İsrail deniz komandolarının geçtiğimiz mayıs ayında Türk Özgürlük Filosunu kontrolü altına alması, Tel Aviv ile Ankara arasındaki ilişkilerin durgun hale gelmesine neden oldu. Bu ilişkiler, Gazze’ye yapılan Dökme Kurşun operasyonu nedeniyle daha önceden de zaten gergindi. Araştırma, Carmel yangının söndürülmesine katılımın, İsrail’e yardım etmek için bir Türk dinamizmi yarattığını ve her iki ülkenin aralarındaki krize çözüm bulmak için istekli olduklarına işaret ettiğini belirtti.
Söz konusu araştırmayı yapanlar, Özgürlük Filosu olaylarından beri Türkiye’nin, İsrail’den özür ve tazminat talebinde bulunduğunu ancak İsrail kamuoyunun Türk talebinin reddedilmesi konusunda hemfikir olduğunu söylediler. Zira Özgürlük Filosu, Türkiye tarafından yapılan bir kışkırtma hareketi niteliğindeydi. İsrail’in özür sunma konusunda da sert ve geniş çapta itirazları vardı. Çünkü böyle bir adım, Ankara’ya teslim olma anlamına gelir. Buna ilaveten Türklerin Gazze’ye uygulanan ablukanın kaldırılması yönündeki tutumları, İsrail tutumunu daha sert bir hale getirdi.
Araştırmaya göre İsrail ve Türkiye ilişkilerinin böyle bir aşamaya gelmesi, Türkiye’nin günümüzdeki dış politikasında benimsediği ilkelere yani sorunlara karışmama ilkesi ile bağdaşmamakta. Söz konusu politika, Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun göreve gelmesiyle başladı. Davutoğlu, Türkiye’nin bütün çabalarını, komşularıyla olan sorunlarını çözmeye ve maksimum düzeyde iş birliğine adaması gerektiğine inanıyor. Bu politika, Türkiye ile Suriye ve İran arasında yaşanan yakınlaşmaya neden oldu, ayrıca Türkiye’nin Ermenistan ile ilişkileri de düzeldi. Ancak ironik olan şu: “Sıfır Problem” politikasının, Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail karşıtı açıklamalarından sonra, iki ülke arasındaki ilişkilerde yaşanan en kötü krize neden olan faktörler arasında yer almasıdır.
Araştırmaya göre bu durum, Yahudi devletinin erkânını, Ankara’nın Şam ve Tahran’a yakınlaşmak için İsrail ile ilişkilerini kesmeye hazır olduğunu düşünmeye sevk etti.
Erdoğan, İsrail’in inatçı hasmı olduğundan Filistinliler arasında ve Yahudi devletindeki kamuoyunda büyük bir popülariteye sahip. Ancak Türkiye bunun karşılığında, İran ve Suriye’ye yakınlaşması sonucunda çok ağır bir bedel ödedi. Nitekim AB ve ABD, Türkiye’nin niyetlerinden ciddi anlamda endişe duymaya başladı.
Araştırma şöyle bir hususa dikkat çekti: İran, nükleer programından dolayı kendisine uygulanan yaptırımların zararlı sonuçlarını bertaraf etmek için Türkiye’yi kullanıyor. İsrail, Türkiye’yi Orta Doğudaki radikal eksenle ittifak kurmaya doğru itmeye devam ederse kazançlı olmayacaktır. İsrailliler, iki ülke ilişkilerinin eski haline gelmesinin en önemli engeli olarak Erdoğan’ı gördükleri gibi, İsrail hükûmeti de Türkiye’den özür dilemek ve tazminat ödemekten çekiniyor. Çünkü böyle bir adımı, Erdoğan’ın zaferi olarak değerlendiriyor. İsrail’de önümüzdeki haziran ayında Türkiye'de yapılacak genel seçimleri kazanmak için bu zaferin Başbakan tarafından kullanılacağı endişesi var.
Araştırmada ayrıca ilişkilerin düzeltilmesinin, hem Türkiye hem de İsrail’in çıkarına hizmet edeceği belirtildi. Ancak yine de söz konusu ilişkiler, eski haline gelmeyecek. Zira her iki ülkenin hükûmeti, özür ve tazminat konusunda bir anlaşmaya varsalar bile hem İsrail hem de Türk halkı arasındaki gerginlik ve nefret sona ermeyecek. Türkiye’deki kamuoyu ve medya, Yahudi devleti düşmanlığını sürdürecek. Buna karşılık İsrailliler de Türkiye’nin, ülkelerine yaptıklarını unutmayacak. İsrail kamuoyu da Türkiye’ye düşmanlığını sürdürecek.
Araştırmada son olarak kriz çözülse bile ilişkilerin normale dönmesinin uzun zaman alacağı konusu vurgulandı. Türkiye’nin, Suriye, İran ve Hamas’a yakınlaştığı bir ortamda İsrail’in Türkiye ile yeniden güvenlik iş birliğine onay vereceğinin şüpheli olduğu belirtildi.
byegm
Yayın Organı : El Kuds el Arabi