TIMETURK / Haber Merkezi
Bu hafta Arap -İsrail barış cephesinde hem iyi hem kötü haberler var. İyi haber ABD ve Arap Lig'inin bakanlar komitesi Filistin-İsrail müzakerelerini yeniden başlatmak istiyor gibi görünüyor. İsrail, 2002 yılında 1967 sınırları etrafında küçük ve karşılıklı olarak mutabık kalınan arazi takasının dahil olduğu kapsamlı ve kalıcı olan Arap barış planını sundu. Kötü haber ABD'nin İsrail'in ikna olacağı ödünler vermek için Araplara baskı yaparak başarısız olduğu plana geri dönüyor gibiyiz, ciddi müzakereler için genellikle başarısızdır. Barış müzakerelerinin başlamasını desteklediğim kadar tekrar tekrar başarısız olan bu yaklaşımda diretirsek ilerleme sağlayıp sağlayamayacağımız konusunda da şüphelerim var. Araplar tek taraflı olarak somut bir adım atıyor ve İsrail ilerleme sağlanmasını engellemek için yeni taleplerde bulunuyor.
Arap tarafı 1967 sınırları etrafında arazi değişimini kabul etme sinyalini verir vermez İsrail Başbakanı Netanyahu iki yeni talepte bulundu : Herhangi bir barış anlaşmasının İsrail halkı ile referandum edilmesini istedi.(aslında kötü bir fikir değil,Filistin'de sunulan anlaşmayı referandum edilmesini istedi.) Ayrıca Netanyahu çatışmanın sadece toprak yüzünden olmadığını daha çok Filistinlilerin, İsrail'i Yahudi halkın milli devleti olarak tanımaya istekli olmamasıdır dedi.
Tabi İsrail liderleri her zaman her yerde şartsız müzakere istediklerini söylüyorlar ancak gerçekte bu farklı hatta tam tersi. Gerçekte İsrail Filistin topraklarını kamulaştırmayı ön koşul olarak sunarak ısrar etmeye devam ediyor; İsrail için yerleşim alanları inşa edilecek ve herhangi ciddi bir müzakereden önce Filistin'in maksimalist Siyonist ideolojik taleplerini kabul etmek zorunda olduğunu söyleyerek yeni bir ön koşul ekliyor.
Arap Lig'i tarafından yapılan en son imtiyaz; toprakları müzakere konusu olan danışacağı güvenilir bir lideri olmayan Filistin halkına İkinci bir problemi ortaya çıkarıyor. Bu, Filistinlilerin başına belan olan sorunu devam ettiriyor : güvenilir bir ulusal liderin yokluğu ve dünya çapında dağılmış Filistinliler arasındaki istişare eksikliği.
Filistin devlet kurumlarının yokluğu -özellikle Filistin Ulusal Konseyi,güvenilir bir yönetim kurulu, ya da hükümet- diğer metotların popüler duyguları propaganda yapmak için kullanılabilir olması gerektiği anlamına gelir. Modern teknoloji ile elinizin altındaki sorunları anlamlı bir şekilde tartışma olarak organize etmek çok kolay, ama birleşik , meşru ulusal bir liderin eksikliği bunu uygulamayı zorlaştırıyor.
Zor olmak imkansız olmak değildir. İsrail manevralarının üstesinden gelebilmek için Filistin referandum fikrini kullanmalıdır. kendi ulusal haklarını elde etmek için bu işe yarayan yolu kullanmalı ve halkının mülteci,dağınık ve sürgün vaziyetine son vermelidir.
Filistinliler arasında büyük bir referandum organize etmek zor olmasa gerek. Kapsamlı barış anlaşmasının bir parçası olarak 1967 sınırları etrafında küçük ve karşılıklı olarak mutabık kalınan arazi takasını destekleyip desteklemeyeceklerini sormaları gerek.
Bence böyle bir çaba 2002 Arap barış planının özü ve Batı Şeria-Gazze ve komşu Arap ülkelerinde mülteci kamplarında bir iki yere pilot bölge yapılabilir. Bu Filistin halkının ulusal konumunu netleştirir, kendi adına konuşan müzakerecilerin elini güçlendirir. Eğer sonuç olumlu olursa İsrail'de daha dinamik bir barış harekatı uyanır.
Bunlar iddialı fikirler,biliyorum. Ama bana başarısız olan eski girişimleri tekrarlamaktan daha mantıklı geliyor.
THE DAiLY STAR'da yer alan Rami G. Khouri'nin bu makalesi AYŞE EREM tarafından TIMETURK içn tercüme edilmiştir.