TIMETURK / Haber Merkezi
Doğruluktan, sadakatten hiç ama hiç taviz vermeden yaşamanın imkansızlığını peşinen kabul etmişiz bir kere. Beslediğimiz kargaların gözümüzü oymasını beklemiş, iyilikten maraz doğacağına inanmışız! Öyle biri varsa da sevmekten çok kızmışız kendisine. Tıpkı Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım'ın vazifeşinas karakteri Vicdani gibi. Vicdani'de sorun yoktur yok olmasına da dünya o kadar iyiliği kaldıracak bir yer değildir. Kendisiyle aynı mahallede, aynı gün doğan ve onun tam zıddı bir karaktere sahip olan arkadaşı Efruz'un işinin, hep ama hep rast gitmesinden biliriz, bir şeylerin ters gittiğini. Vicdani ise bir türlü göremez. Gözlerini kapar, vazifesini yapar. Ta ki yolu akıl hastanesine düşene kadar.
EN ÇOK SAHNELENEN OYUNLARINDAN BİRİ
Haldun Taner'in unutulmaz eseri, 9 yıl aradan sonra yeniden Şehir Tiyatroları'nın repertuvarında yerini aldı. Oyun, 1994'te sahnelendiğinde Savaş Dinçel'in yanında yardımcı yönetmen olarak görev yapan Can Doğan bu kez yönetmen koltuğunda. Geçtiğimiz çarşamba akşamı ilk gösterimi yapılan ve kalabalık bir kadroyla sahnelenen oyunun müzikleri Selim Atakan'a ait. İlk olarak 1964 yılında Ulvi Uraz Tiyatrosu'nun ‘şarkılı ibret' ilanıyla İstanbul'da sahneye koyduğu oyunun bugüne kadar kaç kez izleyici ile buluştuğunu belirlemek oldukça güç.
Devlet ve özel tiyatrolardan amatör ekiplere okul gruplarından üniversite topluluklarına kadar sayısız defa sahnelenen oyun, bu bakımdan çoktan Türk tiyatro tarihinin klasikleri arasına girmiş bulunuyor. Tiyatroya gönül veren hemen herkesin ama profesyonel olarak sahnede, ama konservatuvar sınavlarında bir şekilde karşısına çıkan bu oyunun kadrosunda kimler yer almamış ki? Ulvi Uraz ilk Vicdani olarak karşımıza çıkarken, Zeki Alasya, Metin Akpınar, Ahmet Gülhan hatta Kemal Sunal bile oyunun ekibinde bulunmuş.
1994'te Savaş Dinçel'in yönettiği oyunda Vicdani karakterini Naşit Özcan canlandırırken 2005'te Ankara Devlet Tiyatrosu'nun sahnelediği oyunda Ünsal Coşar, vicdanlara seslenmiş. Son olarak ise Uğur Dilbaz başarılı bir şekilde rolün üstesinden gelmiş.
TV FİLMİ OLDU AMA SEYİRCİYE ULAŞAMADI
Sisteme, otoriteye ve güç karşısında sesini çıkarmayıp meydanı uyanık vatandaşlara bırakan bireylere eleştiriler yönelten oyun, sahnelendiği ilk yıllarda oldukça ilgi görmüş.
Sinemaya uyarlanması düşünülmüşse de sonunda TV filminde karar kılınmış. TRT için çekilen filmde, Ahmet Gülhan, Münir Özkul, Suna Pekuysal, Baykal Kent, Nilgün Belgin gibi ünlü isimler rol almış. 2 milyon liraya mal olan çekim, TRT’nin o zamana kadarki en pahalı çekimi olarak gazetelerde yer almış. 1980 yılı başında yayınlanması planlanan film, açıklama yapılmadan arşive kaldırılmış.
Oyun, 1999’da Adana’da Kozan Kaymakamı tarafından yasaklanmış. Haldun Taner’in oyunlarında sık sık işlediği ‘iyi, efendi, dürüst olursan ezilir; düzenbaz, üçkağıtçı olursan kabul görürsün’ teması GözKapVazYap’ta da ağırlıklı olarak işlenen bir olgu. 31 Mart vakasından başlayarak 12 Mart dahil, darbeleri de içine alan yakın tarihi, biri dürüst, diğeri düzenbaz iki arkadaşın yaşadıklarından yola çıkarak anlatan oyun, mart ve nisan ayları boyunca İstanbul Şehir Tiyatroları sahnelerinde izleyiciyle buluşacak. (Zaman / Zeyenep Kılıç)