Haftalardır gösterilerin sürdüğü Tunus'ta, cezaevlerindeki siyasi tutukluların tamamı serbest bırakıldı. Yeni hükümette Yerel ve Bölgesel Kalkınma Bakanı olan Necip Çebbi, ''Bugün tüm siyasi mahpuslar serbest bırakıldı'' açıklamasında bulundu.
Serbest bırakılanlar arasında yasaklı İslamcı Ennahda Hareketinin mensuplarının da olup olmadığının sorulması üzerine Çebbi, ''Cezaevlerinde artık Ennahda mahpusu yok'' cevabını verdi.
BİN ALİ AİLESİNDEN 33 KİŞİ TUTUKLANDI
Tunus’ta halk isyanı sonucu 23 yıllık iktidarı devrilen Zeynel Abidin Bin Ali’nin ailesinden 33 kişi “Tunus’a karşı suç işledikleri” şüphesiyle gözaltına alındılar. Bu arada Bin Ali ve çevresinin, yolsuzluklar, tehditler, baskılar ve iktidar ilişkilerini kullanarak elde ettikleri mal varlıkları da yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladı.
Ulusal televizyonun resmi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre 14 Ocak günü Suudi Arabistan’a kaçan Bin Ali ile aile bağları olan 33 kişi gözaltına alındı. Bunları isimleri ve Bin Ali’ye olan yakınlık dereceleri hakkında herhangi bir bilgi verilmedi. Resmi kaynak, gözaltına alınanları adalet önüne çıkarılması için bir soruşturma açılacağını bildirdi.
Ulusal televizyon gözaltı operasyonları sırasında ele geçirilen çok sayıda mücevher, saat ve uluslar arası banka kartlarının görüntülerini yayınladı. Bunların hangi koşullarda ele geçirildiği belirtilmezken, polisin gerçek kurşun sıkan kalem tabancalar da ele geçirdiği ifade edildi.
TARİHİ ESERLER
Ben Ali devrilmeden önce iktidarın yanında yer alan La Presse gazetesi bu kez “Her şeyi götürmedi” başlığını manşetine taşıyarak, ele geçirilen objelerin resimlerini yayınladı. Gazeteye konuşan Tunus Müzeleri Komitesi Başkanı, yetkili makamlara çağrıda bulunarak Başkanlık Sarayı ve aile bireylerine ait evlere doldurulan arkeolojik eserlere el konulmasını istedi.
Çarşamba günü Tunus adaleti tarafından devrik Başkan Bin Ali ve ailesi hakkında “illegal mülk edinme”, “yurtdışında yasadışı para yatırma” ve “yasadışı döviz ihracatı” suçlamalarıyla soruşturma başlattı.
SORUŞTURMA
Bu soruşturma özellikle eski Devlet Başkanı, eşi Leyla Trabelsi ile Trabelsi’nin kardeşleri, damatları, kardeşlerinin kızları ve oğullarını hedefliyor.
Tunus Cumhuriyet Savcısı’nın bu kararından önce Fransa, Bin Ali’nin kaçışından birkaç saat sonra Tunusluların mal varlıklarına ilişkin Fransa’daki şüpheli mali hareketleri bloke etmek için gerekli tedbirleri aldıklarını bildirmişti. İsviçre de Çarşamba günü eski Başkan ve çevresinin olası mal varlıklarını dondurma kararı aldı.
SUÇ DUYURUSU
Fransa’da hükümet dışı organizasyonlar olan Transparency International, Sherpa ve Arap İnsan Hakları Komisyonu “yolsuzluk, para aklama ve sosyal malları süstimal edilmesine yataklık etmek” gerekçeleriyle suç duyurusunda bulundu.
PARİS’TEKİ MAL VARLIKLARI
Sherpa’ya göre Bin Ali, Paris’te tek başına değeri 37 milyon euro olan en az bir mülkiyete sahip. Le Figaro gazetesi, bunun ise sadece okyanusta bir damla su olduğunu belirterek, Paris’in şık semtlerindeki apartman daireleri, Paris bölgesindeki mülkiyetler, Couchevel’deki kayak merkezinde bulunan dağ evi ile Côte d'Azur’daki villalarını sıraladı.
Bin Ali’nin ikinci eşi Leyla Trabelsi ve ailesi devlet mekanizmasını kullanarak ülke zenginliklerini, kurdukları ittifaklar, yolsuzluklar, tehdit ve baskılarla paylaşıyorlardı. Fransız Le Monde gazetesi 17 Ocak tarihli bir haberinde Elysee Sarayı’nın, Bin Ali’nin ailesinin Tunus’tan 1,5 ton altınla kaçtığından şüphe ettiğini yazmıştı. Gazete Cumhurbaşkanlığının bu şüphelerinin, Bin Ali ve ailesinin kaçışı ve iktidarının devrilişinin gerçekleştiği 14 Ocak gününün nasıl yaşandığını araştıran Fransız istihbarat servislerine dayandığını kaydetti.
Le Monde’a konuşan Fransız siyasi bir yetkili, “Öyle görünüyor ki Bin Ali’nin eşi altınlarla kaçtı” diyerek bunun 45 milyon euro değerindeki 1,5 ton altın olduğunu kaydetti. Elysee danışmanlarından biri de “göreceli olarak doğrulanan bu bilginin Tunuslu kaynaklardan” geldiğini belirtti.
Arap liderleri korku sardı
İşsizliğe, hayat pahalılığına ve yolsuzluklara karşı eylemlerin bölgeselleşmesi Arap liderlerini harekete geçirdi. Arap liderleri Tunus'ta patlak veren isyanın tüm bölgeyi etkisi altına alacağı korkusuyla 2 ortak bir fon üzerinde anlaştı.
Karar bugün Mısır'ın Şarm El Şeyh kasabasında gerçekleştirilecek ekonomi zirvesinde netleşecek. Ancak Associated Press zirvede kabul edilmesi beklenen kararları içeren belgeyi ele geçirdi.
Buna göre, 2 milyon milyar dolarlık ortak bir fon oluşturulacak. Fondan yararlanma önceliği Sudan ve Yemen gibi bölgenin daha az gelişmiş ülkelerinde olacak.
Zirveden sonra yayınlanması beklenen açıklamada, “Arap gençlerine yeni iş olanakları sunma taahhüdü toplumlarına tam katılımlarını güçlendirmek için” deniyor.
Ortak fon fikri ilk kez 2009'da Kuveyt'te düzenlenen ekonomi zirvesinde gündeme gelmişti. Fakat Tunus'ta isyan patlak verene kadar Arap devletleri işi ağırdan almıştı.
Arap diplomatlar petrol zengini Suudi Arabistan ve Kuveyt'in fona 500'er milyon dolar sağlama sözü verdiklerini söylüyor. Arap Ligi yöneticisi Thamer al-Anni'ne göre diğer 11 ülke fona sadece 298 milyon dolar katkıda bulunacak. Tunus'ta 26 yaşında üniversite mezunu işsiz bir gencin kendisi yakması bir işsizlik isyanını tutuşturmuştu.
Birinci ayın sonunda Tunus Devlet Başkanı ülkeden kaçmak zorunda kalırken, kendi yakma eylemleri Cezayir, Mısır, Moritanya ve Yemen'e de sıçramıştı. Eş zamanlı Umman ve Ürdün'de de gösteriler başlamıştı. Cezayir ve Yemen'de de gösteriler olurken, Sudan'da ise eylem bugün.
Sudan'da polis bu yüzden İslamcı Lider Hasan Turabi'yi gözaltına aldı. Turabi, halkı Devlet Başkanı Ömer El Beşir karşı Tunus benzeri isyana çağırmıştı.
Beş Haftada 100'ü aşkın kişi öldü
Birleşmiş Milletler’e göre Tunus’ta son beş hafta içerisinde 100’ü aşkın kişi hayatını kaybetti. Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Temsilcisi Navy Pillay, kendi bürosuna son beş hafta içerisinde 100’ü aşkın ölüm bilgisi ulaştığını söyledi. Pillay, bunlar arasında silahla yaşanan ölümlerin yanı sıra, protesto amaçlı intiharlar ve geçen hafta sonu cezaevlerindeki isyanlarda ölenlerin de olduğunu kaydetti.
Tunus resmi rakamlarına göre Aralık ayı ortalarında başlayan ve 14 Ocak’ta Zeynel Abidin Bin Ali’nin 23 yıllık iktidarından düşerek kaçmasına yol açan isyan sırasında 78 kişi hayatını kaybetti, 94 kişi yaralandı.
Ajanslar