TIMETURK / Haber Merkezi
Son bir yıl içerisinde dünyada yaşanan gelişmeler, Ortadoğu ülkelerinde halk ayaklanmalarının başlaması, küresel ekonomik krizin etkisini arttırarak devam etmesi, bölgesel çatışmaların yaygınlaşarak artması eski SSCB ülkelerinde de etkisini fazlasıyla göstermeye başladı. Rusya Devlet Başkanı Putin'in başkanlık görevini varisi Medvedev'den geri alırken ilk defa Rus halkı seçim sonuçlarına tepki gösterdi. Sadece meclis seçimleri değil Duma seçimleri de geniş halk kitlelerinin gösterilerinin başkent Moskova'dan bölgelere yayılmasına neden oldu. Ancak "Arap uyanışı" olarak da tanımlanan halk ayaklanmalarının Suriye'de duraklaması Kremlin sarayını ve diktatörlükle yönetilen diğer BDT ülkelerinin iktidarlarının rahat bir nefes almasını sağladı. Ancak Suriye'de Esad iktidarının devrilmesi ile beraber bölgenin tekrar değişimin eşiğine gelebileceği tahmin ediliyor. Bölge uzmanları iktidar koltuğu sallanan BDT ülkeleri içerisinde Azerbaycan'ın ilk sıralarda yer aldığını vurguluyor.
2012 yılı içerisindeki gelişmeler analiz edilerek İlham Aliyev'in 2013 yılı içerisinde görevi bırakabileceğine dair yorumlar yapılmaya başlandı. Ünlü Rus politika uzmanı Stanislav Tarasov konuyu bir adım ileriye taşıyarak Aliyev'in sonunun Saakaşvili veya Esad'a benzeyebileceğine dair tartışmaları gündeme taşıdı. Aliyev'in sonunun Saakaşvili'ye benzeyebileceğine dair iddialar, bölge gerçeğini yansıtmıyor. Sarkaşvili'den farklı olarak İlham Aliyev, babası tarafından kurulan diktatörlük rejimini daha da kuvvetlendirdi.
Dolayısıyla, 2013 yılı içerisinde Azerbaycan'da, Gürcistan'da olduğu gibi demokratik seçimlerin yapılabileceği ve muhaliflerin iktidara gelebileceği son 18 yıl içerisinde yapılan seçimler göz önünde tutulduğu zaman imkansız görünüyor.
Aliyev'in Suriye lideri Esad ile de kıyaslanması da bir kısım uzmanlar tarafından gerçekçi bulunmuyor. Bu yoruma dayananlar Esad'ın sahip olduğu halk ve yurt dışı desteğine Aliyev'in sahip olmadığını öne sürüyor. Ordunun ve diğer baskı altında tutulan emniyet birimlerinin de son teknolojiye sahip olmasına rağmen mevcut başkanı sonuna kadar destekleyeceği tahmin edilmiyor. Bu arada Karabağ'da yaşanabilecek muhtemel savaş senaryoları da göz ardı edilmemeli. İkinci Karabağ savaşının yurt dışındaki odaklar tarafından dizayn edilmesi bölgenin geleceğini önemli ölçüde etkileyebilir. Bu etki sadece savaş tarafları Azerbaycan ve Ermenistan ile sınırlı kalmaz, Gürcistan, Dağıstan, İnguşetya, Çeçenistan, Osetya gibi bölge cumhuriyetlerine de sıçrayabilir.
Bölge siyasi uzmanları içerisinde Aliyev iktidarının sonunun Saakaşvili ve Esad gibi değil Kaddafi ya da Saddam Hüseyin gibi olacağını tahmin edenler de bulunuyor. Bu tahmini destekleyenler 2012 yıl içerisinde yaşanan iki önemli gelişmeye dikkat çekiyor. Bunlardan ilki Azerbaycan Uluslararası Üniversitesi'nin eski rektörü Elşad Abdullayev'le ilgili yaşanan olay sırasında ortaya çıktı. Eski rektör milletvekili Güler Ahmedova, üst düzey devlet yetkilileri ve mahkeme sistemi hakkında ağır suçlamaları gündeme taşıdı. Hatırlanacağı üzere yolsuzluk ve rüşvet suçlamalarında ismi geçen şahıslardan Sevinç Babayeva Türkiye'de hayatını kaybetti. Babayeva'nın akrabaları onun suikast sonucu öldüğünü iddia ediyor.
Bu olay Aliyev iktidarı aleyhindeki suçlamaların daha da artmasına sebep oldu ve SSCB döneminde kullanılan muhalifleri yok etme usulünün devam ettiğini gösterdi. Bolşevik önlemlerinin eskide kaldığı düşünüldüğü zaman Azeri iktidarının başarılı bir tercihte bulunduğu düşünülemez.
Her ne kadar iktidar aleyhinde ağır suçlamaların yer aldığı bu gibi video görüntüler halk arasında Gürcüstan'da olduğu gibi infiale neden olmasa da, önümüzdeki dönemde geniş halk kitlelerinin tepkisinin artacağı tahmin ediliyor.
Bu iddiaları savunanlar önümüzdeki dönemde Haydar Aliyev'in vatana ihanet ettiğine dair video görüntülerin de dikkat çekmeye başlayacağını öne sürdü. Hatırlanacağı üzere eski savunma bakanı Rahim Gaziyev hapis hayatını tamamladıktan sonra mevcut iktidar aleyhinde çok ağır suçlamalarda bulunmuş ve savaş döneminde çekilen video görüntüleri internet siteleri aracılığıyla ilk defa kamuoyuna duyurmuştu.
Geçen yıl içerisinde iktidara uyarı niteliğindeki ikinci önemli olay ise 22 Eylül tarihinde Azeri asıllı işadamlarının Moskova'da bir araya gelerek "Milyarderler Birliği" diye ünlenen teşkilatın esasını koyması oldu. Her ne kadar bu oluşumun Azeri iktidarına karşı olmadığına dair açıklamalar yapılsa da, Aliyev hükümetinin tepkisine neden oldu.
Diasporayla İşbirliği Devlet Birimi Başkanı Nazim İbrahimov yeni oluşumun Azerbaycan'ın Rusya diasporasına zarar verdiğini iddia etti.
Üst düzey devlet yetkilileri tarafından çok daha sert açıklamalar da yapıldı. Bu açıklamalar yeni oluşumun Kremlin sarayı tarafından desteklendiğine dair yorumların yapılmasına neden oldu. Ancak yeni oluşum liderlerinin henüz Rusya'nın üst düzey devlet yetkilileri ile resmi görüşmesinin yapılmaması da unutulmamalı.
Bu arada "Milyarderler Birliği"nin başkanı Abbas Abbasov Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev tarafından kabul edildi.
Görüşme sonrasında açıklama yapan Abbas Abbasov, Azerbaycan-Rusya ilişkilerinin geliştirilmesi ve işbirliğinin arttırılması yönünde çalışmaların yapılması için devlet başkanının kendilerine tavsiyelerde bulunduğunu ifade etti. Abbasov tarafından yapılan olumlu açıklamalara rağmen görüşmeden hemen sonra Azerbaycan'ın Rusya diasporası üyelerinin oluşturduğu Rusya Azerileri Kongresi'nin olağanüstü toplanma kararı alması dikkat çekti. Azeri medyasına yansıyan haberlere göre kongreye "Milyarderler Birliği" içerisinde yer alan işadamları Araz Ağalarov, Vahid Alekberov, İskender Halilov ve diğer ünlü şahıslar da katıldı. Bu işadamlarının daha önce kongrenin çalışmalarını eleştirmesine dair hatırlamalarda bulunuldu ve Kremlin sarayının yeni oluşumu iktidara alternatif olarak düşünmesine rağmen bu konuda kesin kararını henüz vermediği iddia edildi. (DünyaBülteni)