Öğrenci affı sonunda TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile yükseköğretim kurumlarında ilişiği kesilen milyonlarca öğrenciye yeniden okuma fırsatı doğdu. Öğrenci affı ve yükseköğretime ilişkin düzenlemeleri içeren yasa teklifinin kabul edilmesiyle birlikte, aftan yararlanmak isteyenlerin 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerekiyor. Aftan yararlananlar 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine yeniden başlayabilecek. Bu öğrencilerin aynı zamanda yatay geçiş hakları da bulunuyor. Uzun süredir beklenen bu düzenleme, hem eğitimini yarım bırakmak zorunda kalan öğrenciler hem de aileleri için büyük bir umut ışığı oldu. İşte öğrenci affının kapsamı, başvuru koşulları ve dikkat edilmesi gereken tüm detaylar...
ÖĞRENCİ AFFINDAN KİMLER YARARLANABİLECEK?
Yeni düzenleme kapsamında yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrenciler af hakkından yararlanabilecek. Bu kanunun daha önce bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil olmak üzere her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar da bu düzenlemeden yararlanabilecek. Başvuru süreci ise oldukça net bir şekilde belirlendi. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla belirlenen esaslara göre 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek. Bu süre içinde başvuru yapmayan öğrencilerin haklarını kaybedeceği belirtildi.
HANGİ ÖĞRENCİLER AF KAPSAMI DIŞINDA?
Öğrenci affının kimleri kapsamadığı da netlik kazandı. Terör suçu ile kasten öldürme suçlarından, işkence suçundan, eziyet suçundan, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan mahkum olanlar aftan yararlanamayacak. Aynı şekilde sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler de af kapsamı dışında bırakıldı. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun "Manevi, mali veya bağlantılı haklara tecavüz" başlığındaki suçlardan mahkum olanlar da aftan yararlanamayacaklar arasında yer alıyor. Ayrıca terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler de af hakkından mahrum bırakıldı. Anayasa uyarınca özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekteyken kendi isteğiyle veya başka sebeplerle ilişiği kesilen öğrenciler hakkında da bu madde hükümleri uygulanmayacak.
FARKLI ÖĞRENİM DÜZEYİNDE YARARLANMA HAKKI
Öğrenci affının önemli detaylarından biri de daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde bu düzenlemeden yararlanmış olanlarla ilgili. Buna göre daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde bu düzenlemenin tanıdığı haklardan yararlanılmış olması, başka bir öğrenim düzeyinde bu madde hükümlerinden yararlanmaya engel teşkil etmeyecek. Yani bir öğrenci daha önce ön lisans düzeyinde aftan yararlanmış olsa bile, lisans düzeyinde yeniden aftan yararlanma hakkına sahip olabilecek. Bu düzenleme, öğrencilere farklı eğitim seviyelerinde af hakkı tanıyarak eğitim hayatlarını yeniden şekillendirme fırsatı sunuyor.
ASKERLİK ERTELEMESİ VE TERHİS SONRASI BAŞVURU
Askerlik durumu da düzenlemenin önemli maddelerinden biri olarak öne çıktı. Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu'nun "Erteleme" başlıklı hükmündeki usul ve esaslara göre yapılacak. Halihazırda askerlik görevini yapmakta olan öğrenciler için de özel bir düzenleme yer aldı. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu düzenlemede belirtilen haklardan yararlandırılacak. Bu düzenleme, askerlik görevini yerine getirmekte olan öğrencilerin de mağdur olmasının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.
YATAY GEÇİŞ HAKKI DA BULUNUYOR
Öğrenci affının en dikkat çekici maddelerinden biri de yatay geçiş hakkı oldu. Bu düzenlemede yer alan hükümlerden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınmak suretiyle belirlenecek. Buna ilişkin usul ve esaslar yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenecek. Ayrıca bu düzenlemeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye YÖK yetkili olacak. Bu esneklik, öğrencilere hem yüz yüze eğitim hem de açık öğretim arasında tercih yapma imkanı tanıyor. Böylece eğitim hayatına ara vermek zorunda kalan binlerce öğrenci, hem eski bölümlerine dönebilecek hem de daha esnek bir eğitim modeliyle diplomalarını alma şansı yakalayacak. Öğrenci affının önümüzdeki dönemde milyonlarca öğrenciye ve aileye umut olması bekleniyor.