında ?görüşülen 10 kişiden 6?sının yabancı askerlerin ülkeyi terk etmesini istediğini? açıkladı. Bu duruş Afganistan?daki birçok demokratik parti tarafından da paylaşılmaktadır. Karzai hükümetinin açık eleştiricisi Malalai Joya, tüm yabancı birliklerin ülkeyi terk etmesini istedi. Joya?ya göre Afganlar kendi sorunlarını tek başlarını çok daha iyi çözebilirler.

UFUKTAKİ AÇLIK

Ancak Afganistan?daki şu anki en önemli sorun kuraklık, hasat eksikliği ve açlık tehlikesidir. Bu haber Kuzey Amerika medyasında yer almaz. Geçen kış Afganistan normalin epey altında yağmur ve dağlara da çok az kar yağmıştır. Ülke genelinde kuraklık durumları vardır. Birçok bölgede hasat yoktur ve canlı hayvanlar mera yokluğundan erimişlerdir. Ana besini oluşturan buğday üretimi, ortalamanın yüzde 60 altındadır. Yakın zamandaki yağmurlar sel getirmiş ve toprak kuraklıkla sertleşmiştir. Seller oldukça yaygındır çünkü son birkaç on senedir orman alanlarının yüzde 60?ı yiyecek ve ısınma için odun olarak kesilmiştir. Yakıt fiyatlarındaki artış komşu ülkelerden yiyecek yardımı maliyetlerini artırmıştır. Gıda fiyatları yükselmektedir. 50 kg buğday ununun fiyatı 35 dolardır. Afganistan?daki nüfusunun yarısı günde 2 doların altında bir gelirle yaşamaktadır. Afganistan hükümeti nüfusun yüzde 42?sinin kişi başı senelik geliri 120 doların altında ?aşırı yoksul? olduğunu açıklamıştır. Afganistan?daki Birleşmiş Milletler Görev Birliği Ağustos?ta ?en az dört milyon zayıf insanın ?yüksek riskli gıda güvensizliği? kategorisine girmek zorunda olduğunu? bildirdi. Çocuklar en çok etkilenenler. Her 5 çocuktan 1?i beş yaşına ulaşmadan yeterli gıdasızlıktan ölmektedir. Buna karşılık Birleşik Milletler ve diğer gıda örgütleri yiyecek alımı için 404 milyon dolarlık acil fon çağrısında bulunmuştur. Bu zamana kadar ancak bunun yüzde 20?si toplanabilmiştir.

KADIN HAKLARINDAKİ DURUM NEDİR?

Afganistan?daki ABD projesinin destekçileri sürekli olarak okula kaç kız çocuğunun gittiği örneğini vermektedir. Ancak Ann Jones?un işaret ettiği gibi söylenen rakam (5 milyon) okul yaşındaki çocuk sayısının yarısından bile azdır. Kabil?de yüzde 85 çocuk okuldayken; güneyde Peştun?da bu oran yüzde 20?den azdır ve ?kızlar için neredeyse 0?dır. Afganistan Özgür Radyosu?ndan Jan Alekozai, yakın zamanda doğu Afganistan?ı gezdi. Okullar olduğunu ancak öğretmen, sıra, masa, elektrik, su, kitap ve derslik olmadığını aktardı. ?Kadınların eyaletlerde katılımı sıfır? olduğunu öne sürdü. Bazıları okula giderken ?kadınların aileleriyle birlikte örneğin bir parkta yürüyemediklerini? ifade etti. Şubat 2008?de Dünya Kadınları (UK) Afganistan?daki kadınların durumuyla ilgili bir araştırma yayınladı. Afgan kadınlarının yüzde 87?sinin aile içi şiddete maruz kaldığı, evliliklerin yüzde 60?ının zorla olduğunu ve yakın zamandaki evliliklerin yüzde 57?sinin yasalara göre yasak olan 16 yaşının altındaki kızları kapsadığı ortaya kondu. Afganistan?da kadın hakları için birkaç yıldır çalışan Ann Jones?a göre bu durum şaşırtıcı değil. Başkan Karzai?nin eşi yetkin bir kadın doktoru olmasına rağmen çalışmıyor. Başkanlık köşkünde kilitli kadın toplumda görülmüyor. 20?nci yüzyılın başlangıcından beri kadın haklarını savunmayan ilk devlet başkanın eşi, Karzai?ninki.

Food insecurity in Afghanistan grows

AFGANİSTAN?DAKİ REJİM DEĞİŞİKLİĞİ

Çok az sayıda Kanadalı Afganistan?da 2009?da bir başkanlık seçimi yapılacağından haberdardır. Hamit Karzai yeniden aday olacağını ilan etti. Doğu Afganistan?daki gezisinin ardından Jan Alekozai, yerel derebeylerine ve Karzai hükümetine karşı güçlü bir muhalefet olduğunu bildirdi. Alekozai, Karzai?nin 2009 seçimlerinde oylarını yüzde 20?sini alamayacağını belirtti. İnsanlar Amerika ve NATO?yu yerel derebeylerinin güçlerini artırmakla suçluyor. Karzai?ye en büyük muhalefet, meclisteki İslami liderler ve aşiret ağalarının koalisyonu Ulusal Birleşik Cephe?den gelecek. Seçimlerde eşit temsilini sağlayacak hükümet ve diğer siyasi partilerden oluşacak yeni bir parlamento sistemi talep ettiler. Cephe?de Kuzey Birliği?nde İslami güçler baskın. Cephe Afganistan?daki devam eden sivil savaş için yeni bir uluslararası toplantı çağrısı yaptı. BM tarafından düzenlenecek toplantıda, tüm komşu devletlerin yanında silahlı direnişinde olduğu tüm Afgan politik grupları temsil edilecek. Ağustos sonunda Cephe adına konuşan Fazıl Sangcharaki, birçok yabancı delegasyonun bu öneriyi desteklediğini açıkladı. Ancak buradaki tek sorun ABD hükümetinin karşı çıkması.

Poverty and food insecurity in Afghanistan grows

KANADA HÜKÜMETİNİN MİLİTARİZM ISRARI

Kanada hükümetinin 2001?den beri politikası Afganistan?daki askeri role en yüksek öncelik atfetmek üzerinedir. Afgan ?terörle savaş? desteği için Kanada hükümeti ordu için senelik 1 milyar dolar harcarken insani yardım ve ekonomik kalkınma için sadece 100 milyon ayırmaktadır. Ordu bütçesinin büyük kısmı, karşı-direniş ihtiyacı yeni askeri teçhizat alınması için kullanılmaktadır. Stephen Harper?ın zorladığı sonbahar seçimlerinden hemen önce anketler Kanadalıların Afganistan?daki role şüpheli yaklaştıklarını gösterdi. Ulusal Savunma Departmanı için Ipsos Reid?in yaptığı araştırma, Kanadalıların ekserisinin barış gücüne odaklanılmasını hala istediğini ortaya koydu. Environics?in yaptığı CBC anketinde Kanadalıların yüzde 56?sının Kanada?nın Afganistan?daki askeri rolünü onaylamadığı sonucu çıktı. 2008 Martı?nda Muhafazakâr ve Liberallerin Kanada?nın görev süresini 2011?e kadar uzatmak için anlaşmalarından beri, Afganistan siyasi gündemden büyük ölçüde kayboldu.

*Politika ekonomisti John W. Warnock, ?Başarısız Devlet Yaratmak: Afganistan?daki ABD ve Kanada? adlı kitabın da yazarıdır.

 

Bu yazı Timeturk.com'dan alınmıştır.

Görüş Bildir Bizimle Paylaş