Türkiye, yabancı yatırımcıların kripto ve sermaye piyasalarına dijital kanallardan erişimini kolaylaştıracak önemli bir düzenlemeyi hayata geçirdi.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 3 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin Türkiye’deki aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarında uzaktan kimlik tespitiyle müşteri olabilmesinin önü açıldı. Düzenleme yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
TÜRKİYE'YE GELMEDEN HESAP AÇILABİLECEK
Yeni sistemin temelini elektronik pasaport oluşturuyor. Yabancı müşterinin kullandığı pasaportun Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın ICAO 9303 standardına uygun ve NFC özellikli olması gerekiyor. Pasaportun çipinde bulunan bilgiler ile belge üzerindeki bilgiler elektronik olarak karşılaştırılacak. NFC üzerinden doğrulama yapılamaması halinde ise uzaktan müşteri ilişkisi kurulamayacak. Kimlik tespit süreci özel eğitimli personelle görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecek. Canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırması gibi aşamalarda gerekli şartları sağlayan yapay zekâ tabanlı sistemlerden de yararlanılabilecek.
KRİPTO TRANSFERİ İÇİN ADRES TEYİDİ ŞART
Düzenleme yabancı yatırımcıya uzaktan müşteri olma imkânı sağlarken para ve kripto transferlerinde ek güvenlik önlemleri de getiriyor. Müşterinin adresi; yerleşim belgesi, elektrik, su veya doğal gaz faturası, resmi belge ya da ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden en geç üç ay içinde doğrulanacak. Adres doğrulanmadan hesaptan para veya kripto varlık transferi yapılamayacak, sermaye piyasası araçları başka hesaba aktarılamayacak.
PARA SADECE KENDİ BANKA HESABINDAN GELECEK
Yeni sistemin en dikkat çekici hükümlerinden biri para hareketlerine getirilen sınırlama oldu. Pasaportla uzaktan müşteri olan yabancı yatırımcının Türkiye’de açılan yatırım veya kripto hesabına para yalnızca yurt dışındaki kendi adına kayıtlı banka hesabından gönderilebilecek. Para çıkışı da yine yalnızca aynı kişinin kendi banka hesabına yapılabilecek. Bu işlemlerin SWIFT sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi ve banka transferindeki bilgilerle kimlik doğrulaması sırasında alınan bilgilerin eşleşmesi zorunlu olacak. İlk kontrol tamamlanmadan yatırım hesabında başka bir işlem yapılamayacak.
YABANCI MÜŞTERİLER “YÜKSEK RİSK” GRUBUNDA İZLENECEK
Dijital erişimin kolaylaştırılması, denetimin gevşetildiği anlamına gelmiyor. Tebliğe göre pasaport üzerinden uzaktan kimlik tespiti yapılan kişiler yüksek risk grubunda izlenecek. Müşterinin IP bilgisi, kullandığı cihaz, coğrafi konum ve tarayıcı verileri gibi teknik bilgiler de risk analizinde kullanılabilecek. Şüpheli bir durum belirlenmesi halinde uzaktan müşteri edinme süreci sonlandırılabilecek. Uzaktan kabul edilen yabancı müşterilerin sayısı, portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları da üçer aylık dönemlerde Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) bildirilecek.
ŞİRKETLER İÇİN DE DİJİTAL KAPI AÇILDI
SPK düzenlemesi yalnızca bireysel yatırımcılarla sınırlı kalmadı. Türkiye’de ticaret siciline kayıtlı şirketlerin de uzaktan kimlik doğrulaması yapabilmesine ilişkin sistem oluşturuldu. Şirket temsilcilerinin yetkileri MERSİS ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtları üzerinden doğrulanabilecek. Şirketin gerçek faydalanıcısının belirlenememesi veya bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması halinde ise uzaktan hesap açılışı tamamlanmayacak.
TÜRKİYE KRİPTO VE SERMAYE PİYASALARINDA ERİŞİMİ GENİŞLETİYOR
Yeni düzenleme, Türkiye’de kripto varlık sektörünün SPK çatısı altında düzenlenmesine yönelik adımların ardından yabancı müşterilerin sisteme erişimini kolaylaştıran yeni bir aşama olarak öne çıkıyor. Fiziki olarak Türkiye’de bulunma zorunluluğunun önemli ölçüde ortadan kalkması, Türkiye’de faaliyet gösteren kripto platformları ve yatırım kuruluşlarının uluslararası müşteri tabanını genişletme potansiyelini artırabilir. Ancak SPK’nın getirdiği yüksek risk sınıflandırması, adres doğrulama şartı ve yalnızca aynı kişiye ait banka hesapları arasında SWIFT transferine izin verilmesi, sistemin yabancı sermayeye dijital erişim sağlarken kara para aklama ve yasa dışı para transferi risklerine karşı kontrollü biçimde tasarlandığını gösteriyor.