Arşivlerden çıkan bir belge, Osmanlı'dan Güney Amerika'ya uzanan bir hikayenin detaylarını ortaya çıkarttı. Belgeye göre Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit,Güney Amerika'da sokaklara düşmüş bir Osmanlı kadınını ülkeye getirmek için operasyon düzenletti. Sultan, verdiği talimatta gerekçe olarak şunu ifade ediyor: "Müslüman kızın yabancı bir memlekette sefalet içerisinde bırakılması İslam'a aykırı bir iş."
ŞİLİ'DEN MEKTUP
Bugün Gazetesi'nden Kamil Maman'ın haberine göre Abdülhamit Han, dönemin sekizinci maliye dairesi müfettişi Lofçalı Mehmet Efendi'nin oğlu Mehmet Reşit'ten bir mektup alır. Mehmet Reşit Efendi, Güney Amerika'da Şili Cumhuriyeti'nin Valparazo şehrinde yaşadığını ve tüccarlık yaptığını belirttiği mektubunda padişaha sokakta Osmanlı tebaasından olan ve kötü yola düşerek frengiye yakalanmış bir kadından bahseder. Mehmet Reşit, kendisinin de ilgilendiği kadın için padişahtan yardım ister.
Mektupta anlatılan bilgileri inceleyen Sultan Abdülhamit Han, Zaptiye Nazırı'na talimat vererek olayın gerçek olup olmadığını araştırmasını ister. 23 Şubat 1891 tarihli belgeye göre, Zaptiye Nazırı Sultan Abdülhamit'e, "Edirne Hükümeti azasından İsmail Bey'in hanesinde hizmetçilik eden kadın, Lazatorona isimli Yahudi bir hırsız tarafından fuhuş yaptırmak için Latin Amerika'ya kadar kaçırılmıştır. Bu Müslüman kızı orada esir gibi kullanılmış ve sonunda kız efrenciye (frengi) hastalığına yakalandığı için sokağa atılmıştır" bilgisini verir.
İSLAM'A AYKIRI DURUM
Bunun üzerine Sultan Abdülhamit Han şu talimatı verir: "Bahsedilen Müslüman kızın yabancı bir memlekette sefalet içerisinde bırakılması İslam'a aykırı bir iş olacağından bahisle kızın derhal İstanbul'a getirilmesi için Mehmet Raşit Efendi ile haberleşilmesi. Bahsi geçen Lazatorona hakkında dahi gerekli tahkikâtın yapılması."
MASRAFLAR ABD ELÇİLİĞİNDEN
Padişah'ın özel olarak ilgilendiği olayda kimsesiz kızın nasıl İstanbul'a getirileceği ise belgede şu şekilde ifade ediliyor: "Müslüman kızın İstanbul'a getirilmesi işine gelince, Amerika Sefareti marifetiyle bu olayın tahkik ettirilmesi. Yol masraflarının Amerika Sefareti marifetiyle tesviye ettirilerek İstanbul'a getirilmesi amacıyla Hariciye Nâzırlığı'na gerekli emrin verilmesinin münasip bulunduğu..."