Sonuçlar İspanyol Sosyalist İşçi Partisi'nin (PSOE) en kötümser tahminlerini bile geçti ki zaten pek karamsarlardı. Bu belediye seçimlerindeki yenilginin ve rakiplerinin yüzde 10'luk bir puanla kazanmasının da ötesinde yüzlerce bağımsız partinin de bu seçimlerde oy aldığını unutmamalıyız. Gelecek genel seçimlerde bu oylar muhtemelen PP'ye gidecektir.
Eğer yapılan genel seçimler oysaydı bu sonuçlar Halk Partisi lideri Mariano Rajoy'a büyük bir çoğunluk sağlamış olacaktı. Bu açıdan durum José María Aznar'ın 2000 yılındaki zaferine benzeyecekti. Diğer küçük partiler de güç kazandı fakat şu anda 'sağ' liderlik etmekte.
Peki, sosyalistler neden bu kadar kötü bir şekilde yenildiler? Şurası kesin ki halk sadece yerel ya da kentle ilgili meseleler üzerinden oy vermedi. Başbakan Zapatero'nun önümüzdeki seçimlerden önce liderliği bırakacağı duyurusu da pek etkili olmuş gibi gözükmüyor. Sosyalistlerin yenilgisinin ardında İspanya'daki yoğun işsizlik, mali krizi en başından itibaren kabullenmemiş olmaları ve şüphesiz mayıs ayında yaşananlar var.
Bir hafta önce Madrid'in Puerta del Sol meydanında yapılan eylem ulusal bir protesto hareketine dönüştü ve 15 M olarak biliniyor. Fakat ben mayıs olayları derken 2010 yılında Zapatero'nun kamu harcamalarında kesintiye gittiği ve ülkesine 'neye mal olursa olsun ve benden ne götürecekse götürsün' diyerek, ülkeyi kurtarmak için bu yolda devam edeceğine söz verdiği mayıs ayını kastediyorum. Bu kesintiler ülkeyi bir kurtarma paketi istemekten kurtarmış olsa da işte bu mayıs ayı sonun başlangıcı oldu.
Genel seçimlere bir yıldan az bir süre kalmışken sosyalistlerin muhafazakârları iktidardan uzak tutacak kadar kendilerini toparlamaları zor gözüküyor. Muhafazakârlar elbette daha da destek bulmak için çalışmaları artıracaklardır. Sosyalistlerin şu anda seçimden fazla ihtiyaç duydukları şey, tamamen yeni bir plan.
Bu sırada Madrid'in Puerta del Sol meydanındaki protestocular arasında her konu tartışılmakta. Madridliler gerçekten de pek gerçekçi olduklarını gösterdiler. Çünkü imkânsızı istiyorlar. İnsanlar nükleer enerjiden kurtulmayı, boğa güreşlerini yasaklamayı ve laik bir devlete sahip olmayı konuşuyorlar.
Fakat Puerta del Sol meydanının ötesinde İspanyol toplumunun geri kalanı var. Eğer biz 'İspanya devriminin' yarattığı ivmenin devam etmesini ve gerçek bir etkiye sahip olmasını istiyorsak uzun ve kısa vadeli amaçları, geniş ve dar kapsamlı hedefleri ayrıştırabilmeliyiz. Öncelikle hepimizin (ya da neredeyse hepimizin) üzerinde anlaştığı ilkeleri belirlemeliyiz. Böylece belli bir seçim programından ziyade demokrasinin içerisinde ilerleyebileceği bir çerçeve oluşturmuş oluruz.
Ben seçim kanunlarımızda reforma gitmeyi, Kongre üyelerini seçerken açık liste sistemini başlatmayı ve parlamentoyu seçim sonuçlarını gerçekten yansıyacak hale getirip anayasada geçen 'nispi temsil ilkesine' uymayı teklif ediyorum. Ayrıca bilgilenme özgürlüğü yasasına da ihtiyacımız var. İspanya bu yasaya sahip olmayan son beş Avrupa ülkesinden biri. Hâlbuki devletin parasının nasıl harcandığını bilmeye ve kötü kullanımını durdurmaya ihtiyacımız var. PSOE bu öneriyi 2004-2008 seçim programlarına katmıştı fakat birçok söz gibi bu da yerine getirilmedi.
Ayrıca bankaları kurtarmakla ilgili referanduma gidilmesini istiyorum. Ve neden siyasi partilerin ve kamu görevlerinde bulunan yetkililerin harcamalarını düzenleyen kanunlarda reform yapmayalım? Onların gelirlerini ve harcamalarını daha şeffaf hale getirebiliriz.
Biliyorum ki görüşlerimi herkes paylaşmıyor. Nükleer enerjiye karşıyım, laik bir devlet yanlısıyım. Boğa güreşlerinin kaldırılmasını destekliyorum, internet kullanımını denetim altına alan sürdürülebilir ekonomi tasarısına ise karşı çıkıyorum. Fakat Puerta del Sol meydanından sadece benim gibi düşünenlerin değil, İspanyol halkının çoğunluğunun üzerinde uzlaşacağı bir sonuç çıkacağına inanmak istiyorum. The Guardıan 23 Mayıs 2011
ZAMAN