Dolandırıcılık suçu, günümüzde en yaygın şekilde işlenen suçlardandır. Dolandırıcılık suçunu diğer malvarlığına karşı suçlardan ayırt eden en önemli unsur ‘‘hile’’ ve “ yalan” dır. Ülkemizde en çok dolandırıcılık suçunun birçok yöntemi olmakla birlikte; “telefon dolandırıcılığı” “kapora dolandırıcılığı” “ürün satış bedeli alınıp ürünün gönderilmemesi” ile yapılan dolandırıcılıklar en çok karşılaşılanlardır. Bunların yanı sıra daha birçok dolandırıcılık çeşitleri ile karşılaşılsa da bu dolandırıcılık çeşitleri nadiren karşımıza çıkanlardır.
Hangi dolandırıcılık çeşidi olursa olsun, şüphelinin mağdur ile iletişim kurması, bu iletişim sonucu mağdurda bulunan para ya da parasal değeri olan eşyanın şüpheliye ya da şüphelinin belirlediği bir başkasına aktarılması gerekmektedir. Şüpheli; kendisinin tespitini zorlaştırmak için kendince çeşitli önlemler almaktadır.
Bu önlemlerden genellikle toplumda karşılaştıklarımız yabancı uyruklu şahıs adına tahsis edilmiş cep telefonu hattı kullanması, bir diğeri de başkasının adına tahsisli banka hesabı kullanmasıdır. Son zamanlarda suçun işlenme oranları sürekli artış gösterdiği görülmektedir. Günümüzde, kişilerarası iletişimin artmasına bağlı olarak suçların işlenmesinde de, adeta sınırların kalktığı bir döneme girmiş bulunmaktayız. Bu nedenle sınırları aşan boyutta bireylerin malvarlıklarının korunması gerekliliği uluslarası bir boyutta suçla mücadeleyi zorunlu hale getirmiştir.
Gelişimi itibariyle, benzer suçlardan ayrılarak bağımsız hale gelmesi tarihsel süreç içerisinde uzun zaman almıştır. Toplumsal gelişmeler ve teknolojideki hızlı gelişim ile birlikte, dinamik bir yapıya sahip olan dolandırıcılık suçu ile mücadele gün geçtikçe daha da zorlaşmaktadır. Bilişim sistemindeki gelişmelere bağlı olarak dolandırıcılık suçunun işlenme yöntemleri, kullanılan hileli davranışların çeşitliliği ve suç şüphelilerinin yeni yöntemler geliştirmeleri nedeniyle kesintisiz bir şekilde yenilik ve değişimleri takip etmek zorunlu hale gelmiştir. Bilişim alanındaki gelişmelere bağlı olarak elektronik ticarette (e-ticaret) yaşanan suiistimallerde gün geçtikçe artışlar yaşanmaktadır.
Özellikle mesafeli sözleşmelerin yoğun gerçekleştiği elektronik ticaret ile satış yöntemleri, dolandırıcılık suçları açısından da elverişli bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Dolandırıcılık olayları ve yöntemleri ile başa çıkmak oldukça zorlaşmakta ve cezai önlemlerin yanında başkaca mücadele yöntemlerini devreye sokmak ve önlemler almak hatta ceza sisteminde de yeni suç ihdasları yoluna gitmek kaçınılmaz olarak önümüze çıkmaktadır. Bu bakımdan dolandırıcılık suçunun önemi, her geçen gün daha fazla kendini hissettirir hale gelmiştir.
Prof. Dr. Beyhan Asma/TİMETÜRK
