Bist

14.259,90

$

Dolar

44,8793

Euro

52,8737

Altın

7.011,23

£

Sterlin

60,7238

Bitcoin

$98,542

Bist

14.259,90

$

Dolar

44,8793

Euro

52,8737

Altın

7.011,23

£

Sterlin

60,7238

Bitcoin

$98,542

Kültür-Sanat

Umran dergisi 381. sayısı: HÜRMÜZ ÇIKMAZI

Umran dergisi Mayıs 2026 tarihli 381. sayısında Hürmüz çıkmazını merkeze alan bir manşetle çıktı.

07.05.2026 - 19:12
Cumali Dalkılıç
Umran dergisi 381. sayısı: HÜRMÜZ ÇIKMAZI
Fotoğraf: Arşiv

Dergide, Şer İttifakı’nın İran’a saldırısının ardından ortaya çıkan durum, enerji savaşları, bölge ülkelerinin stratejik özerkliği ve yeni ittifak arayışları bağlamında ele alınıyor.

Dünya ve Türkiye Gündemi

Derginin gündem sayfaları Burhanettin Can’ın Şer İttifakı’nın İslam coğrafyasındaki siber saldırıları ABD-İsrail ve İran savaşındaki yansımalarını değerlendiren yazısıyla başlıyor.

Celalettin Vatandaş “Çocukluğun Kaybı ve Başarı Kültürünün Tahakkümü” yazısında, emperyalizmin sadece bir ekonomik sistem değil, aynı zamanda ruhsal bir yıkım mekanizması olduğunu kavrayarak yeni aile ve çocuk sosyolojisine uygun bir politika, dil ve söylem geliştirilmesinin ertelenemez bir zorunluluk hâline geldiğinin altını çiziyor. Bizi biz kılan değerlerimiz temelinde aile ve çocukla ilgili hayatı bütüncül bir bakış açısıyla kavramamız gerektiğini hatırlatıyor.

Mehmet Beyhan “Kölelik, Tarihsel Adalet ve Tazminat Tartışmaları Üzerine” başlıklı yazısında Batı’nın köleci anlayışının hâlen devam ettiğini buna karşın Birleşmiş Milletler’deki tasarının yasalaşmasının önemini vurguluyor.

Günümüzde hazcılık, teşhircilik, tahammülsüzlük, saldırganlık, sorumsuzluk ve şiddetle bağlantılı “nihilizm” bireysel düzlemle sınırlı değil. Bu bağlamda Ömer Yaman ise transhümanizmin hayallerini ve hedeflerini analiz edip yorumluyor.

Yapay zekâya bel bağlayıp algoritmik savaş ilanı Palantir’in yirmi iki maddelik manifestosu gibi geleceği karartan vehimler insanları umutsuzluğa düşürmektedir. Yanis Varoufakis “Palantir ve Yeni Düzen: Neoliberalizm Öldü, Hoşgeldin Teknolordizm!” yazısında bu durumu ele alıyor.

Daha ziyade tarihin sonu tezi odaklı kitabıyla bilinen Francis Fukuyama ise 1990’larda kaleme aldığı Güven isimli eserinden hareketle ABD’nin durumunu değerlendiriyor. Fukuyama’nın yazısının başlığı pek çok şeyi ortaya koyuyor:  “Dünya Amerika’ya Güvenmiyor”.

Ortadoğu’dan dünya meselelerine uzanan çevirilerde ise şu metinler var: Muhammed Selmâvî “Doğrudan: Medeniyet Savaşı”, Halid Bereket “Gassan Kanafani’nin Asya Seyahati”, Nebil Amr “Müslümanlar Sadece Arabulucu Değiller” ve Sami El-Aryan “Güç, Azim ve Kararlılık”.

Enerji Savaşları, Stratejik Otonomi ve Yeni İttifaklar

 “Beyaz imparatorluk” diye adlandırabileceğimiz beş yüz yıllık sömürgeci yapı narsistik ve psikopatik karakterli liderleriyle her yere saldırmaya devam ediyor. ABD ile Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik tahakkümünü, nükleer tartışmaların çok ötesinde küresel bir koz hâline getiren İran arasındaki ateşkes arayışları sürüyor. Diğer yandan Washington ve Tel Aviv hattında derinleşen stratejik çatlak ülkeleri farklı ittifak arayışlarına yöneltiyor. Netanyahu’nun “Büyük İsrail” idealiyle sınırları fiilen genişletmesi ise hız kesmeden sürüyor. Modern jeopolitik dengelerin hızla sarsıldığı bir dönemde ABD ve İsrail ile geçerli bir ateşkes antlaşması yapılamayacağı da bir başka hakikat. Hürmüz Boğazı’ndaki krizin sona erip ermeyeceğini önümüzdeki günlerde göreceğiz. Ama kesin olan bir şey var ki o da Ortadoğu’da yeni bir düzenin, bölge halkları ve aktörleri belirleyici rol üstlenmeden şekillenmesi artık ne mantıklıdır ne de gerçekçidir. Bölge ülkelerinin ABD gibi devletlere karşı müşterek bir tavır koymalarının olumlu bir sonuç doğurmaması mümkün değildir.

Derginin bu çerçevede hazırlanan dosyasına Mustafa Aydın “Müslüman Ortadoğu’ya Teopolitik Taarruz”, Metin Alpaslan “Jeopolitik Gerilimler, Enerji Piyasalarındaki Dönüşüm ve Petrodolar Hâkimiyetinin Kırılması”, Ömer Faruk Özkan “Amerikan Siyasetinde Paradigma Değişimi”, Ömer Behram Özdemir “Körfez’deki Savaş ve Türkiye’nin Önündeki Yol”, Dana Khraich “Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Araları Neden Açıldı?” başlıklı yazılarıyla katkı sunuyor.

Düşünce Dünyamız, Kültür-Sanat

Derginin kritik bölümünde Yanis Iqbal’in Aksa Tufanı’nı Okumak: Kılıç ve Boyun isimli eseri üzerine yapılmış kısa bir söyleşi yer alıyor. Iqbal, Slavoj Zizek, Étienne Balibar, Seyla Benhabib gibi isimlerin Filistin mücadelesiyle dayanışmayı etkisiz bırakmaya matuf iddialarını sorguluyor.

Aytaç Ören “Yaşayan İslâm” bölümündeki “Cuma Kayıtları” yazı dizisini “Rüzgârı Vurmaya Çalışanlar” metni ile sürdürüyor.

Müzeyyen Begüm Çağlar geçen ay vefat eden, yıllardır İngiltere’de yaşayan, Malcolm X başta olmak üzere pek çok öncünün bu ülkede konferans vermesini sağlayan ve Tarık Ali gibi entelektüellerle savaş karşıtı protestolara katılan Gıyaseddin Sıddıki’yi “Aktivist Entelektüelin Eksik Bir Portresi: Gıyaseddin Sıddıki” başlıklı yazısında ele alıyor.

Derginin kültür-sanat bölümü Yasin Beyaz’ın “Mehmet Kaplan’ın Nâbî Tenkidinin Tenkidi” başlıklı yazısıyla başlıyor. Beyaz, Kaplan’ın “orta insan” şeklinde çevirdiği ve yorumladığı “evsatü’n-nâs” tabiri üzerinden hem Cumhuriyet devrinde olup bitenlere hem de Nâbî’nin yaşadığı dönemin gerçeklerine dikkat çekiyor.

Yahya Bilginer geçen ay aramızdan ayrılan Metin Hasırcı’nın hayatını ve kitaplarını Safiye Ayla’nın önerisiyle yayına hazırladığı Ahmet Rasim’in Osmanlı tarihi eksenli eseri üzerinden anlatıyor. Bilginer, onun “hatırlatıcı” yönü üzerinde duruyor.

Kâmil Yeşil geçen ay vefat eden şair Murat Kapkıner’i “Bir Ses ve Yorum Şairi Murat Kapkıner’in Ardından” başlıklı yazısıyla ele alıyor. Yeşil, Kapkıner’in okuduğu şiirleri öne çıkararak bilhassa Sezai Karakoç ve İsmet Özel ile ilgili hatıralarına yer veriyor.

Mevlüde Acartürk SEKAM tarafından düzenlenen Sabahattin Zaim paneli üzerinden Zaim’in hayatını, düşüncelerini, insan yetiştirme çabasını özetliyor. “Sabahattin Zaim 100 Yaşında” başlıklı yazıda ayrıca Zaim’in eserlerine de dikkat çekiliyor.

Ahmet Salih Çelebi ise “Farklı Bir Erol Güngör Belgeseli” yazısında Mesut Aytekin’in yönetmenliğini üstlendiği belgesel üzerinden kültürel alanda olup bitenleri öne çıkarıyor.

 

 

Bu haber hakkında ne düşünüyorsunuz?

Etiketler:

İlgili Haberler

YORUMLAR

0 Yorum

Yorum Yazın