Bu yazı, Türkiye’de son yıllarda değişen ekonomi politikalarını ele alan üç bölümlük değerlendirme dizisinin ikinci bölümüdür.
Türkiye neden bir anda yüksek faiz politikasına geçti?
Kur neden baskılanmaya başladı?
Ve ekonomi yönetimi bugün tam olarak neyi hedefliyor?
Düşük faiz–yüksek kur modelinin ardından ekonomi yönetimi bu kez farklı bir denge kurmaya yöneldi.
Yeni modelin merkezinde yüksek faiz politikası yer aldı.
Temel amaçlardan biri enflasyonu kontrol altına almak ve fiyat istikrarını yeniden sağlamaktı. Bunun yanında Türk lirasına olan güvenin artırılması, dövize yönelimin azaltılması ve yabancı sermaye girişinin yeniden hızlandırılması hedeflendi.
Bu süreçte politika faizleri uzun süre yüzde 50 seviyelerine kadar yükseldi.
Yüksek faiz, özellikle kısa vadeli yabancı sermaye açısından Türkiye’yi yeniden cazip hâle getirdi. Döviz girişleri arttı. Merkez Bankası rezervlerinde toparlanma başladı.
Bunun yanında kurdaki sert yükselişin kontrol altına alınması hedeflendi.
Ekonomi yönetimi açısından burada kritik düşünce şuydu:
Eğer kur istikrarlı tutulur ve enflasyon kontrol altına alınabilirse, ekonomik güven yeniden tesis edilebilir ve finansal sistem daha öngörülebilir hâle gelebilirdi.
Nitekim son dönemde enflasyonda kısmi yavaşlama görülmeye başladı. Politika faizlerinde de sınırlı geri çekilmeler gündeme geldi.
Ancak bu yeni modelin kendi içinde önemli tartışmaları da bulunuyor.
Çünkü yüksek faiz politikası yalnızca enflasyonu değil, yatırımları ve üretim iştahını da etkiliyor.
Özellikle sanayi kesimi açısından finansman maliyetleri ciddi biçimde yükselmiş durumda. Krediye erişim zorlaşıyor. Şirketler yatırım kararlarını erteliyor.
Bir başka husus ise kur politikası..
Yüksek faizle birlikte artan döviz girişleri, Türk lirasının görece daha istikrarlı kalmasını sağlıyor. Ancak uzun süre baskılanan kur ileride birden fırlayarak farklı riskler doğurabilir.
Serinin son yazısında, yüksek faiz–düşük kur modelinin olası riskleri ve Türkiye ekonomisinde ilerleyen dönemde oluşabilecek kırılganlıklar ele alınacaktır.
Dr. Murat Ergüven/TİMETÜRK
