Kültür ve Turizm Bakanlığının katkılarıyla hazırlanan “Zamansız Yol” Fotoğraf ve Dijital Sergisi, 8. Etnospor Kültür Festivali kapsamında ziyaretçilerle buluştu. Dünya Etnospor Birliği tarafından yedi yıldır düzenlenen festivalin kültürel hafızasından beslenen sergi; geleneksel sporları, yaşayan ritüelleri ve kültürel belleği yalnızca izlenen bir sergi düzeni içinde değil, deneyimlenen ve katılımcıyla birlikte dönüşen bir anlatı olarak ele aldı. Fotoğraf, dijital sanat, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, yapay zekâ destekli üretimler ve etkileşimli tasarım alanlarıyla kurgulanan “Zamansız Yol”, kültürel mirası geçmişte kalmış bir değer olarak değil; bugün hâlâ yaşayan, hissedilen, paylaşıldıkça çoğalan ve yeni nesillere çağın diliyle aktarılması gereken güçlü bir hafıza alanı olarak yorumladı.
Sergide yer alan fotoğrafların tamamı, geçmiş yıllarda gerçekleştirilen Etnospor festivalleri süresince çekilen ve festival kapsamında düzenlenen fotoğraf yarışmalarına katılan eserler arasından alanında uzman jüri üyeleri tarafından seçildi. Her kare, geleneksel sporların bedenle, ritimle, hareketle ve kültürel aidiyetle kurduğu bağı görünür kılarken; sergide yer alan An, Akış, Patika, Bağ, Kök, Yankı, İz ve Anı bölümleri ziyaretçileri zamanın doğrusal akışından çıkararak kolektif bir hafızanın içine taşıdı. An bölümünde ışık, baskı ve dijital yüzeylerle zamanın yoğunlaştığı anlar görünür hale gelirken; Akış alanında ziyaretçilerin bıraktığı kelimeler kolektif hafızaya dönüştü. Patika bölümünde yapay zekâ destekli deneyimler geçmiş ile bugün arasında görsel bir bağ kurarken; Bağ alanında bireysel katkılar ortak bir dijital dokunun parçası haline gelerek fiziksel bir kilime dönüştü.
Sergi, teknolojiyi yalnızca görsel bir gösteri unsuru olarak değil, kültürel hafızayı hissettiren ve izleyiciyle duygusal bağ kuran bir deneyim dili olarak kullanmasıyla dikkat çekti. Geleneksel sporların özündeki dayanışma, saygı, denge ve birlikte var olma duygusu; dijital yüzeylerde yankıya, yapay zekâ destekli hikâyelere, hareketli fotoğraf deneyimlerine ve katılımcı üretimlerine dönüştü. “Zamansız Yol”, ziyaretçiyi yalnızca geçmişe bakmaya değil, geçmişle bağ kurmaya davet etti.
“Zamansız Yol’un amacı kültürü yeni nesil deneyimlerle yaşatmak”
Zamansız Yol Sergisi’nde Etnospor’un dört temel stratejisini ele aldıklarını dile getiren serginin Dijital Sanat Direktörü Dr. Nabat Garakhanova, “Bugün burada, 8. Etnospor Kültür Festivali’nde yer almaktayız. ‘Zamansız Yol’ adını verdiğimiz fotoğraf ve dijital sergimizde; özümüzü, köklerimizi, geleneksel kültürümüzü ve sporlarımızı yeni nesil dijital deneyimlerle anlatarak korumayı amaçlıyoruz. Burada aslında Etnospor’un dört temel stratejisini ele alıyor; her birini birlik, kardeşlik ve saygı değerleri çerçevesinde ziyaretçilerimize aktarıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Hürmet Çınarı: Birlik ve beraberliğin etkileşimli anlatısı
Hürmet Çınarı alanıyla birlik ve beraberliğin kıymetini daha güçlü hissettirebildiklerini söyleyen Garakhanova, “Arkamızda gördüğünüz ve “Hürmet Çınarı” adını verdiğimiz alanda, hep birlikte ağaca dokunduğumuzda etkileşim başlıyor. Bu deneyim sayesinde, birlik ve beraberliğin ne kadar kıymetli olduğunu daha güçlü bir şekilde hissediyoruz.” dedi.
Yapay zekâ ile geleneksel motiflere yeni yorum
Yapay zekayı kullanarak gelenek ve geleceği bir araya getirdikleri vurgulayan Garakhanova, “Diğer tarafta halımız yer alıyor. Bu alanda, yeni nesil yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak katılımcıların kendi çizimleri ve yapay zekânın yorumlarıyla halı desenleri oluşturuluyor. Böylece her ziyaretçi, geleneksel motifleri kendi hayal gücüyle yeniden yorumlama imkânı buluyor.” dedi.
Yağlı güreş kültürü kinetik sanatla anlatılıyor
Geleneksel sporlarımızdan yağlı güreş kültürünü de unutmadıklarını belirten Garakhanova, “Bir başka alanda ise yağlı güreş kültürümüzü ele alıyoruz. Yağla temas ve güreşe özgü hareketler üzerinden, bu kadim sporumuzu kinetik sanatın hareketli diliyle gençlerimize anlatıyoruz.” dedi.
Fotoğraflar artırılmış ve sanal gerçeklikle canlanıyor
Daha önce Etnospor festivallerinde ödül almış fotoğrafları teknoloji yardımıyla farklı bir şekilde yorumladıklarını ifade eden Garakhanova, “Sergi alanının farklı noktalarında gördüğünüz fotoğraflar ise hem artırılmış gerçeklik hem de sanal gerçeklik deneyimleriyle ziyaretçilere sunuluyor. Geçtiğimiz yıl düzenlenen fotoğraf yarışmasında dereceye giren ödüllü fotoğrafları burada izleyebiliyor; aynı zamanda artırılmış gerçeklik teknolojisiyle bu fotoğrafların hareketlendirilmiş hâllerini deneyimleyebiliyoruz.” şeklinde konuştu.
Çocuklara etnospor masallarıyla unutulmaz bir hatıra
Çocukların kendi masallarını yazdığı alanlarla hem Etnospor kültürünü aktarmayı hem de yazarlık becerilerini artırmayı hedeflediklerinin altını çizen Garakhanova, “Arka tarafta ise çocuklarımızın kendi etnospor masallarını yazabildikleri özel bir alan bulunuyor. Bu bölümde, hem çocukların yazarlık becerilerini geliştirmeyi hem de etnospor kültürümüzü ve geleneksel sporlarımızı hikâyeler aracılığıyla onlara dokunarak aktarmayı hedefliyoruz. Böylece çocuklara unutulmaz bir hatıra bırakıyoruz. Her bir noktada ve her bir deneyimde temel amacımız; geleneğimizi, kültürümüzü ve sporlarımızı genç nesillere yeni nesil teknolojilerle anlatmak ve yaşatmaktır.” diye konuştu.
