Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi ziyaret kapsamında bulunduğu Kanada’daki temasları çerçevesinde Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand ile bir araya geldi. Bakan Fidan, görüşme sonrasında Kanadalı mevkidaşı ile ortak basın toplantısı düzenledi.
Venezeula’da meydana gelen deprem felaketiyle ilgili sözlerine başlayan Fidan, "Türkiye bu trajik zamanda Venezuela’nın yanındadır. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, bu konuda her türlü yardımın yapılması için gerekli talimatı vermişlerdir. İlgili kurumlarımız gerekli hazırlıklarını yapıp Venezuela’ya hareket etmiştir. Biz de dün Venezuelalı mevkidaşımızı arayarak onların yanında olduğumuzu, üzüntülerini paylaştığımızı ifade ettik. Burada Kanada’dan bir kez daha bu konuyu dünya kamuoyuyla ve Türk kamuoyuyla paylaşmak istiyorum. Maalesef Venezuela’da olan deprem, bizim de üç buçuk yıl önce yaklaşık yaşadığımız bir trajediydi. Uluslararası dayanışmayla bunun üstesinden hep beraber geldik. İnşallah Venezuela’yla da aynı dayanışmayı uluslararası toplum gösterecek" dedi.
Türkiye ile Kanada ilişkileri
Kanada’ya Dışişleri Bakanı Anita Anand’ın daveti sonrası resmi ziyaretine değinen Fidan, şunları söyledi:
"Kıymetli mevkidaşım biliyorsunuz Mart ayında Türkiye’ye gelmişti. Çok verimli görüşmelerde bulunmuştuk.
Gerek Cumhurbaşkanımızla Kanada Başbakanı (Mark Carney) arasındaki ilişki, gerek bakanlar arasındaki ilişki, gerek enerji sektörü ve diğer sektörlerdeki ilişkilerimiz aslında dinamizmi gösteriyor.
İki büyük ülke NATO üyesi olmasına rağmen belli alanlardaki potansiyellerini çok fazla ileri taşıyamamışlardı.
Bu, ticaret, ekonomi, savunma ve enerji alanlarında, ki Anita bunu çok iyi ifade etti, dört ayak üzerinde yürüttüğümüz, daha yapısal hale sokmaya başladığımız bir ilişki kümesine dönmeye başladı. Biz de bu ilişkiyi Dışişleri Bakanları olarak hükümetlerimiz adına, liderlerimiz adına daha yapısal bir çerçeveye oturtup bütün kurumlarımızı koordine ederek somut neticelere bir an önce ulaşılması için gerekeni yapmaya çalışıyoruz.
"Türkiye-Kanada ilişkilerini stratejik seviyeye taşıma kararı"
"Küresel gelişmelere baktığımızda Türkiye ve Kanada gibi ülkelerin çok daha yakın bir işbirliği sergilemeleri gerektiğini görmekteyiz. Bu anlayışla Türkiye-Kanada ilişkilerini stratejik bir seviyeye taşıma kararını aldık ve bu çalışmalarımızı yürütüyoruz. Söz konusu hedef doğrultusunda Türkiye-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması’na yönelik ön görüşmeler ilgili birimlerimiz arasında başlatılmış durumda. En kısa sürede bunu daha da ileri taşımayı düşünüyoruz.
"Türkiye nükleer enerji arayışında olan bir ülke"
"Ülkelerimiz arasında serbest ticaretin hayata geçmesi halinde, halen 3,2 milyar ABD doları düzeyinde seyreden ikili ticaret hacmimizin daha da artacağını değerlendiriyoruz. Ayrıca Kanada’yla enerji alanındaki işbirliği imkanlarını da stratejik bir perspektifle değerlendirmekteyiz. Dün Sayın Bakan’ın da eşlik etmesiyle Darlington Nükleer Santrali’ne gittik. Orada yarım gün geçirdik. Gerçekten orada Kanada’nın nükleer enerji üretimindeki yeteneklerini ve kabiliyetlerini bir kez daha gördük.
Darlington’da hem klasik nükleer elektrik santralinin olması hem de yeni inşaatı başlayan SMR’ın (Küçük Modüler Reaktör) bulunması dolayısıyla ziyaretimizi daha pratik hale getirdi. Diğer taraftan kritik mineraller ve sıvılaştırılmış doğalgaz alanlarında da büyük bir potansiyel bulunduğunu görüyoruz. Keza savunma sanayi alanındaki işbirliğimizi daha da geliştirmeyi ve derinleştirmeyi hedefliyoruz. Kısacası ülkelerimizin yararına olacak çok sayıda proje üzerinde ekipler olarak çalışmaktayız. Bu projeleri hayata geçirmek için gerekli siyasi iradeye ve kararlılığa sahibiz" şeklinde konuştu.
"NATO zirvesi tarihi bir zirve olacak"
"Ankara’da yapılacak olan NATO zirvesine hazırlıklarımız yoğun bir şekilde devam etmekte. Gerçekten bu zirve tarihi bir zirve olacak. Çünkü uluslararası jeopolitik şartlar öyle bir noktaya geldi ki NATO üyesi ülkelerin alacağı kararlar bu dönemde daha da belirleyici olacak. Sadece ittifakın geleceği için değil, aynı zamanda kendi coğrafyamızın geleceği açısından da önemli.
Bunların başında savunma harcamalarının artırılması gelmekte. Artık bu tartışılan bir konu olmaktan çıkmış durumda. Biz bu yeni yapacağımız zirvede de bunun altını çizeceğiz. Bütün ülkeler bunu siyaset olarak kabul ettiler. Artık bundan sonra pratikte hangi adımlar atılıyor, bu kabul edilen artışa ilişkin ne türden harcamalar yapılıyor; onun bir envanteri tutulacak, bir muhasebesi yapılacak" dedi.
Ama değerli mevkidaşım da ifade etti. Belki en önemli husus bu zirvede diğer önemli hususların arasında; NATO’da şöyle bir gelenek vardı, tabii askeri liderlik, siyasi liderlik bir araya geldiği zaman özellikle askeri birliklerin yapılanması, organizasyonu, tehditlere hazır olması, muhtemel savaş senaryolarında ne yapacakları, hazırlık tatbikatları, hep bunlarla uğraşılırdı. Şimdi son yıllarda özellikle Rusya-Ukrayna savaşında da ve diğer savaşlarda da ortaya çıktı ki biz tabii birlik hazırlıkları senaryolarının bir adım daha gerisine gelerek aslında savunma sanayinde neredeyiz, ona yönelik çok ciddi bir siyasi ve stratejik düzeyde farkındalık gelişti. Bunu da artık planlama için masaya yatırma gerekliliği ortaya çıktı. Bu noktada savunma sanayi artık NATO planlamalarında, NATO toplantılarında artık detay bir konu olmaktan çıkıp en üst düzeyde stratejik anlam ifade eden bir konu oldu. Dolayısıyla önümüzdeki ay Ankara’da yapılacak olan zirvede de savunma sanayi ile ilgili özel bir gündem olacak, özel etkinlikler olacak. Savunma Sanayi Başkanlığımız ve ilgili kurumlarımız bu konuyla ilgili yoğun bir çalışma içerisinde.
"Cumhurbaşkanımızın bir kilit rol oynayacağına da inancımız tamdır"
Tabii liderler arasında yapılacak üst düzey stratejik ve siyasi görüşmeler de önemli. Burada NATO’nun geleceğine ilişkin farklı perspektifler nasıl uyumlaştırılabilir, transatlantik farklılıklar nasıl uzlaştırılabilir, tehdit algılamaları, ittifak hazırlığı, bu konularda da tabii ki şu anda kamuoyuyla önden paylaşılması da mümkün olmayan, ne çıkacağını bilmiyoruz bu tartışmalarda, tartışılacak belli konular var. Ben bu tartışmaların da yapıcı bir ortam içerisinde geçeceğini düşünüyorum. Burada Cumhurbaşkanımızın bir kilit rol oynayacağına da inancımız tamdır.
Vize ve göç işlemlerine ilişkin konular görüşüldü
Kanada ile aramızda sadece bu konu değil genel manada vize ve çalışma izinleri ve göç işlemleri ile ilgili konular, çok kapsamlı bir şekilde konuşulmakta. Bu konuları konuşuyoruz değerli meslektaşımla basın toplantısından sonra bir oturumumuz daha var orada da daha detaylı ele alma imkanımız olacak.