Bugün 25 Mart 1611'de doğan Evliya Çelebi'nin 400'üncü yaş günü. Çelebi, sadece gezdiği yerlerle ilgili yazdıklarıyla değil tarihe düştüğü notlarla da anılacak kadar önemli bir gezgin. Kırk yılı aşkın süreyle Osmanlı topraklarını gezen ve gördüklerini 'Seyahatnâme'de toplayan Çelebi'nin ailesi aslen Kütahyalı'ydı ancak fetihten sonra İstanbul'a yerleşti. Çelebi de burada Unkapanı semtinde dünyaya geldi.
Babası (Derviş Mehmed Zilli) I. Süleyman’dan I. Ahmed’e kadarki padişahların kuyumcubaşılığında bulunan Evliya Çelebi çok iyi bir öğrenim gördü. Önce mahalle mektebine gitti. Daha sonra Şeyhülislam Hamit Efendi Medresesi'ne girdi. Burada yedi yıl okuduktan sonra saraya özgü bir okul olan Enderun'a devam etti.
Okul öğreniminin dışında özel hocalardan Kur'an, Arapça, güzel yazı, musiki, beden eğitimi ve yabancı dil dersleri aldı. Kur'an'ı ezberleyerek hafız oldu.
Evliya Çelebi, öğrenimini bitirdikten sonra sarayda görev aldı. Yaptığı işlerle padişah ve devlet ileri gelenlerinin beğenisini kazandı. Bu sayede çok yüksek görevlere getirilmesi düşünülüyordu ancak onun hayalleri çok farklıydı. Daha küçük yaşlarından itibaren içinde müthiş gezi arzusu vardı. Yeni yerler görmek, yeni insanlar tanımak istiyordu. Bu yüzden sarayda fazla kalamadı.
İlk gezisini, İstanbul ve çevresine yaptı. Daha sonra İstanbul dışına çıktı. Artık, gezileri birbirini izliyordu. Tam elli yıl boyunca durmadan gezdi. Gezdiği yerler arasında o zamanki Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde yer alan hemen hemen bütün yerler vardı.
Evliya Çelebi, bu gezileri sırasında çok ilginç yerler gördü. Yeni insanlarla tanıştı. Birçok olayla karşılaştı. Karşılaştığı ilginç olayları okuyucuya anlatarak kitabına renk kattı. Gezileri sırasında birçok kez ölümle burun buruna geldi. Savaşlara katılarak hem savaşları hemde o yerleri anlattı. Gezmek için gittiği son yer Mısır oldu. 1682 yılından sonra vefat etti.
Seyehatname
'Seyahatnâme', Evliya Çelebi tarafından 17. yüzyılda yazılmış olan çok ünlü bir gezi kitabıdır. 10 ciltten oluşur. Gerçekçi bir gözle izlenen olaylar, yalın ve duru, zaman zaman da fantastik bir anlatım içinde, halkın anlayacağı şekilde yazılmış, yine halkın anlayacağı deyimler çokça kullanılmıştır.
Google unutmadı
google.com.tr de bugünü yayımladığı özel logo ile andı. GoogleTürkiye ana sayfasındaki logoda, at üzerindeki Evliya Çelebi resmi kullanıldı.