Christopher Beam
Mısır’da protestocular meydanları doldururken hükümetin interneti kestiği söyleniyor. Peki bu nasıl oluyor? Mısır’daki internetin aç/kapa düğmesi mi var? Hayır. Mısır hükümetinin internet erişimini nasıl kestiğini tam olarak bilmesek de, hükümetin (veya herhangi bir kurum veya şahsın) basabileceği merkezi bir düğme falan yok. Kanıtlar, bir hükümet yetkilisinin ülkenin en büyük dört internet servis sağlayıcısını (ISP- (Link Egypt, Vodafone/Raya, Telecom Egypt ve Etisalat Misr) arayıp, onlardan bağlantıları durdurmalarını istediğini gösteriyor (Vodafone işbirliği yaptığını, çünkü rejimin böyle bir kesintiyi emredecek yasal yetkisi olduğunu açıkladı).
İnternetin tamamı kesilmedi
Mısır, internetin tamamını kesmedi. Küresel internet faaliyetini gözlemleyen bir şirket olan Renesys’e göre, ülkedeki ağların yaklaşık yüzde 93’ü çalışmaz hale geldi. Büyük ISP’lerden Nur Grup’sa hâlâ çalışıyor. Nur’un Mısır borsasına hizmet veriyor olması tesadüf değil. Hükümet ve ordu tarafından kullanılan web bağlantıları da kendi özel ISP’lerinden çalışmayı sürdürüyor muhtemelen. Bazı Mısırlı kullanıcılar da eski moda çevirmeli telefon bağlantılarını kullanıyor olabilir.
Mısır interneti kesen en büyük ülke olabilir, fakat tek de değil. Birmanya, 2007’de protestocuların şiddetle bastırıldığı olaylar sırasında benzer bir kesinti gerçekleştirmişti; keza 2005’te hükümetin olağanüstü hal ilan ettiği Nepal de. İran, Brezilya ve Çin gibi başka ülkeler, interneti kasten yavaşlatıyor veya belli siteleri bloke ediyor. Fakat ağ trafiğini anahtar kelimelere veya kara listelere dayalı olarak filtrelemek, tamamen kesmekten daha az sert bir araç.
ABD’den kırmızı düğme önerisi
Mısır’da interneti engellemek, diğer daha demokratik ülkelerle kıyaslandığında nispeten kolay. Zira en başta sadece dört büyük ISP (servis sağlayıcı) var ve her birinin dış dünyayla bağlantıyı sağlayan nispeten daha az router’ı (ağ yönlendirici) bulunmakta.
Bir kıyas yaptığımızda, ABD’de interneti kesmek isteyen biri, birçok farklı şirketle iştigal etmek zorunda kalacaktır. Ve Mısır bir kararnameyle telekom şirketlerinin çalışmasını yasal açıdan engelleyebilirken, Amerikalı şirketler hükümetin komünikasyon kanallarını engelleme gücünü sınırlayan çeşitli düzenleyici şemsiyelerin altına sığınabilir. ABD Kongresi’yse, ‘acil siber güvenlik’ durumunda tek bir dokunuşla interneti kesecek bir ‘kırmızı düğme’ oluşturulmasını önerdi, fakat böyle bir engel koymak lojistik açıdan muhtemelen çok zor olacaktır.
Radikal