Radi Dikici, kısa süre önce genişletilmiş altıncı baskısını yapan Bizans İmparatorluğu Tarihi’ni kaleme almakla kalmamış, İmparatorluğun çok önemli bir dönemini bir nehir roman üslubunda anlatan iki de roman yayınlamıştı; 2009 yılında Theodora ve 2011 yılında Büyük Konstantin, Helena ve Fausta… Şimdi ise, M.S. 330-565 yıllarını yani Bizans İmparatorluğu’nun 235 yıllık dönemini kapsayan bu romanların üçüncü ve son halkası olan İmparator Büyük Theodosius da yayınlanarak, üçleme tamamlanmış oluyor.Her üç kitap da kurgusal birer roman şeklinde işlenmiş olmasına rağmen, yüksek birer belgesel niteliğine de sahip. Kitaplarda yazılı olanlar tümüyle tarihi olaylarla bire bir örtüşüyor. Bizans İmparatoru Theodosius için bu açıdan bir biyografik roman da denilebilir. Eserin bir diğer önemli özelliği de İmparator Büyük Konstantin gibi, İmparator Büyük Theodosius’un da dünyada ilk defa okuyucularla buluşuyor olması... Büyük Konstantin ve onun rakibi olan İmparator Licinius’la İmparator Theodosius arasındaki bağ da yine ilk defa bu kitapla ortaya konuyor.
Bizans İmparatoru Theodosius ne anlatıyor?
İmparator Gratianus tarafından Doğu Roma İmparatoru olarak atanan I. Theodosius’un tahta geçer geçmez yalnızca imparatorluğun doğu ve batı sınırındaki tehlikeleri yatıştırıp, uzun süreli bir barış sağlayarak imparatorluğun refah içinde gelişmesini sağlamakla yetinmediğini; tahtta kaldığı süre boyunca imparatorluğun o zaman dek resmi dini olan paganlığı kaldırıp, bir kez daha İznik konsülünü toplayıp yeni resmi din olan Hıristiyanlığı iyice güçlendirmesini izliyoruz. Düşmanlarını birbiri ardına yenen bir savaş dahisi olan Theodosius’un hayatının anlatıldığı kitapta yer alan savaş sahnelerinde aynı zamanda dönemin ‘süper’ silahlarını ve bu ‘teknolojik’ yeniliklere ilgi duyan Theodosius’un zekasına da tanık olmuş oluyoruz. Ne var ki kitabın en dikkat çekici yanı Dikici’nin Theodosius’u etiyle kanıyla gerçek bir insan olarak resmediyor olmasında yatıyor. Dikici satırlarında, dünyanın en güçlü imparatoru olsa da Theodosius’un çok sevdiği eşlerini ya da aile üyelerini kaybettiğinde yaşadığı acıyı da, aşk karşısında hissettiği duygusallığı da, bir imparator olarak sergilediği gücü de aynı zenginlikte duyumsatarak, karakterin duygusal derinliklerini tüm yönleriyle yansıtıyor.
Öte yandan tarihi İstanbul’un sokaklarında yaşanan eski dönem eğlenceleri, tiyatro ve gösterileri gibi zengin ayrıntılar da bu güzel kitabın en renkli ve eğlenceli yanlarını oluşturuyor. Dönemin modasından sosyal hayat alışkanlıklarına dek pek çok ilginç ayrıntı da yine öyküyü zenginleştiren detaylar arasında yer alıyor. Her biri birbirinden güzel ve yakışıklı olarak tasvir edilen imparator ve imparatoriçeler bu özellikleriyle akla biraz da mitolojik tanrı ve tanrıçaları getirirken, aralarında yaşanan aşklar da yoğun bir erotizmle anlatılıyor.