Bir aydır işsizlik isyanı ile çalkalanan Tunus'ta Zeynelabidin Ben Ali’nin 23 yıllık iktidarına “artık yeter” diyen Tunuslular, başkentte sokağa çıkma yasağına rağmen polisle çatıştı. İktidarın, İçişleri Bakanı’nı görevden alması, gözaltındakileri serbest bırakması ve yolsuzluğa karşı soruşturma komisyonu kurulacağını açıklaması da bu ateşi söndüremedi.
Askeri birliklerin konuşlandırıldığı başkent Tunus'un varoşlarında polisle halk arasındaki çatışmalar devam etti. Hükümet, bunun üzerine sabah 06.00 ile akşam 20.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı ilan etti.
Tunus'ta Çarşamba günü yaşanan çatışmalarda en az 11 kişinin öldürüldüğü kaydedildi. Ölümlerin sokağa çıkma yasağından kısa bir süre önce çıkan çatışmalarda meydana geldiği ve olaylarda ölenlerin bazılarını keskin nişancı polislerce vurdukları ifade edildi.
En az 50 kişinin öldürüldüğü ülkede çatışmalar başkentin varoşlarına sıçrarken dün sabahın erken saatlerinde şehrin her tarafında zırhlı araçların gürültüleri duyulmuştu.
Sokağa çıkma yasağına rağmen çatışmalar sürüyor
Aralık ayında diplomalı bir gencin kötü yaşam koşullarına isyan ederek bedenini ateşe vermesiyle başlayan protesto gösterileri, başkent Tunus’a ulaştı. Devlet Başkanı Zeynelabidin Ben Ali’nin talimatı ile Çarşamba günü İçişleri Bakanı görevden alındı. Eylemlerin başından bu yana gözaltına alınanların serbest bırakılması talimatı da verilirken, kamu sorumlularına ilişkin yolsuzluk iddialarının araştırılması amacıyla bir soruşturma komisyonu kurulacağı açıklandı. İktidarın eylemcilere verdiği bu “teminat”, dört haftadır süren isyan ateşini söndüremedi.
Sendika ve insan hakları organizasyonlarına göre 50’yi aşkın kişi güvenlik güçleri tarafından öldürüldü. Çok sayıda kişi, kötü yaşam koşullarına dayanamayarak bedenini ateşe verdi. Tüm ülkede kentler ayağa kalktı, polisin ardından bu kez ordu harekete geçirildi. Son olarak Çarşamba akşamı başkent Tunus’ta sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
Buna rağmen gece başkent merkezine 15 km uzaklıktaki Ettadhamen ve Intilaka sitelerinde şiddet olayları yaşandı. Tunus ve Fransız medyasına göre güvenlik güçleri ile gençler arasında şiddetli çatışmalar yaşandı, polis ateş açtı. En az iki bina ateşe verildi. Belediyeye ait çok sayıda binanın da camları kırıldı, kaymakamlık önündeki iki araç ateşe verildi. Çatışmalar sırasında ayrıca işyerleri ve bir eczane de tahrip edildi.
Uzmanlar: Bu isyan hükümeti düşürecek
Uzmanlara göre vaatlerin ve baskınların isyanı dindirmesi mümkün değil. BBC Ortadoğu uzmanı Magdi Abdelhadi'a göre "Cumhurbaşkanı'nın çok zor durumda olduğuna şüphe yok. Belli ki son iki konuşmasındaki vaatleri halkı rahatlatmaya yetmemiş. Yaşananlardan hükümeti sorumlu tutmaya çalışıyor; ama bu çok tehlikeli bir taktik. Çünkü eylemcileri cesaretlendirecektir. Bir bakanın kellesini aldılar; başkalarını isteyebilirler.”
Üstelik Tunus Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Azzam Mahcup'a göre hükümetin istihdam ve ekonomi konusunda verdiği sözler gerçekleştirilemez. Mahçup, "Geçen sene 57 bin yeni istihdam olanağı yaratıldı, şimdi ise en iyi ihtimalle 80 bin gibi bir artış umabiliriz. Önümüzdeki iki sene için, bir anda her sene 150 bin yeni iş yaratılması imkansız" diyor.
En dikkat çekici tespit ise Ortadoğu uzmanı Lamis Andoni'den. Andonu, Cezayir'deki eylemlere de işaret ederek, “Tunus’daki protestolar gerçekten Arap dünyasındaki sosyal hareketlerin dönüşüne işaret ediyorsa, onların boğulmuş umutları adaletsizliğe karşı bir çığlığa dönüşebilir” diye yazıyor.
10 kişi daha öldü
Hükümeti hedef alan gösteriler, sokağa çıkma yasağına rağmen dün gece de sürdü. Tunus'un başkentinde sokağa çıkma yasağına rağmen varoşlarda yaşanan çatışmalarda en az 4 kişinin daha hayatını kaybettiği bildirildi.
Çatışmanın başkentin kuzeyinde olduğunu ve polisin aşırı oranda faz kullandığını dile getiren görgü tanıkları, muhabirlere 4 kişinin öldürüldüğünü söyledi. Tanıklar, ara sıra silah sesleri duyduklarını da anlattı. El Arabiya televizyonuna göre ise ölü sayısı 10.
Tunus'ta büyük katliam: en az 66 ölü
Öte yandan Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu’nun (FIDH) Tunuslu Başkanı Souhayr Belhassen, Aralık ortalarından bu yana en az 66 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Belhassen, bunlardan 8’inin dün gece başkent Tunus banliyösünde polisler yaşayan çatışma sırasında hayatlarını kaybetti.
Belhassen, “Elimizde isim listesi var. Olayların başlangıcından bu yana Tunus (başkent) dışında 58 ölü tespit edildi” diyerek, Tunus’ta gece yaşanan olaylarda da 8 kişinin ölümü ve 50 kişinin yaralanmasına ilişkin bilginin doğrulandığını söyledi. Belhassen, “Bu devam eden bir katliamdır. Bugün önceliklerin de önceliği bu katliamın durdurulmasıdır” dedi.
BM bir ay sonra sessizliğini bozdu
BM ise nihayet sessizliği bozdu. BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navi Pillay, isyan birinci ayını doldururken sadece şu açıklamayı yaptı: "Gerçek ölü sayısının kaç olduğunu bulmaya çalışıyoruz. İnsan hakları örgütlerinden elde ettiğimiz bilgilere göre en az 40 kişi öldürüldü. Şu açık ki barışçıl gösteri yapanlara karşı aşırı oranda güç kullanıldı."
Parlamento toplandı
Üniversite mezunu işsiz bir gencin kendisini yakarak ateşlediği işsizlik isyanı ile çalkalanan Tunus'ta sokağa çıkma yasağına rağmen çatışmalar durmak bilmeyince acil parlamento oturumu kararı alındı.
Tunus Devlet Başkanı Zeynelabidin Bin Ali'nin oturumdan önce bir açıklama yapması bekleniyor. Sendikalar ise sokağa çıkma yasağı nedeniyle kamu binalarının, okul ve üniversiteler ile mağazaların kapalı olduğu ülkede yarın için iki saatlik genel çağrısı yaptı.
Kaynak: EHA ve Timeturk