Daha birkaç ay öncesine kadar, Suriye’ye dışarıdan askeri müdahale fikri asla düşünülemez gibi geliyordu. Fakat gelinen noktada mühim insanlar, bu konu üzerinde ciddi ciddi düşünmeye (ve konuşmaya) başlıyor.
Bunun en son örneği olan Fransa Dışişleri Bakanı Alain Juppe, sivilleri korumak için ‘insani yardım koridorları’ oluşturmaktan dem vurdu. Bu, kulağa gayet sınırlı bir fikir gibi geliyor. Fakat Çinlilerle Rusların bize derhal hatırlatacağı üzere, Libya savaşı da sivilleri korumayı amaçlayan sınırlı bir müdahale olarak başladı ve zaman içinde rejim değişikliği halini aldı.
Suriye krizi, aykırı tarafları aynı safa çekiyor. Fransa’nın yanında Suriye’ye müdahale üzerine en çok kafa yoran ülke, Türkiye. Fakat Türkiye’deki Erdoğan hükümeti, Fransız hükümetinden hiç hazzetmiyor ve Fransa’nın Libya’ya müdahalesinin arkasındaki saiklerin pek masum olmadığını söylüyor.
BM’den karar çıkmaz
Ancak Esad rejiminin giderek korkunç hale gelen tavrı, şimdi Türkiye’yi Suriye konusunda gittikçe militan bir konuma sürüklemiş durumda. Bizzat Başbakan Erdoğan’ın konumu (sık sık kendisinin de tanık olunduğu üzere) kişisel bir ihanete uğramışlık hissiyle sahip olduğu heyecanlı karakterin izlerini taşıyor.
Erdoğan vaktiyle Esad’ı kazanmak için elinden geleni ardına koymuyordu; hatta onunla tatile bile çıkmıştı. Bugünse Esad’ı Hitler’le kıyaslıyor. Kapalı kapılar ardında Türkler, insani güvenlik koridorları oluşturmak ve bunun için Suriye sınırından geçen Türk birliklerini de seferber etmek ihtimali üzerinde ciddi ciddi durduklarını söylüyor. Arap Birliği’nin de (tıpkı daha önce Kaddafi aleyhine döndüğü gibi) Esad’ın aleyhine dönmüş olması, dış müdahalenin gerçekleşmesini kolaylaştıran bir faktör.
Fakat (yapılan baskılarda bariz bir artış görülmesine rağmen) Suriye’ye yakın vadede bir dış müdahale olmayacağını düşünüyorum hâlâ. Çok öfkelenmiş olsalar da Türklerin dikkatle davranmak için sebepleri var. Suriye, gücü yabana atılmayacak bir orduya sahip ve bilhassa PKK’yı ve Kürt isyanını destekleyerek Türkiye’yi istikrarsızlaştıracak şeyler yapabilir.
Ayrıca uluslararası bir müdahaleye zemin oluşturacak bir BM kararının çıkarılma ihtimali de sıfıra yakın görünüyor. Rusların ve Çinlilerin Suriye’ye yönelik böyle bir kararı veto etmesi kesin gibi –yana yakıla Libya kararının NATO tarafından ciddi biçimde istismar edildiğinden yakınmaları da bunun göstergesi.
* Financial Times, Tercüme: Radikal